ارزبری خودرو‌های داخلی فاش شد / بومی‌سازی یا هدر رفت ۶ هزار دلاری؟

ارزبری خودرو‌های داخلی فاش شد / بومی‌سازی یا هدر رفت ۶ هزار دلاری؟ به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک، جدول تکان‌دهنده از ارزبری خودروها نشان می‌دهد که خودروی ملی بیشتر به یک ارزسوزی ملی تبدیل شده است؛ از ارزبری ۶ هزار دلاری ری‌را تا رقم تکان‌دهنده ۱۶ هزار و ۶۰۰ دلاری هایما X7؛ نشان می دهد که ما نه تولید می‌کنیم و نه بومی‌سازی، بلکه در حال ارزسوزی هستیم.

اطلاعات ارزبری خودرو‌های داخلی نشان می‌دهد که پس از گذشت دهه‌ها حمایت همه‌جانبه و تعرفه‌ای از خودروسازان داخلی، خودروی ملی همچنان وابسته به منابع ارزی کشور است. از ارزبری تا ۱۶ هزار و ۶۰۰ دلاری شاسی‌بلند‌های مونتاژی تا ارزبری ۵ تا ۶ هزار دلاری خودرو‌های به‌ظاهر بومی مانند شاهین پلاس و ری‌را، همگی اثباتی بر این واقعیت است که خودرو‌های داخلی نه تنها ارزان تمام نمی‌شوند، بلکه به چاه نقدینگی و بلعنده منابع ارزی کشور تبدیل شده‌اند.

ارزبری محصولات سایپا چقدر است؟ محصولات سایپا درنمودار بالا با سقف ۵،۰۰۰ دلار و ساینا GX و کوئیک GX با ارزبری حدود ۱،۷۵۰ تا ۱،۸۵۰ دلار، کمترین میزان استفاده از ارز را در سبد محصولات دارند؛ اما همین رقم برای پلتفرم‌های قدیمی به معنای وابستگی قطعات پایه الکترونیکی و فنی به واردات است.

اطلس G ارزبری آن به ۲،۲۵۰ دلار می‌رسد و شاهین G دستی ارزبری حدود ۳،۷۵۰ دلاری دارد همچنین شاهین پلاس که رکورددار ارزبری در محصولات سایپا با رقم سنگین ۵،۰۰۰ دلار به ازای هر دستگاه است. ایران خودرو چه میزان ارز ارز دریافت کرد؟

در محصولات ایران‌خودرو و برند‌های مونتاژی که درنمودار پایینی دیده می‌شود سقف ۱۸،۰۰۰ دلار است؛ این درحالی است که ارزبری محصولات ایران خودرو ازجمله سواری‌های اقتصادی مانند رانا پلاس، سورن پلاس، ۲۰۷ دستی بین ۲،۱۰۰ تا ۲،۵۰۰ دلار ارزبری دارند. همچنین تارا دستی حدود ۳،۲۰۰ دلار ارزبری دارد، اما در نسخه تارا اتوماتیک این رقم به حدود ۵،۱۰۰ دلار جهش پیدا می‌کند که بیش از ۱،۹۰۰ دلار اختلاف صرفاً برای گیربکس و آپشن‌های اتوماتیک دارد.

اما درمورد کراس‌اوور ری‌را که به عنوان نخستین کراس‌اوور ملی شناخته شده است، ارزبری قابل توجه ۶،۱۰۰ دلاری دارد که عمق پایین داخلی‌سازی در قطعات الکترونیکی را یادآور می‌شود. همچنین دنا پلاس توربو اتوماتیک نیز با ارزبری حدود ۴،۹۰۰ دلار در رده خودرو‌های پرهزینه داخلی قرار می‌گیرد.

از خودرو‌های داخلی که بگذریم و وارد دنیای مونتاژی بشویم سری مونتاژی هایما فاجعه اصلی ارزبری است چراکه هایما S۵ حدود ۱۱،۰۰۰ دلار، هایما S۷ حدود ۱۲،۳۰۰ دلار، هایما S۸ حدود ۱۴،۱۰۰ دلار و هایما X۷ با رقم بی‌سابقه ۱۶،۶۰۰ دلار در صدر جدول ارزبری قرار دارند! میزان ارز بری ری را و شاهین پلاس اما ارزبری ۶،۱۰۰ دلاری ری‌را و ۵،۰۰۰ دلاری شاهین پلاس نشان می‌دهد که مفهوم بومی‌سازی بیشتر یک شعار تبلیغاتی بوده تا واقعیت صنعتی؛ چراکه منابع ارزی کشور صرف خودرو‌هایی می‌شود که برای ساخت هر دستگاه از آنها، هزاران دلار ارز دولتی خرج قطعات منفصله (CKD/SKD) و قطعات حساس الکترونیکی می‌شود.

ازسویی دیگر، ارزبری ۱۶،۶۰۰ دلاری برای هایما X۷ و ۱۴،۱۰۰ دلاری برای هایما S۸ هم انحراف بزرگ در تخصیص منابع ارزی را گوشزد می‌کند؛ آن هم در شرایطی که کشور با محدودیت شدید ارزی مواجه است، تخصیص این میزان ارز برای مونتاژ یک خودروی چینی منطق اقتصادی ندارد؛ چرا که با ۱۶ تا ۱۷ هزار دلار می‌توان یک خودروی نو، مدرن و باکیفیت جهانی را به‌صورت کامل وارد کشور کرد. به نظر می‌رسد جدول ارزبری، بیشتر حقیقت پشت پرده قیمت‌گذاری و کمبود عرضه در بازار خودرو را بر ملا می‌کند؛ درحالی که سال‌ها حمایت تعرفه‌ای نتوانسته وابستگی ارزی خودرو‌های پرتیراژ را به زیر ۲،۰۰۰ دلار برساند ضمن آنکه مونتاژ خودرو‌های چینی با ارزبری بالای ۱۰ تا ۱۶ هزار دلار، عملاً تخصیص منابع ارزی کشور را به سمت کالا‌های کم‌بازده هدایت کرده است.