وزیر علوم: دانشگاه‌ها باید دانش را به فناوری و ثروت تبدیل کنند

حسین سیمایی، پیش از ظهر چهارشنبه در جریان سفر به استان کرمان در جمع دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان، ضمن گرامیداشت یاد فرهیختگان این استان و شهدای انقلاب اسلامی، اظهار کرد: پیشرفت‌ها و رشد آموزش عالی در دوران پس از انقلاب اسلامی، مرهون تلاش‌ها و راهبردهای امامین انقلاب است. وی با اشاره به تحولات آموزش عالی در کشور افزود: در سال ۱۳۵۷ حدود ۱۵۰ هزار دانشجو در کشور تحصیل می‌کردند، اما امروز هر ساله بین سه تا چهار میلیون دانشجو در کشور داریم و دانشگاه‌ها نیز از مراکز صرفاً آموزشی به مراکز پژوهشی ارتقا یافته‌اند و در ادامه این روند، فعالیت‌های فناورانه نیز در دانشگاه‌ها گسترش پیدا کرده است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در حوزه فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان بیان کرد: اکنون ۶۰ پارک علم و فناوری و ۱۶ هزار واحد و هسته فناور در کشور فعالیت می‌کنند و بیش از ۱۶۰ هزار نفر در این شرکت‌ها شاغل هستند و گردش مالی آن‌ها به ۵۰۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد. سیمایی، با تأکید بر اینکه دانشجویان نباید دوران تحصیل خود را صرفاً به فراگیری دروس تخصصی محدود کنند، گفت: دانشگاه محیط عقلانیت و گفت‌وگو است و دانشجویان باید در این فضا مدارا، تحمل و همزیستی با یکدیگر را بیاموزند.

وی ادامه داد: دانشگاه فرصتی برای جامعه‌پذیری، رشد فکری، فرهیختگی و توسعه شخصیت انسان فراهم می‌کند و دانشجویان باید از این فرصت برای پرورش ابعاد مختلف شخصیتی خود بهره بگیرند. وزیر علوم با بیان اینکه دوران دانشجویی یکی از بهترین و مهم‌ترین دوره‌های زندگی انسان است، افزود: نباید خودمان را به یک حوزه کاری یا تخصصی محدود کنیم؛ هدف از حضور در دانشگاه، علاوه بر کسب دانش، تربیت انسان‌های فرهیخته و فرهنگی است؛ بنابراین، دانشجویان باید تا حد امکان با عرصه‌ها و حوزه‌های مختلف آشنا شوند و از فرصت دانشگاه برای گسترش آگاهی‌های خود استفاده کنند.

مسئولیت اجتماعی؛ فراتر از تخصص دانشگاهی سیمایی، در بخش دیگری از سخنان خود با گرامیداشت یاد مرحوم علیرضا افضلی‌پور، بنیان‌گذار دانشگاه شهید باهنر کرمان، اظهار کرد: اقدام این شخصیت فرهیخته، نمونه‌ای برجسته از مسئولیت اجتماعی یک انسان آگاه و فرزانه است. وی افزود: افضلی‌پور به دلیل آنکه با هزینه ملت بورسیه شده بود، خود را بدهکار مردم می‌دانست و برای ادای این مسئولیت، اقدامات ارزشمندی انجام داد.

چنین نگرشی نشان می‌دهد که مسئولیت‌پذیری اجتماعی صرفاً با کسب تخصص به دست نمی‌آید، بلکه انسان باید در کنار دانش و تخصص، به فرزانگی و فرهیختگی نیز دست پیدا کند. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر ضرورت توجه دانشجویان به مسائل جامعه خاطرنشان کرد: دانشگاه باید علاوه بر تربیت نیروی متخصص، زمینه شکل‌گیری انسان‌هایی مسئولیت‌پذیر را فراهم کند که نسبت به جامعه و سرنوشت مردم احساس تعهد داشته باشند.

تاب‌آوری ایران در برابر تحریم‌ها و جنگ‌ها سیمایی، در ادامه با اشاره به شرایط کشور، بر ضرورت شناخت و تحلیل دقیق مسائل ایران از سوی دانشجویان تأکید کرد و گفت: دانشجویان باید شرایط کشور را به‌خوبی تحلیل و درک کنند. ایران بیش از ۴۰ سال با تحریم مواجه بوده و درگیر چندین جنگ گسترده شده است؛ جنگ‌هایی که در جریان آن‌ها عزت و اقتدار کشور به دنیا اثبات شد.

وی افزود: در عین حال، نمی‌توان منکر مشکلاتی شد که این شرایط برای کشور ایجاد کرده و هزینه‌هایی که به مردم و بخش‌های مختلف تحمیل شده است. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به ظرفیت بالای تاب‌آوری کشور تصریح کرد: میزان تاب‌آوری ایران بسیار بالاست و بخش بزرگی از این ظرفیت به سیاست‌گذاری‌ها و راهبردهای رهبر شهید بازمی‌گردد.

همچنین ملت ایران و همت مردم نقش مهمی در دستیابی به این سطح از تاب‌آوری داشته است. حل مشکلات دانشگاه‌ها نیازمند مدیریت و تأمین منابع است سیمایی، در بخش دیگری از این نشست، با اشاره به مشکلات و مطالبات مطرح‌شده از سوی دانشجویان، اظهار کرد: نباید تصور شود مسئولان وزارت علوم یا رؤسای دانشگاه‌ها از مشکلات موجود آگاهی ندارند یا حل این مسائل الزاماً کار پیچیده‌ای است.

