۸۵ درصد پرونده‌های سایبری خراسان جنوبی مالی و اینترنتی است
بر اساس آمارهای اعلام‌شده، جرائم مرتبط با کلاهبرداری رایانه‌ای و خرید از فروشگاه‌های اینترنتی جعلی و صفحات فاقد هویت، بیش از ۴۹ درصد کل کلاهبرداری‌های سایبری استان را شامل می‌شود.
سرهنگ محمد الوانی روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به مهم‌ترین جرائم فضای مجازی اظهار کرد: بخش عمده پرونده‌های سایبری به جرائم مالی و کلاهبرداری‌های اینترنتی مربوط می‌شود و پس از آن، جرائمی مانند هتک حیثیت، نشر اکاذیب و دسترسی غیرمجاز به داده‌ها در شمار جرائم پرتکرار فضای مجازی قرار دارند. وی افزود: مجرمان سایبری با بهره‌گیری از شیوه‌های مختلف، از جمله ارسال پیامک‌های جعلی با عناوینی مانند ابلاغ قضایی ثنا، عکس یادگاری، کارت دعوت عروسی، کالابرگ و بسته‌های حمایتی، تلاش می‌کنند کاربران را به باز کردن لینک‌های آلوده، نصب برنامه‌های مخرب یا وارد کردن اطلاعات بانکی ترغیب کنند.
کلاهبرداری با دریافت بیعانه؛ شگرد رایج در معاملات اینترنتی رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی با اشاره به شیوه‌های رایج کلاهبرداری اینترنتی بیان کرد: دریافت بیعانه و خودداری از تحویل کالا، از شگردهای مورد استفاده مجرمان در سایت‌های آگهی‌محور، از جمله دیوار و شیپور و همچنین شبکه‌های اجتماعی است. سرهنگ الوانی ادامه داد: در این روش، کلاهبرداران با انتشار آگهی‌های جذاب و ارائه قیمت‌های پایین‌تر از نرخ معمول بازار، خریداران را به پرداخت بیعانه یا واریز بخشی از مبلغ معامله ترغیب می‌کنند، اما پس از دریافت وجه، از تحویل کالا خودداری کرده یا ارتباط خود را با خریدار قطع می‌کنند.
وی افزود: عجله در خرید، اعتماد به فروشندگان ناشناس و توجه نکردن به نشانه‌های هشداردهنده آگهی‌ها، احتمال گرفتار شدن در این نوع کلاهبرداری را افزایش می‌دهد؛ بنابراین شهروندان باید پیش از هرگونه پرداخت، از هویت فروشنده و واقعی بودن معامله اطمینان حاصل کنند. سهم بیش از ۴۹ درصدی فروشگاه‌های جعلی از کلاهبرداری‌های سایبری خراسان جنوبی رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی با اشاره به آمار کلاهبرداری‌های مرتبط با خرید اینترنتی گفت: بر اساس آمارهای اعلام‌شده، جرائم مرتبط با کلاهبرداری رایانه‌ای و خرید از فروشگاه‌های اینترنتی جعلی و صفحات فاقد هویت، بیش از ۴۹ درصد کل کلاهبرداری‌های سایبری استان را شامل می‌شود.
سرهنگ الوانی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از صفحات تجاری غیرمجاز در شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام، فعالیت دارند و مجرمان با ارائه قیمت‌های غیرمتعارف ارزان، دریافت وجه یا بیعانه و خودداری از تحویل کالا، از اعتماد خریداران سوءاستفاده می‌کنند. وی افزود: هدایت خریداران به درگاه‌های پرداخت جعلی و سرقت اطلاعات بانکی نیز از دیگر روش‌های ارتکاب این جرائم است، در این شرایط، کاربران باید پیش از خرید، هویت فروشنده، اعتبار وب‌سایت و صحت درگاه پرداخت را بررسی کنند.
رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی تأکید کرد: صرف مشاهده تصویر نماد اعتماد الکترونیکی در یک وب‌سایت، برای اطمینان از اعتبار فروشگاه کافی نیست و لازم است کاربران با مراجعه به سامانه رسمی اینماد، اعتبار نماد و تطابق اطلاعات آن با دامنه فروشگاه را بررسی کنند. پیامک‌های جعلی و لینک‌های آلوده؛ ابزاری برای سرقت اطلاعات بانکی سرهنگ الوانی با اشاره به گسترش کلاهبرداری از طریق پیامک‌های جعلی گفت: مجرمان سایبری با استفاده از عناوینی که برای مردم آشنا یا مهم هستند، تلاش می‌کنند مخاطبان را به کلیک روی لینک‌های آلوده و وارد کردن اطلاعات حساس ترغیب کنند.
