عراقچی: هرگونه تشدید تنش اقتصاد جهانی را با خطر جدی روبه‌رو می‌کند

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مقاله‌ای در فایننشال تایمز در خصوص رایزنی‌های دیپلماتیک خود در نیویورک و همچنین تبیین مواضع ایران نوشت: اگرچه دستورکار دیدارهای من با چندین وزیر امور خارجه در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه گذشته متفاوت بود، اما یک پیام واحد در همه آن‌ها وجود داشت: ایران خواهان توافقی عادلانه و شرافتمندانه با ایالات متحده است. برای دستیابی به چنین نتیجه‌ای، کاخ سفید باید جدیت و اراده‌ای واقعی برای پایان دادنِ همیشگی به تجاوزات خود نشان دهد.

وی افزود: در حالی که ایران قویاً متعهد به یافتن راه‌حلی صلح‌آمیز و در شأن برای این مناقشه است، اما در عین حال کاملاً برای دفاع از خود نیز آمادگی دارد. رئیس جمهور ترامپ بر اساس پیش‌فرض‌هایی کاملاً نادرست درباره میزان تاب‌آوری و استحکام ایران، وارد این جنگ شد.

به نظر می‌رسد با وجود تمام شواهدِ خلافِ این ادعا، همچنان اطلاعات غلطی به او داده می‌شود مبنی بر اینکه نیروهای مسلح ما برای دفاع از میهن آمادگی ندارند. در مقابل، نیروهای نظامیِ بی‌باکِ ما از اقدامات تجاوزکارانه‌ای که از سال 2025 توسط اسرائیل و آمریکا صورت گرفته، درس‌های ارزشمندی آموخته‌اند.

عراقچی در ادامه خاطرنشان کرد: بگذارید نکته‌ای بدیهی را بیان کنم: ما هیچگونه اعتمادی به صداقتِ ادعای دولت ایالات متحده مبنی بر تمایل به صلح با ایران نداریم. شواهد برای همگان آشکار است؛ در ژوئن 2025 و فوریه 2026، درست در زمانی که ما مشغول مذاکره بودیم، آن‌ها ما را بمباران کردند و در ژوئن سال جاری، اندکی پس از امضای توافق‌نامه‌ای میان رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان و ترامپ، برای سومین بار مورد حمله قرار گرفتیم.

چگونه می‌توانیم دوباره به یک رئیس‌جمهور ایالات متحده اعتماد کنیم؟ وی افزود: با توجه به اینکه کاخ سفید هیچ تمایلی برای دستیابی به تفاهمی در خصوص مسیر پیشِ رو نشان نداده و در عین حال به خشونت بیشتر نیز تهدید کرده است، دلیلی برای انتظار پیشرفت در مقطع کنونی وجود ندارد.

تشدید اخیر تنش‌ها در سراسر منطقه که نشان می‌دهد این مناقشه با چه سرعتی می‌تواند گسترش یابد و پیامدهای آن تا چه حد می‌تواند دامن‌گیر باشد، گواهی بر وجود خطری بزرگ برای صلح و امنیت بین‌المللی است. با وجود تمام این اوصاف، من به عنوان یک دیپلمات حرفه‌ای، وظیفه دارم تمام تلاش خود را به کار گیرم تا به دیپلماسی فرصتی دوباره دهم، حتی زمانی که امید به موفقیت بسیار اندک است.

وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه در جریان نشست اخیر مجمع عمومی، طرحی هفت‌روزه را از طریق میانجی‌ها به ایالات متحده ارائه دادم، نوشت: این طرح مشخص می‌کند که طرفین برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، چه اقداماتی باید انجام دهند. وی افزود: نکته مهم اینکه در این پیشنهاد، از ایالات متحده خواسته نشده است کاری انجام دهد که پیش‌تر با آن موافقت نکرده باشد.

گام‌های ترسیم‌شده در این چارچوب، کاملاً روشن هستند؛ همان‌طور که نتیجه آن نیز مشخص است؛ تنگه در روز ششم بازگشایی خواهد شد و در روز هفتم، مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی از سر گرفته می‌شود. چنانچه این طرح اجرایی شود، زندگی در منطقه به تدریج به روال عادی خود بازخواهد گشت.

