متخصص بیماری‌های عفونی: آنتی‌بیوتیک سرماخوردگی و آنفلوانزا را درمان نمی‌کند تصور اینکه داروی تزریقی قوی‌تر است ثابت نشده

افشین منیری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، با اشاره به اینکه تشخیص تفاوت بین آنفلوانزا و سرماخوردگی می‌تواند دشوار باشد، گفت: سرماخوردگی تقریبا همیشه بدون ایجاد هیچگونه مشکل جدی برطرف می‌شود، درحالی‌که آنفلوانزا می‌تواند عارضه‌های جدی‌تری مثل عفونت ریه ایجاد کند. این متخصص بیماری‌های عفونی افزود: تشخیص آنفلوانزا در اوایل بیماری می‌تواند به شما کمک کند تا به طور متناسبی آن را درمان کنید و احتمالا از عارضه‌های ثانویه‌ آن جلوگیری کنید. وی در پاسخ به این سوال که آیا همیشه تزریق آمپول بیشتر از دارو اثربخش است، توضیح داد: نباید به پزشک برای تجویز داروی تزریقی اصرار کرد ضمن اینکه اکثر اوقات عوارض جانبی داروهای تزریقی نسبت به داروهای خوراکی بیشتر است.

منیری با تاکید بر اینکه اثر بخشی داروهای تزریقی لزوما بیشتر از داروهای خوراکی نیست، گفت: به طور مثال فواید تزریق آنتی بیوتیک‌ها احتمالا محدود به شرایطی است که در آن‌ها حصول اطمینان از رسیدن دارو به بدن ضروری باشد؛ به‌عنوان مثال در مواردی که بیمار قادر به تحمل داروی خوراکی نیست (مثل تهوع یا عدم توانایی بلع)، یا در موارد شک به پذیرش بیمار(به‌عنوان مثال به علت فراموشی یا عدم تمایل به مصرف دارو)، و نیز در برخی بیماری‌های خاص، استفاده از داروها و یا آنتی بیوتیک‌های تزریقی مناسب تر است. وی تاکید کرد: به یاد داشته باشیم که این تفکر که داروهای تزریقی قوی‌تر هستند و تاثیرات روانی بیشتری به دنبال دارند به اثبات نرسیده و دلیل غیرمنطقی برای انتخاب روش تزریقی به جای مصرف خوراکی آنتی بیوتیک‌ها است. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، با بیان اینکه بسیاری از افراد بر این باورند که خوردن مکمل ویتامین C با دیدن اولین نشانه سرماخوردگی، مصرف قرص‌های مکیدنی «روی» یا زینک همزمان با شروع گلودرد یا تقویت سیستم ایمنی بدنشان با مکمل‌های گیاهی، همیشه جواب می‌دهد توضیح داد: یافته‌های اندکی برای پشتیبانی از هر کدام از این درمان‌ها وجود دارد و مشکل اینجاست که پژوهش‌های زیادی نیز وجود دارند که اثربخشی آن‌ها را رد می‌کنند.

وی توضیح داد: در داروخانه‌ها داروهای بدون نسخه زیادی را پیدا می‌کنید که بر این مکمل‌ها متکی هستند، اما این واقعیت معروف و محبوب بودن آنها به معنای اثربخشی آنها یا ایمن بودن آنها نیست بنابراین قبل از استفاده هر نوع مکمل غذایی در هر شکلی، با پزشک صحبت کنید. منیری با تاکید بر اینکه استفاده خودسرانه از آنتی‌بیوتیک برای درمان سرماخوردگی یا آنفلوانزا اقدامی کاملا اشتباه است، توضیح داد: آنتی‌بیوتیک‌ها باکتری‌ها را می‌کشند و سرماخوردگی و آنفلوانزا توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شوند و ویروس‌ها دسته‌ای از میکروب‌ها هستند که هیچ شباهتی به باکتری‌ها ندارند. وی با اشاره به اینکه برخی بیماران به پزشکان فشار می‌آورند که برای کمک به بهتر شدن حالشان آنتی‌بیوتیک تجویز کنند، خاطرنشان کرد: واقعیت این است هیچ آنتی‌بیوتیکی از آموکسیی‌سیلین‌ها گرفته تا آزیترومایسین به بهبود سرماخوردگی یا آنفلوانزا کمکی نخواهد کرد، نکته اینجا است که اثربخش نبودن تنها دلیل عدم استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های غیرضروری نیست چرا که داروها می‌توانند عوارض جانبی ناخوشایندی مانند اسهال و دل‌پیچه هم داشته باشند و باکتری‌های عامل بیماری، به تدریج می‌توانند نسبت به داروها مقاوم شوند و این درمان عفونت‌های باکتریایی واقعی را دشوارتر می‌کند.

منیری ادامه داد: از سوی دیگر، اگر به علت سرماخوردگی یا آنفلوانزا دچار عارضه‌ ثانویه‌ای شده‌اید که شامل عفونت ریوی و باکتری‌ها باشد، آن‌وقت ممکن است آنتی‌بیوتیک مفید واقع شود، برای مثال، اگر کسی دچار عفونت گوش، برونشیت یا سینه‌پهلو شود آنتی‌بیوتیک (با نظر پزشک) می‌تواند اثربخش باشد.