مقابله با بیابان زایی، محدود به کشور‌های دارای مناطق خشک نیست

رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با فرخ طایراو، نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در جمهوری اسلامی ایران، با هدف تبیین ظرفیت‌های علمی و اجرایی و بررسی زمینه‌های توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه منابع طبیعی برگزار شد. مسئولیت بیشتر کشورهای برخوردار در قبال زمین رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به روند توسعه صنعتی و بهره‌برداری گسترده از منابع طبیعی در برخی کشورهای توسعه‌یافته طی دهه‌های گذشته، تصریح کرد: بخشی از مشکلات امروز زمین، حاصل سال‌ها بهره‌برداری گسترده از منابع، فعالیت‌های صنعتی و افزایش آلاینده‌هاست و کشورهایی که سهم بیشتری در این روند داشته‌اند، باید مسئولیت بیشتری نیز در جبران خسارت‌ها و حمایت از برنامه‌های احیای سرزمین بر عهده بگیرند.

افلاطونی ادامه داد: امروز زمان آن است که کشورهای برخوردار به کمک زمین بیایند و بخشی از آنچه در سال‌های گذشته از ظرفیت‌های آن برداشت کرده‌اند، در قالب منابع مالی، دانش، فناوری و حمایت از برنامه‌های احیای سرزمین به چرخه طبیعت بازگردانند. وی با اشاره به تجربه ایران در حوزه‌های آبخیزداری، بیابان‌زدایی، احیای سرزمین، مدیریت منابع طبیعی و مقابله با حریق جنگل‌ها، ظرفیت کشور را برای همکاری و انتقال تجربه به سایر کشورها قابل توجه دانست و از فائو برای بازدید از طرح‌ها و پروژه‌های اجرایی ایران در حوزه مقابله با بیابان‌زایی دعوت کرد.

مقابله با بیابان زایی، محدود به کشورهای دارای مناطق خشک نیست افلاطونی در این نشست با اشاره به اهمیت روزافزون موضوع بیابان‌زایی در جهان، اظهار کرد: مقابله با بیابان‌زایی موضوعی محدود به کشورهای دارای مناطق خشک نیست و امروز بسیاری از کشورهای جهان با پیامدهای تغییر اقلیم، تخریب سرزمین، کاهش منابع آب و گسترش پدیده‌های مرتبط با بیابان‌زایی مواجه‌اند. وی با بیان اینکه «اگر به سمت بیابان نرویم، بیابان به سمت ما خواهد آمد»، افزود: جامعه جهانی باید نگاه خود را از اقدامات مقطعی و محدود فراتر ببرد و برای حفاظت از منابع طبیعی و احیای سرزمین، برنامه‌ای مشترک و بلندمدت داشته باشد؛ چرا که پیامدهای تخریب سرزمین، مرزهای سیاسی کشورها را نمی‌شناسد.

مرکز بین‌المللی؛ از ظرفیت ملی تا شبکه‌ای جهانی معاون وزیر جهاد کشاورزی مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه آبخیز را یکی از ظرفیت‌های مهم ایران برای توسعه همکاری‌های علمی و فنی در سطح بین‌المللی عنوان کرد و گفت: این مرکز اگرچه مجموعه‌ای جوان است، اما به دلیل ماهیت بین‌المللی خود می‌تواند به بستری برای گردهم‌آوردن کشورهای علاقه‌مند، تبادل دانش و تجربه و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک تبدیل شود. وی خواستار حمایت فائو از معرفی گسترده‌تر این مرکز و افزایش مشارکت کشورهای مختلف در برنامه‌های آن شد و افزود: هدف این است که مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه آبخیز صرفاً یک نهاد علمی و آموزشی نباشد، بلکه به مرجعی مؤثر برای انتقال دانش و فناوری، ظرفیت‌سازی، توسعه همکاری‌های تخصصی و ایجاد شبکه میان کشورهای دارای مناطق خشک و نیمه‌خشک تبدیل شود.

افلاطونی، تدوین برنامه اجرایی مشترک میان فائو و مرکز بین‌المللی را از محورهای مهم همکاری دانست و مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز و منابع زیستی در مناطق خشک، احیای سرزمین‌های تخریب‌شده، مقابله با بیابان‌زایی، توسعه فناوری‌های نوین در زمینه سنجش از دور و ارزیابی منابع طبیعی، آموزش و ظرفیت‌سازی کشورهای منطقه و تبادل تجربیات در قالب همکاری‌های جنوب ـ جنوب را از زمینه‌های پیشنهادی برشمرد. بوم‌تروریسم؛ طبیعت نباید قربانی جنگ شود رئیس سازمان منابع طبیعی در بخش دیگری از سخنان خود، پیامدهای منازعات و جنگ‌ها بر طبیعت و منابع طبیعی را مورد توجه قرار داد و گفت: در کنار تهدیدهایی مانند تغییر اقلیم و تخریب سرزمین، باید نسبت به پدیده‌ای که می‌توان از آن با عنوان «بوم‌تروریسم» یاد کرد نیز حساس بود.