وی افزود: در بسیاری از موارد، مشکلات به نحوه مدیریت بازمی‌گردد؛ موضوعاتی که به آن‌ها کم‌توجهی شده، بدون مشورت دنبال شده یا برای حل آن‌ها منابع کافی در نظر گرفته نشده است. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به گسترش زیرساخت‌های آموزش عالی در کشور بیان کرد: امروز دانشگاه‌ها حتی در مناطق مرزی کشور نیز حضور دارند و به نیازهای اجتماعی پاسخ می‌دهند.

این گسترش، یکی از خدمات نظام اسلامی در حوزه آموزش عالی است، اما در برخی موارد امکانات موجود پاسخگوی همه نیازها نیست. وی تأکید کرد: توسعه دانشگاه‌ها باید متناسب با نیازهای واقعی انجام شود و برای پاسخگویی بهتر به مطالبات دانشجویان، علاوه بر مدیریت صحیح، تأمین منابع و امکانات موردنیاز نیز ضرورت دارد.

تشریح هزینه‌های تحصیل و خدمات رفاهی دانشجویان سیمایی، با اشاره به هزینه‌های تأمین خدمات دانشجویی در شرایط کنونی کشور گفت: هزینه یارانه مستقیم دانشجویان ساکن خوابگاه در یک ترم حدود ۸۰ میلیون تومان و با احتساب هزینه‌های غیرمستقیم حدود ۱۰۰ میلیون تومان است. وی ادامه داد: هزینه اسکان در خوابگاه مجردی برای هر دانشجو در هر ترم حدود ۵۰ میلیون تومان و هزینه خوابگاه متأهلی حدود ۳۰۰ میلیون تومان برآورد می‌شود که این ارقام حداقل هزینه‌ها را نشان می‌دهد.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه نظام اسلامی علاوه بر فراهم‌کردن امکان آموزش رایگان، یارانه‌های دیگری نیز به دانشجویان اختصاص می‌دهد، اظهار کرد: برای تأمین تغذیه دانشجویی، مبلغ ۳۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. وی با اشاره به هزینه‌های بالای اداره دانشگاه‌ها و تأمین خدمات رفاهی دانشجویان، بر ضرورت توجه به منابع موردنیاز برای استمرار خدمات آموزشی و دانشجویی تأکید کرد.

تأکید وزیر علوم بر تبدیل دانش به ثروت و حل مسائل کشور سیمایی، در ادامه سخنان خود با اشاره به ظرفیت‌های بخش خصوصی و ضرورت توسعه فعالیت‌های اقتصادی دانشجویان، اظهار کرد: دانشجویان باید از دوران تحصیل به فکر خلاقیت و نوآوری باشند و برای تبدیل آموخته‌های خود به محصولات و خدمات کاربردی تلاش کنند. وی با بیان اینکه وظیفه دولت فراهم‌کردن بسترهای لازم برای فعالیت و پیشرفت است، افزود: دانشجویان نیز باید از این فرصت‌ها استفاده کنند و برای ورود مؤثر به عرصه‌های اقتصادی و حل مسائل جامعه گام بردارند.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تصریح کرد: این ظرفیت تنها به دانشجویان رشته‌های مهندسی محدود نمی‌شود و دانشجویان علوم انسانی نیز می‌توانند دانش و آموخته‌های خود را به محصول تبدیل کنند و در مسیر توسعه کشور نقش‌آفرین باشند. وی خطاب به دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان گفت: به پارک‌های علم و فناوری مراجعه کنید و از نزدیک ببینید که چگونه دانش و آموزش در این مجموعه‌ها به راهکارهایی برای حل مشکلات و مسائل کشور و در نهایت به تولید ثروت تبدیل می‌شود.

سیمایی، با اشاره به جایگاه علمی ایران در سطح بین‌المللی خاطرنشان کرد: رتبه علمی ایران در جهان جایگاه قابل‌توجهی است؛ به‌ویژه با توجه به اینکه کشور بیش از ۴۰ سال تحت تحریم بوده و با تجاوزها و فشارهای متعددی مواجه شده است، اما توانسته به این جایگاه علمی دست پیدا کند. تعامل دانشجویان ایرانی و خارجی زمینه‌ساز توسعه صلح است وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به برخی درخواست‌های مطرح‌شده از سوی دانشجویان خارجی، اظهار کرد: برخی از این درخواست‌ها قابل اجابت است و باید در چارچوب امکانات و ضوابط، به آن‌ها توجه شود.

وی همچنین بر ضرورت تعامل دانشجویان ایرانی با دانشجویان خارجی تأکید کرد و گفت: آموزش می‌تواند به ارتقای صلح و توسعه آن کمک کند و برای بشریت آسایش به ارمغان بیاورد؛ به‌ویژه زمانی که محیط آموزشی بر تعامل و ارتباطات بین‌المللی استوار باشد. سیمایی، خاطرنشان کرد: گسترش تعاملات علمی و آموزشی میان دانشجویان کشورهای مختلف می‌تواند زمینه‌ساز افزایش شناخت متقابل، تقویت همکاری‌ها و توسعه فرهنگ صلح در جامعه جهانی باشد.