کلکسیون شکار جنگنده‌های سعودی در یمن با تایفون تکمیل شد / بعد از تورنادو و اف ۱۵ حالا نوبت EF-۲۰۰۰ است

سرویس دفاع و امنیت مشرق _ درگیری ها در یمن وارد فاز جدیدی شده و برای اولین بار یمنی ها موفق به هدف قرار دادن یک فروند جنگنده یوروفایترتایفون نیروی هوایی عربستان شدند. این مسئله خصوصا مدت کوتاهی بعد از سرنگون کردن یک فروند جنگنده اف ۱۵ نیروی هوایی عربستان، یک گام مهم دیگر برای نشان دادن افزایش سطح توانمندی و آمادگی شبکه پدافند هوایی انصارالله یمن است.

اما قبل از پرداختن به این ماجرا بد نیست کمی در خصوص ناوگان جنگنده های تایفون سعودی بدانیم. مشخصات کلی تایفون چیست؟

یوروفایتر تایفون که با کد EF ۲۰۰۰ شناخته می شود می تواند دارای ۱ یا ۲ نفر سرنشین باشد. این هواپیما دارای طول نزدیک به ۱۶ متر، ارتفاع نزدیک به ۵ و نیم متر و وزن خالی ۱۱ تن است.

این جنگنده در تمامی مدل ها از دو دستگاه موتور توربوفن EF۲۰۰۰ بهره می برد که توانایی رسیدن به سرعت نهایی ۲.۳ ماخ را به این جنگنده می دهد. جنگنده تایفون توانایی صعود به ارتفاع بیش از ۱۶ کیلومتری را دارد و بسته به نوع ماموریت، پروفایل پروازی و میزان مهمات و سخت حمل شده شعاع عملیات رزمی آن بین ۶۰۰ تا ۱۳۰۰ کیلومتر متفاوت است.

این جنگنده دارای ۱۳ جایگاه حمل تسلیحات، تجهیزات و مخازن سوخت است که در نهایت می تواند تا ۹ تن محموله خارجی را با خود حمل کند. در بحث تسلیحات این جنگنده می تواند به طیف گسترده ای از مهمات و تسلیحات هوا به هوا و هوا به سطح ساخت اروپای غربی یا آمریکا مجهز شود.

از موشک های هوا به هوای سری AIM-۹ و IRIS-T تا سری اسرام، امرام و متئور تا موشک های کروز هوا پرتاب استورم شادو و KEPD ۳۵۰، موشک های تاکتیکی هوا به سطح سری بریمستون و بمب های هدایت شونده لیزری و ماهواره ای سری Paveway IV از جمله اصلی ترین سلاح های این جنگنده هستند. در بحث سیستم راداری این جنگنده در مدل های اولیه ( از جمله مدل های تحویلی به عربستان سعودی ) از یک رادار اسکن مکانیکی به نام Captor-M استفاده می کند.

این جنگنده دارای یک کابین به نمایشگر های دیجیتالی، سیستم پرواز با سیم، یک مجموعه هشدار شلیک از طرف دشمن و اقدامات متقابل بوده و در بحث غلاف های مسیریابی و هدف گیری نیز به مانند تسلیحات طیف گسترده ای از محصولات بلوک غرب قابلیت نصب بر روی این جنگنده را دارد. مدل های مختلف جنگنده تایفون با عنوان ترنچ شناخته می شوند و تا الان ترنچ ۳ A این جنگنده تحویل شده، نسل بعدی سفارشات بر پایه ترنچ ۴ بوده و همچنین طرحی موسوم به ترنچ ۵ نیز برای آینده این جنگنده در نظر گرفته شده است.

تایفون های سعودی از کجا آمدند؟ عربستان سعودی در سپتامبر ۲۰۰۷ قرارداد خرید ۷۲ فروند یوروفایتر تایفون را نهایی کرد.

ارزش اعلام‌شده قرارداد اولیه حدود ۴٫۴۳ میلیارد پوند بود، هرچند هزینه کلی برنامه با احتساب آموزش، پشتیبانی، تجهیزات و قراردادهای بعدی افزایش یافت. تحویل نخستین هواپیماها از سال ۲۰۰۸ آغاز شد و آخرین فروند از سفارش اولیه در ژوئن ۲۰۱۷ تحویل داده شد.

۴۸ فروند از تایفون های سعودی از نوع ترنچ ۲ و ۲۴ فروند باقی مانده نیز از نوع ترنچ ۳ یا ترنچ ۳A هستند. یک مسئله مهم این که اصولا هر کدام از مشتریان یوروفایتر برای خود یک سری الزمات ویژه را در بحث تجهیزات و تسلیحات نصب شده بر روی این جنگنده ها در نظر دارد.

برای نمونه در زمان تحویل حتی آخرین تایفون های سعودی هنوز رادار آرایه فازی فعال برای جنگنده های این سری آماده نشده بود در حالی که تایفون های سفارشی کویت، عمان و قطر که بخشی از آنها جزو سری ترنچ ۳ و ۴ هستند با رادار آرایه فازی فعال Captor-E مجهز شدند. عمده جنگنده های سعودی نیز در پایگاه هوایی ملک فهد در طائف قرار دارند.

هدف قراردادن تایفون بر فراز صعده در روز چهارشنبه – ۲۲ مهر ماه منابع یمنی اعلام کردند که یک فروند جنگنده تایفون سعودی را بر فراز صعده رهگیری و مورد اصابت قرار دادند. با انتشار فیلم این درگیری جزییات بیشتری مشخص شد.

در تصاویر به صورت واضح مشخص است که طبق معمول بحث رصد و تصویر برداری توسط دوربین های حرارتی یمنی ها انجام شده و موشک مورد نظر از موقعیت بالا و در نزدیکی جنگنده سعودی منفجر می شود. لحظه رهگیری و انفجار موشک نزدیکی جنگنده تایفون سعودی بر فراز صعده یمن جنگنده سعودی مشخصا در کنترل دچار مشکل شده ولی حداقل تا آنجا که در تصویر مشخص است موفق به گریز از مهلکه شده است.

مسئله اینجاست که انفجار در نزدیکی بخش جلویی این جنگنده قطعا باعث ایجاد ابری از ترکش ها شده که آسیب شدیدی به بخش های مختلف جنگنده و حتی احتمالا خود خلبان زده باشد. حتی در صورت سقوط نکردن تایفون سعودی باید گفت جنگنده دچار آسیب فراوان شده و یا از موجودی عملیاتی حذف شده یا نیازمند دوره سنگینی از تعمیر برای بازگشت به خط پروازی است.

هدف قرار دادن جنگنده تایفون، آن هم مدت کوتاهی بعد از سرنگون کردن اف ۱۵ سعودی نشان می دهد که یمنی ها هر روز در مسیر بلوغ بیشتر و افزایش سطح تحت کنترل شبکه پدافندی خود هستند. با مورد اصابت قرار دادن جنگنده تایفون حالا یمنی ها سابقه هدف قرار دادن هر سه نوع جنگنده نیروی هوایی عربستان یعنی اف ۱۵، تورنادو و هم تایفون را دارند که در دو مورد اول سابقه ساقط کردن آنها نیز وجود دارد ولی در مورد سوم هنوز در بحث سقوط کردن آن اما و اگر وجود دارد.

آسمان یمن در مدت کمتر از یک دهه از یک آسمان بی دفاع تبدیل به محلی شده که تقریبا تمام نام های بزرگ بی سرنشین و البته چندین نام معروف پرنده های با سرنشین در آن به خاک افتادند.