این دیپلمات ایرانی در ادامه این مقاله خاطرنشان کرد: در همین حال، کاخ سفید از اذعان به هزینه‌های فزاینده این جنگ برای مردم عادی آمریکا خودداری می‌کند. نیازی نیست تنها به گفته‌های من استناد کنید؛ در حالی که هشت ماه از آغاز یک جنگ اختیاری دیگرِ ایالات متحده در خارج از مرزهایش می‌گذرد، حتی مؤسسه «مودیز» (Moody’s) نیز اعلام کرده است که تهاجم علیه ایران در سال جاری حدود 265 میلیارد دلار یا به عبارتی حدود 2000 دلار برای هر خانوار هزینه بر دوش مصرف‌کنندگان آمریکایی گذاشته است.

وی ادامه داد: جهش قیمت انرژی تقریباً نیمی از این رقم را تشکیل می‌دهد؛ رقمی که البته هزینه‌های بسیار سنگین‌ترِ تحمیل‌شده بر اقتصاد جهانی را در بر نمی‌گیرد. اگر هزینه‌های مربوط به آسیب‌های وارده به بسیاری از پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در منطقه و همچنین خسارات عظیم تجهیزات را نیز به این ارقام بیفزاییم، ابعاد فاجعه‌بار این جنگ برای منافع آمریکا کاملاً آشکار می‌شود.

عراقچی تصریح کرد: واقعیت این است که ایران، صرفاً به دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش، همواره از اهرم فشاری بی‌همتا بر تردد دریایی در تنگه هرمز برخوردار خواهد بود. مهم‌تر اینکه، علی‌رغم هیاهوهایی که درباره مسیرهای جایگزین به راه افتاده، این آبراه هم برای منطقه و هم برای اقتصاد جهانی، غیرقابل جایگزین است.

خبر خوب این است که ایران قصد دارد به نقش تاریخی خود به عنوان حافظِ این تنگه و تأمین‌کننده امنیت کسانی که به‌طور قانونی از آن عبور می‌کنند، پایبند بماند. وی افزود: راهی برای برون‌رفت از این وضعیت وجود دارد، اما تحقق آن تنها زمانی ممکن است که دولت ایالات متحده صادقانه بپذیرد که هیچ گزینه نظامی‌ای در اختیار ندارد.

این واقعیت باید پس از گذشت نزدیک به هشت ماه از جنگ که طی آن هیچ‌یک از اهدافِ اعلام‌شده‌ی آمریکا برای حمله به ایران محقق نشده است، دیگر کاملاً روشن شده باشد. اکنون که بار دیگر در مقطعی خطرناک قرار گرفته‌ایم، وظیفه خود می‌دانم هشدار دهم که هرگونه تشدید تنش در اطراف تنگه هرمز یا دیگر نقاط منطقه، جان غیرنظامیان، امنیت و رفاه تمام کشورهای منطقه و همچنین اقتصاد جهانی را با خطری جدی مواجه خواهد کرد.

وزیر امور خارجه بیان کرد: این درسِ تجربه گذشته است و بی‌تردید در آینده نیز چنین خواهد بود. اگر ایالات متحده بار دیگر به جای دیپلماسی، اقدام نظامی را برگزیند، با اطمینان کامل می‌توانم بگویم که این کار به شکستی راهبردی و حتی بزرگ‌تر منجر خواهد شد.

ایران، تمدنی کهن و سرافراز است که در برابر هیچ قدرتی سر خم نمی‌کند. عراقچی در آخر نوشت: با این حال، اگر نشانه‌هایی قوی از تمایل صادقانه ایالات متحده برای دستیابی به راه‌حلی عادلانه و شرافتمندانه جهت پایان دادنِ همیشگی به این مناقشه مشاهده کنیم، ایران آماده است تا فرصتی دیگر به دیپلماسی بدهد.

رئیس‌جمهور ترامپ در آغاز این مناقشه، تصورات نادرستی درباره ایران داشت. تکرار آن اشتباه در شرایط کنونی، تنها به پیامدهایی به‌مراتب دردناک‌تر منجر خواهد شد.