ضربتی نوش کن؛ ویترین بن‌سلمان چطور فروریخت؟ | جزئیات عملیات شگفت‌انگیز انصارالله در عربستان و ۶۰ ضربه یمن برای تسویه‌حساب
فرهیختگان نوشت: پس از تحمل ۱۱ سال محاصره، حالا یمن در حال تسویه‌حساب با عربستان است؛
فرهیختگان نوشت: پس از تحمل ۱۱ سال محاصره، حالا یمن در حال تسویه‌حساب با عربستان است؛ ۶۰ حمله موفق، تأخیر و لغو بیش از ۳۱۰۰ پرواز سعودی، صفرشدن پالایش نفت جازان، توقف خط لوله‌ای که قرار بود تنگه هرمز را دور بزند، ۱۹ کشته و بیش از ۳۶۴ زخمی که البته این تنها روبنای ماجراست. در زیربنا، محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان به تماشای دودشدن رؤیای توسعه کشورش نشسته است.جازان، مجتمع پالایشی و پتروشیمی با حدود ۲۱ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری، قلب طرح توسعه صنعتی و اقتصادی جنوب‌غرب عربستان است؛ اما رویترز گزارش داده این پالایشگاه با ظرفیت اسمی روزانه ۴۰۰ هزار بشکه، پس از حملات یمن از مدار فعالیت خارج شد و حجم پالایش به صفر رسید.
طبق بررسی همین خبرگزاری، این مجموعه از ۳ مرداد تا ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ (۲۵ ژوئیه تا ۷ سپتامبر ۲۰۲۶) دست‌کم چهار بار هدف قرار گرفت و بنا بر داده‌های کپلر، از ۲ مرداد (۲۴ ژوئیه) تا زمان گزارش ۲۳ مهر (۱۵ اکتبر)، فقط یک کشتی موفق شده در آن بارگیری کند. این یکی از بزرگ‌ترین ضربات به موتور جذب سرمایه‌گذاری ریاض بود.
ازسوی‌دیگر کارگاه اکسپو ۲۰۳۰ در ۱۶ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶) تخلیه شد؛ پروژه‌ای ۷.۸ میلیارد دلاری و با هدف «میزبانی ۴۰ میلیون بازدیدکننده» که قرار بود ویترین «توان اجرایی و اقتصادی عربستان» باشد، حالا دیگر وجود ندارد؛ حداقل فعلاً. هم‌زمان، نشست اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج‌فارس که برای ۲ آبان ۱۴۰۵ (۲۴ اکتبر ۲۰۲۶) برنامه‌ریزی شده بود، به‌دلیل حملات بی‌وقفه علیه فرودگاه ریاض و تعطیلی آن عقب افتاده است.
سعودی نیاز مبرمی به این نشست داشت؛ چراکه آن را از دریچه پیشبرد همکاری‌های تجارت، انرژی و سرمایه‌گذاری می‌دید. جیمز ریو، مدیر پیشین صندوق سرمایه‌گذاری عمومی سعودی، آنچه را که امروز در آسمان و زمین عربستان می‌بیند، در چند کلمه توصیف کرده است: «ضربه‌ای بزرگ به منطق چشم‌انداز ۲۰۳۰».
۱.فرودگاه بین‌المللی ملک خالد، ریاض دروازه هوایی ریاض و مهم‌ترین مرکز مسافری عربستان است. در ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ (۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)، گزارش‌هایی از حمله، مشاهده دود و اختلال پروازها در پیرامون آن منتشر شد.
سپس، از ۹ تا ۲۳ مهر (۱ تا ۱۵ اکتبر)، ۲۰ حمله علیه این فرودگاه اعلام شد. آمار رسمی عربستان ۱۷ کشته و ۳۳۳ مجروح را ثبت کرد.
یمن این عملیات را پاسخی به تجاوز به فرودگاه صنعا خواند. بخش بزرگی از پروازها لغو شد و میزبانی عربستان در جام ملت‌های آسیا به خطر افتاد.
۲.پالایشگاه و مجموعه آرامکو، ریاض این مجموعه در ۱۱ و ۱۲ مهر (۳ و ۴ اکتبر) و بار دیگر در ۲۲ مهر (۱۴ اکتبر) هدف حمله قرار گرفت و آتش‌سوزی‌ای نیز در آن مشاهده شد. حمله به پالایشگاه در پایتخت، به معنای ضربه به حلقه پالایش نفت در قلب قدرت سیاسی عربستان است.
اختلال در پالایش و نگرانی از تکرار حملات، هزینه‌های عملیاتی و بیمه‌ای این بخش را افزایش داده است. ۳.خط لوله شرق - غرب نفت ایستگاه پمپاژ خریص و خط لوله راهبردی شرق - غرب به‌عنوان خطی که نفت میدان‌های خلیج‌فارس را به بندرهای دریای سرخ می‌رساند و ظرفیت آن نزدیک به پنج میلیون بشکه در روز است در ۱۲ مهر (۴ اکتبر) هدف قرار گرفتند.