وی بیان کرد: پیامک‌هایی با موضوع ابلاغیه قضایی، سهام عدالت، کالابرگ، بسته‌های حمایتی، عکس یادگاری و کارت دعوت عروسی ممکن است با هدف فیشینگ یا نصب بدافزار ارسال شوند و کاربران باید از باز کردن لینک‌های ناشناس و نصب برنامه‌های ارسال‌شده از منابع نامعتبر خودداری کنند. رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی افزود: در صورت ورود اطلاعات بانکی در یک درگاه مشکوک، شهروندان باید بلافاصله از طریق مسیر رسمی بانک برای مسدودسازی کارت یا محدود کردن دسترسی‌های بانکی اقدام کرده و موضوع را به پلیس فتا اطلاع دهند.
وی ادامه داد: اگر برنامه مشکوکی روی تلفن همراه نصب شده است، قطع اتصال اینترنت دستگاه و خودداری از انجام عملیات بانکی با آن، از اقدامات احتیاطی اولیه است، پیگیری بانکی و تغییر رمزها نیز باید با استفاده از دستگاهی مطمئن و از مسیرهای رسمی انجام شود. هوش مصنوعی؛ زمینه‌ساز شیوه‌های تازه کلاهبرداری رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی با اشاره به تهدیدهای ناشی از گسترش فناوری هوش مصنوعی گفت: شبیه‌سازی صدا و چهره افراد، تولید محتوای جعلی و طراحی پیام‌های فیشینگ دقیق‌تر، از جمله روش‌هایی است که می‌تواند برای فریب کاربران مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
سرهنگ الوانی اظهار کرد: مجرمان ممکن است با تقلید صدای نزدیکان یا افراد مورد اعتماد، شرایط اضطراری و ساختگی ایجاد کنند و از قربانی بخواهند در کوتاه‌ترین زمان وجهی را واریز کند. وی افزود: سرقت کدهای تأیید، دسترسی غیرمجاز به حساب‌های کاربری و خرید اقساطی، دستکاری تصاویر خصوصی و اخاذی مالی نیز از جمله تهدیدهایی است که در کنار روش‌های جدید مهندسی اجتماعی، ضرورت افزایش هوشیاری کاربران را بیشتر می‌کند.
رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی توصیه کرد: شهروندان در مواجهه با درخواست‌های مالی فوری، حتی اگر پیام یا تماس ظاهرا از سوی یکی از نزدیکانشان باشد، هویت درخواست‌کننده را از طریق تماس مستقل با شماره‌ای شناخته‌شده بررسی کنند و پیش از اطمینان از صحت موضوع، وجهی انتقال ندهند. برخورد با حساب‌های بانکی اجاره‌ای و مسیر انتقال وجوه کلاهبرداری سرهنگ الوانی با اشاره به سوءاستفاده مجرمان از حساب‌ها و کارت‌های بانکی اجاره‌ای بیان کرد: این حساب‌ها ممکن است برای دریافت وجوه حاصل از کلاهبرداری، انتقال پول به حساب‌های دیگر و پنهان کردن مسیر جابه‌جایی وجوه مورد استفاده قرار گیرند.
وی افزود: برخی مجرمان با انتشار آگهی‌هایی با عناوینی مانند «کار در منزل»، «درآمد دلاری» و پیشنهاد دریافت پول در ازای اجاره حساب بانکی، افراد را به واگذاری حساب یا کارت خود ترغیب می‌کنند. رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی اظهار کرد: شهروندان نباید حساب بانکی، کارت یا اطلاعات دسترسی خود را در اختیار دیگران قرار دهند؛ زیرا این اقدام می‌تواند آنان را در معرض پیامدهای قضایی و مسئولیت‌های مالی قرار دهد.
وی اضافه کرد: شناسایی حساب‌های مورد استفاده در جرائم مالی، پیگیری قضایی صاحبان حساب‌های مرتبط با وجوه مجرمانه و رصد آگهی‌های فریبنده، از جمله محورهای مقابله با این پدیده است. گزارش فوری به پلیس فتا؛ فرصتی برای کاهش خسارت رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی با تأکید بر اهمیت سرعت عمل در گزارش کلاهبرداری‌های اینترنتی گفت: در پرونده‌های مالی، مجرمان ممکن است پس از دریافت وجه، آن را در مدت کوتاهی به حساب‌های دیگر منتقل کنند؛ از این رو، گزارش سریع حادثه می‌تواند در پیگیری وجوه و انجام اقدامات لازم برای مسدودسازی حساب مقصد مؤثر باشد.