اگر جنگی رخ می‌دهد، نباید زیست‌بوم، جنگل‌ها، منابع آب و سرزمین‌ها به هدف و عرصه آسیب تبدیل شوند. افلاطونی از نماینده فائو خواست این موضوع را در مجامع بین‌المللی و از طریق سازمان ملل متحد مطرح کند و خاطرنشان ساخت: حفاظت از طبیعت یک مسئولیت جهانی است و آسیب به زیست‌بوم یک کشور، در نهایت پیامدهای خود را در سطح منطقه‌ای و جهانی نشان خواهد داد.

افلاطونی در ادامه، کمک فائو به عضوگیری مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه آبخیز، تعریف پروژه‌های مشترک، بهره‌گیری از ظرفیت صندوق‌های بین‌المللی، انتقال دانش، فناوری و تجهیزات تخصصی و در نهایت تبدیل تفاهم‌نامه‌ها به برنامه‌های اجرایی و پروژه‌های عملیاتی و قابل اندازه‌گیری را از اولویت‌های همکاری مشترک برشمرد. وی محدودیت کشورهای در حال توسعه در دسترسی به فناوری‌های نوین، تجهیزات تخصصی و منابع مالی بین‌المللی را یکی از چالش‌های جدی در مسیر مقابله با تخریب سرزمین دانست و گفت: حمایت از کشورهایی که با بیابان‌زایی، آتش‌سوزی جنگل‌ها و پیامدهای تغییر اقلیم مواجه‌اند، نباید تحت تأثیر ملاحظات سیاسی قرار گیرد.

رئیس سازمان منابع طبیعی با اشاره به اهمیت تجهیزات تخصصی اطفای حریق و فناوری‌های مورد نیاز برای مقابله با بیابان‌زایی، خواستار تسهیل انتقال دانش و فناوری و بهره‌گیری عادلانه کشورهای در حال توسعه از ظرفیت صندوق‌های بین‌المللی شد. افلاطونی سند جنگلداری اجتماعی زاگرس را از دیگر ظرفیت‌های قابل ارائه ایران دانست و گفت: در این سند، حفاظت از جنگل‌ها و تنوع زیستی در کنار توجه به معیشت جوامع محلی و جنگل‌نشینان مورد توجه قرار گرفته است و اجرای موفق آن می‌تواند تجربه‌ای قابل استفاده برای سایر کشورهای جهان باشد.

معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه رویکرد ایران به همکاری‌های بین‌المللی صرفاً تشریفاتی و محدود به امضای تفاهم‌نامه نیست، گفت: هدف ما تبدیل تفاهم‌نامه‌ها به پروژه‌های واقعی، انتقال دانش و فناوری، اجرای برنامه‌های مشترک و ایجاد شبکه‌ای پایدار از همکاری‌های بین‌المللی است. وی ابراز امیدواری کرد: با حمایت فائو و همکاری وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی، مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه آبخیز بتواند به سکویی برای تبادل دانش، ظرفیت‌سازی و انتقال فناوری میان کشورهای مناطق خشک و در معرض بیابان‌زایی تبدیل شود.

نماینده فائو در ایران: ظرفیت علمی ایران می‌تواند به حل چالش‌های تغییر اقلیم در منطقه کمک کند فرخ طایراو، نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به همکاری نزدیک این سازمان با وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی، ظرفیت‌های علمی و تخصصی ایران را در مواجهه با چالش‌های تغییر اقلیم، بیابان‌زایی و امنیت غذایی ارزشمند دانست و بر تداوم همکاری‌های فنی و علمی تأکید کرد. وی در ادامه این نشست مشترک اظهار کرد: فائو همواره ارتباط نزدیکی با مجموعه‌های تخصصی بخش کشاورزی و منابع طبیعی در ایران داشته و در جریان برنامه‌ها و پروژه‌هایی که در کشور اجرا می‌شود، همکاری و همراهی لازم را دنبال می‌کند.

طایراو با اشاره به اهمیت شکل‌گیری و فعالیت مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه وی با اشاره به برخی محدودیت‌های موجود برای جابه‌جایی کارشناسان و برگزاری برنامه‌های مشترک بین‌المللی، بیان کرد: شرایط دشوار جهانی و برخی محدودیت‌های ناشی از بحران‌ها و منازعات، اجرای بخشی از برنامه‌های بین‌المللی را با چالش مواجه کرده است، اما این شرایط نباید مانع حرکت در مسیر همکاری و یافتن راهکارهای جایگزین شود. نماینده فائو در ایران در پایان، ضمن قدردانی از برگزاری این نشست و رویکرد سازمان منابع طبیعی برای توسعه همکاری‌های بین‌المللی، بر آمادگی فائو برای تداوم همکاری با ایران تأکید کرد و افزود: تلاش ما این است که با استفاده از ظرفیت‌های موجود و در چارچوب همکاری نزدیک با متخصصان ایرانی، زمینه اجرای پروژه‌های علمی و فنی جدید فراهم شود و نتایج این همکاری‌ها در اختیار ایران، کشورهای منطقه و جامعه جهانی قرار گیرد.