ایستگاه به‌شدت آسیب دید و انتقال نفت از این خط متوقف شد. ریاض برای دورزدن تنگه هرمز به همین خط تکیه کرده بود.
توقف آن به معنای ضربه به معنای صفرشدن صادرات نفت توسط این کشور است. ۴.مقر مرکزی آرامکو، ظهران این مقر در ۲۱ مهر (۱۳ اکتبر) هدف قرار گرفت و خسارت وارده نیز روز بعد رسماً پذیرفته شد.
حمله به ساختمان اداری شرکت ملی نفت در شهر محل استقرار آن نشان داد که حتی دفتر فرماندهی صنعت نفت عربستان هم مصون نیست. اثر اصلی این حمله، ضربه به اعتماد سرمایه‌گذاران و شرکت‌های خارجی مستقر در استان شرقی است.
۵.مجتمع فراوری نفت بقیق بزرگ‌ترین مجتمع فراوری نفت جهان در ۵ مرداد (۲۷ ژوئیه) آسیب دید و تصاویری از حجم خسارت وارد آمده به این مجتمع منتشر شد. بقیق گلوگاه فراوری نفت عربستان است و هرگونه آسیب به آن مستقیماً بر حجم صادرات اثر می‌گذارد.
۶.فرودگاه بین‌المللی ملک فهد، دمام این فرودگاه در ۱۸ و ۱۹ مهر (۱۰ و ۱۱ اکتبر) هدف قرار گرفت. فرودگاه دمام، دروازه استان شرقی و نزدیک‌ترین فرودگاه به مناطق نفت‌خیز و مقر آرامکو است.
۷.کارخانه گاز شدقم، استان شرقی در ۱۹ مهر (۱۱ اکتبر)، اعلام شد تأسیسات گاز شدقم طی ۲۴ ساعت پیش از آن هدف قرار گرفته است. شدقم در تأمین گاز و ایجاد فشار در مخازن برای صادرات نقش دارد.
۸.تأسیسات آرامکو، تناجیب، استان شرقی در ۱۹ مهر (۱۱ اکتبر)، هدف قرارگرفتن این تأسیسات اعلام شد. تناجیب در شمال استان شرقی قرار دارد و بخشی از زنجیره تولید و صادرات نفت منطقه است.
قرارگرفتن این نقطه در فهرست اهداف، هزینه تأمین امنیت و عملیات در محور شمالی صنعت نفت را سنگین‌تر کرده است. ۹.پالایشگاه جازان این پالایشگاه از ۳ مرداد تا ۱۶ شهریور (۲۵ ژوئیه تا ۷ سپتامبر) دست‌کم چهار بار هدف قرار گرفت.
بر پایه گزارش‌ها و در پی این ضربات، پالایش در این مجتمع به صفر رسید و از ۲۴ ژوئیه فقط یک نفت‌کش در آن بارگیری کرده است. جازان قرار بود به قطب پالایش و صادرات نفت عربستان در دریای سرخ تبدیل شود؛ اما اکنون این طرح از کار افتاده و سرمایه‌گذاری کلان انجام‌شده در آن بی‌بهره مانده است.
۱۰.فرودگاه ملک عبدالله، جازان این فرودگاه در ۱۳ مهر (۵ اکتبر) هدف قرار گرفت و در همان موج، سه نفر در جازان و نجران مجروح شدند. فرودگاه ملک عبدالله، پشتیبان لجستیکی جنوب غرب عربستان و نزدیک‌ترین فرودگاه به جبهه یمن است.
تهدید دائمی آن، جابه‌جایی نیرو و تجهیزات نظامی در این محور را دشوارتر و پرهزینه‌تر کرده است. ۱۱.الطوال، جازان در ۲۱ شهریور (۱۲ سپتامبر) آسیب‌های شهری در این منطقه گزارش شد؛ دو نفر مجروح شدند و مسجد و ساختمان‌هایی آسیب دیدند.
در ۲ مهر (۲۴ سپتامبر) نیز هدف قرارگرفتن یک هدف نظامی در همین محدوده اعلام شد. الطوال در عمق کم جنوب غرب عربستان قرار دارد و مسیر پشتیبانی نظامی این کشور را زیر فشار می‌گذارد.
۱۲.اردوگاه الدغاریر، جازان این اردوگاه در ۲ مهر (۲۴ سپتامبر) و بار دیگر در ۱۴ و ۱۵ مهر (۶ و ۷ اکتبر) هدف قرار گرفت. اردوگاه الدغاریر در نزدیکی مرز یمن قرار دارد و از مراکز تجمیع نیرو و پشتیبانی عملیات عربستان در جازان است.
۱۳.اردوگاه الموسم، جازان این اردوگاه در ۱۵ مهر (۷ اکتبر) هدف قرار گرفت. الموسم در محدوده جازان قرار دارد و ضربه به آن را می‌توان در ادامه فشار بر لجستیک نظامی عربستان در نزدیکی مرز یمن ارزیابی کرد.
۱۴.فرودگاه بین‌المللی ابها این فرودگاه دست‌کم سه بار هدف قرار گرفت. در ۲۲ تیر (۱۳ ژوئیه)، (۱۳ مهر )، (۵ اکتبر) و ۱۴ و ۱۵ مهر (۶ و ۷ اکتبر).