سرهنگ الوانی اظهار کرد: شهروندان در صورت مواجهه با جرائم سایبری یا مشاهده موارد مشکوک می‌توانند با مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند و اطلاعات و مستندات مربوط را ارائه دهند. وی افزود: همکاری با بانک مرکزی و مراجع قضایی برای پیگیری حساب‌های مرتبط با جرائم مالی، شناسایی درگاه‌ها و دامنه‌های جعلی و برخورد با سیم‌کارت‌های مورد استفاده برای ارسال پیامک‌های آلوده، از جمله اقدامات پیشگیرانه و مقابله‌ای در این حوزه است.
رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت اطلاع‌رسانی شفاف درباره تراکنش‌های بانکی ادامه داد: درج اطلاعاتی مانند نام پذیرنده و مبلغ تراکنش در پیامک‌های رمز یک‌بارمصرف می‌تواند به کاربران در تشخیص مغایرت‌های احتمالی پیش از تأیید عملیات بانکی کمک کند. افزایش ۶ درصدی جرائم سایبری در سال جاری سرهنگ الوانی با اشاره به روند جرائم سایبری اظهار کرد: میزان وقوع جرائم سایبری در سال جاری نسبت به سال گذشته ۶ درصد افزایش داشته است.
وی با بیان اینکه تغییر مداوم شگردهای مجرمان، ضرورت ارتقای آگاهی عمومی را افزایش داده است، افزود: پیشگیری از این جرائم به همکاری شهروندان، بانک‌ها، پلتفرم‌های اینترنتی و نهادهای مسئول نیاز دارد و رعایت اصول ایمنی در فضای مجازی می‌تواند از بسیاری از خسارت‌های مالی و اجتماعی جلوگیری کند. پویش‌های آموزشی برای ارتقای سواد رسانه‌ای شهروندان رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی درباره برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه این پلیس گفت: مصاحبه‌های رادیویی و تلویزیونی، اجرای پویش‌های آگاهی‌بخش مانند «کلیک امن»، «خرید امن» و «کودکان سایبری»، برگزاری کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی و تولید محتوای چندرسانه‌ای، از جمله اقداماتی است که با هدف ارتقای سواد رسانه‌ای شهروندان دنبال می‌شود.
سرهنگ الوانی افزود: محتوای آموزشی در قالب موشن‌گرافیک، عکس‌نوشته و مطالب اطلاع‌رسانی از طریق وب‌سایت رسمی پلیس فتا و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود تا کاربران با شگردهای روز مجرمان سایبری و راه‌های مقابله با آن‌ها آشنا شوند. وی تاکید کرد: آموزش مستمر و آگاهی از روش‌های جدید کلاهبرداری، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری کاربران دارد و شهروندان باید اطلاعات خود را درباره تهدیدهای فضای مجازی به‌روز نگه دارند.
راستی‌آزمایی پیش از پرداخت؛ مهم‌ترین راه پیشگیری از کلاهبرداری رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی مهم‌ترین توصیه به شهروندان را پرهیز از تصمیم‌گیری عجولانه و بررسی مستقل اطلاعات پیش از هرگونه پرداخت یا ارائه داده‌های حساس دانست و گفت: مجرمان سایبری معمولا از ایجاد ترس و نگرانی، القای فوریت یا وعده سود و تخفیف غیرمتعارف برای فریب کاربران استفاده می‌کنند. سرهنگ الوانی اظهارکرد: شهروندان باید از پرداخت بیعانه به فروشندگان ناشناس، افشای رمزهای یک‌بارمصرف و کدهای ورود و واگذاری حساب‌های بانکی یا کاربری خود به دیگران خودداری کنند.
وی افزود: برای بررسی پیام‌های مشکوک، لازم است کاربران مستقیما به وب‌سایت یا برنامه رسمی سازمان مربوط مراجعه و برای خرید اینترنتی نیز هویت فروشنده، اعتبار دامنه و صحت درگاه پرداخت را بررسی کنند. رئیس پلیس فتا خراسان جنوبی تاکید کرد: در صورت وقوع کلاهبرداری، گزارش فوری به پلیس فتا از طریق شماره ۰۹۶۳۸۰ و نگهداری مستنداتی مانند پیام‌ها، رسیدهای پرداخت، نشانی صفحات و اطلاعات مرتبط با معامله، می‌تواند به روند رسیدگی و پیگیری پرونده کمک کند.
