جنجال استارلینک در اوکراین؛ قانونگذاران آمریکایی از هگست توضیح خواستند

منابع آگاه می‌گویند ایلان ماسک، بنیان‌گذار شرکت اسپیس ایکس که خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و نوع نظامی آن -استارشیلد- را ارائه می‌دهد، دستور داده است که نسخه نظامی استارلینک که نیروهای اوکراینی از آن به‌ویژه در حملات پهپادی علیه روسیه استفاده می‌کنند، کند شود؛ اقدامی که کی‌یف را به وحشت انداخته و مایه سردرگمی در دولت دونالد ترامپ شده است. روزنامه وال‌ استریت ژورنال به نقل از مقاماتی که در جریان این موضوع قرار داشتند، گزارش داد: ایلان ماسک سرعت خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک مورد استفاده اوکراین را محدود کرده و برخی از پهپادهای نظامی این کشور را عملا بی‌فایده ساخته است.

ایلان ماسک و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا هر دو خشم خود را از حمله اوکراین به پالایشگاه‌های سوخت دیزل روسیه در هفته‌های اخیر ابراز کرده‌اند؛ حملاتی که ترامپ بدون در نظر گرفتن پیامدهای جنگ انتخابی و غیرقانونی او علیه ایران، آن را عامل قیمت بالای نفت می‌داند. منابع آگاه یادشده به وال استریت ژورنال گفتند که ماسک و ترامپ هم پیش از علنی شدن کندی سرعت استارلینک در هفته گذشته در اوکراین و هم پس از آن درباره تصمیم استارلینک گفت‌وگو کردند اما رئیس‌جمهور آمریکا دستور دادن به محدود کردن این خدمات اینترنتی را رد کرده است.

ماسک ساعاتی پس از علنی شدن کندی سرعت در حساب کاربری خود در ایکس نوشت: «هر محدودیتی در سرعت یا استفاده توسط ارتش آمریکا و در نهایت، از سوی رئیس‌جمهور آمریکا تعیین می‌شود.» با این حال، ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که نمی‌داند چه کسی مسئول کندی استارلینک بوده است و افزود: «اما می‌خواهم بدانم.» در همین حال، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، روز سه‌شنبه گفت که «ما چیزی را پس نگرفته‌ایم اما استارلینک این امکان را دارد که درباره شرایط خدمات خود تصمیم بگیرد. ما هیچ دستورالعمل یا چیز مشابهی صادر نکرده‌ایم.» پس از اعمال کندی استارلینک، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین گفت که «اگر خدمت بدون محدودیت بازگردانده نشود، اوکراینی‌ها ممکن است بمیرند.» در حالی که برخی مقامات آمریکایی به وال‌ استریت ژورنال گفتند که «ماسک یک‌جانبه عمل کرده و ترامپ به‌طور مشخص دستور هیچ انتقام‌جویی علیه اوکراین را نداده است»، فرد دیگری که در جریان این موضوع قرار داشت، به وال استریت ژورنال گفت: «ماسک پیش از اعمال سقف جدید سرعت با چندین مقام ارشد دولت، از جمله ترامپ، صحبت کرده بود.» مقامات اوکراینی می‌گویند این اقدام موشک‌های روسیه را قادر به عبور از پدافند دفاعی اوکراین کرد.

به نوشته این روزنامه، کندی سرعت که از ۱۴ اکتبر آغاز شد، پس از اظهارات متعددی از سوی دولت ترامپ انجام شد که مقامات اوکراینی آن‌ها را خصمانه و علیه اوکراین تلقی کردند، از جمله انتقاد ترامپ و ماسک از زلنسکی. ترامپ طی روزهای اخیر گفته است زمان آن فرا رسیده که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی انتحاب کند که بتواند با روسیه به توافق برسد.

به نوشته وال استریت ژورنال، همین موضوع باعث شد اوکراین فورا گمان کند که دستور یا از سوی رئیس‌جمهور آمریکا صادر شده است یا از سوی ایلان ماسک. این اقدام در داخل آمریکا نیز بحث‌برانکیز شده است.

دو قانونگذار ارشد دموکرات روز سه‌شنبه از پیت هگست خواستند درباره گزارش‌ها در زمینه محدودیت‌های اعمال‌شده بر دسترسی اوکراین به خدمات ارتباطات ماهواره‌ای استارشیلد و دیگر تاخیرها در کمک‌های نظامی توضیح دهد. رزا دلاورو، عضو ارشد کمیته تخصیص بودجه مجلس نمایندگان و بتی مک‌کالوم، عضو ارشد کمیته دفاع در نامه‌ای به هگست خواستار تحقیق درباره این محدودیت‌های شدند و از پنتاگون خواستند یافته‌های خود را در مدت ۳۰ روز به کمیته‌های دفاعی کنگره ارائه کند.

آن‌ها با استناد به آمار سازمان ملل گفتند که تلفات غیرنظامیان در اوکراین در سپتامبر ۸۵ درصد بیشتر از ماه مشابه سال گذشته بوده و از ژانویه بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ غیرنظامی در این کشور کشته شده‌اند. در این نامه آمده است: «اجازه دادن به روسیه برای کشتار غیرنظامیان بی‌گناه غیرقابل قبول است.

محدود کردن استفاده از استارشیلد می‌تواند به منزله کمک نظامی به روسیه تلقی شود.» این قانونگذاران از وزارت جنگ خواستند مشخص کند چه کسی محدودیت‌ها را مجاز دانسته، مبنای قانونی تصمیم چیست، توجیه آن چه بوده و مدت و تاثیر عملیاتی این اقدامات چگونه است.