در تازه‌ترین موج، آمار رسمی دو کشته و ۲۸ مجروح را ثبت کرد و در موج شهریور نیز ۷۳ نفر در جنوب مجروح شدند. ابها مرکز گردشگری و دروازه جنوب عربستان است؛ ضربه به آن، هم پروازها و هم فصل گردشگری منطقه را مختل کرده است.
۱۵.تأسیسات آرامکو در ابها در ۱۷ شهریور (۸ سپتامبر) هدف قرارگرفتن این تأسیسات اعلام شد. وجود تأسیسات نفتی در حاشیه شهر ابها به این معناست که جنگ به زیرساخت انرژی منطقه عسیر نیز رسیده است.
خسارت مستقلی گزارش نشد که بتوان آن را اندازه‌گیری کرد؛ اما اعلام مکرر این هدف، فضای امنیتی و سرمایه‌گذاری در جنوب عربستان را تحت‌تأثیر قرار داده است. ۱۶.پایگاه هوایی ملک خالد، خمیس‌مشیط این پایگاه، ستون عملیات هوایی عربستان در جنگ یمن است.
از ۱۷ شهریور تا ۲۰ مهر (۸ سپتامبر تا ۱۲ اکتبر)، دست‌کم هفت بار هدف قرارگرفتن آن اعلام شد که در تاریخ‌های ۱۷، ۲۳ و ۲۵ شهریور و نیز در ۱۳، ۱۵، ۱۶ و ۲۰ مهر بود. تکرار بی‌سابقه حمله به این پایگاه، از فشار شدید و افزایش هزینه‌های امنیتی مهم‌ترین پایگاه هوایی جنوب عربستان حکایت دارد.
۱۷.اردوگاه عاکفه، عسیر این اردوگاه در ۱۳ مهر (۵ اکتبر) و ۱۵ مهر (۷ اکتبر) هدف قرار گرفت. عاکفه یکی از مواضع نظامی عربستان در عسیر است.
هدف‌گیری پیاپی آن، هم‌زمان با ضربات به ابها و خمیس‌مشیط، نشان می‌دهد کل شریان نظامی جنوب عربستان زیر تهدید قرار گرفته است. ۱۸.تأسیسات آرامکو در نجران در ۲۳ مرداد (۱۴ اوت) و بار دیگر در ۱۷ شهریور (۸ سپتامبر)، هدف قرارگرفتن تأسیسات آرامکو در نجران اعلام شد.
نجران از مناطق نفت‌خیز و گازخیز جنوب عربستان است و تداوم حملات به این منطقه، هزینه‌های سنگینی بر دوش دولت سعودی گذاشته است. ۱۹.فرودگاه بین‌المللی نجران این فرودگاه در ۱۳ مهر (۵ اکتبر) و ۱۶ مهر (۸ اکتبر) دو بار هدف قرار گرفت.
نجران شهری مرزی است و فرودگاه آن، پشتیبان لجستیکی نیروهای عربستان در همین محور محسوب می‌شود. تهدید مکرر فرودگاه، تحرک نیروها و پشتیبانی از جبهه شمال یمن را برای ریاض دشوارتر کرده است.
۲۰.پایگاه نظامی شروره، منطقه نجران هدف قرارگرفتن این پایگاه در ۲۱ و ۲۲ شهریور (۱۲ و ۱۳ سپتامبر) اعلام شد. شروره در جنوبی‌ترین بخش نجران و نزدیک مرز یمن قرار دارد و از نقاط کلیدی پشتیبانی عملیات عربستان است.
۲۱.پایگاه هوایی ملک فهد، طائف این پایگاه در طول دوره بارها هدف قرار گرفت و در شهریور آسیب‌دیدن یک هواپیما در آن گزارش شد. طائف یکی از پایگاه‌های اصلی نیروی هوایی عربستان است.
۲۲.تأسیسات آرامکو و محدوده صنعتی ینبع این تأسیسات در ۳ مرداد (۲۵ ژوئیه) و نیز در ۲۵ و ۲۸ شهریور (۱۶ و ۱۹ سپتامبر) سه بار هدف قرار گرفتند. ینبع در کنار جازان و رابغ، یکی از ستون‌های پالایش و صادرات عربستان در ساحل دریای سرخ است.
اعلام مکرر حمله به آن، برنامه ریاض برای تبدیل ساحل غربی به پایگاه صادراتی جایگزین تنگه هرمز را زیر فشار برده است. ۲۳.پالایشگاه رابغ این پالایشگاه در ۱۳ مهر (۵ اکتبر) هدف قرار گرفت.
رابغ یکی از پالایشگاه‌های اصلی ساحل غربی و حلقه‌ای مهم در تأمین سوخت داخلی و صادرات عربستان است. هدف‌گیری هم‌زمان ینبع، رابغ و جازان در یک بازه شش‌ماهه، به این معناست که هر سه ستون پالایش عربستان در ساحل دریای سرخ هدف قرار گرفته‌اند.