بررسی روند پیشرفت سدهای خراسان شمالی و آغاز مطالعات سه طرح جدید

سد گلمندره از مصوبات سفر دولت به خراسان شمالی است که با هدف مهار سیلاب‌های ورودی به جنگل گلستان، بهبود وضعیت اراضی کشاورزی و کمک به رونق اقتصادی منطقه در حال اجراست. این سد از نوع خاکی با هسته رسی است و با ارتفاع ۶۱ متر و ظرفیت مخزن ۲۸.۷ میلیون مترمکعب، یکی از طرح‌های مهم مدیریت منابع آب و کنترل سیلاب در استان محسوب می‌شود.

سد گلمندره تاکنون ۹۵.۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برای اجرای این طرح تاکنون ۱۱ هزار و ۷۴۰ میلیارد ریال اعتبار تامین شده است. میزان اعتبار مورد نیاز این طرح ۶ هزار میلیارد ریال است و با وجود پیشرفت مناسب پروژه، یکهزار و ۲۰۰ میلیارد ریال بدهی و مشکلات مربوط به تامین و تخصیص به‌موقع اعتبارات از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی تکمیل سد است. پرداخت بدهی‌های طرح و تامین اعتبار مورد نیاز باید در زمان مناسب انجام شود تا عملیات اجرایی سد گلمندره بدون وقفه ادامه یابد.

هدف از اجرای سد دربند تامین آب شرب شهرهای آشخانه، آوا، پیش‌قلعه، قاضی و راز، کنترل سیلاب و مدیریت بهینه منابع آب است. سد دربند از نوع خاکی با هسته رسی و دارای ظرفیت مخزن ۳۰.۶ میلیون مترمکعب است که تاکنون ۸.۳ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و میزان اعتبار مورد نیاز برای اجرای آن چهار هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال عنوان شده که تاکنون یکهزار و ۷۰۰ میلیارد ریال تامین شده است.

سد بش‌قارداش بجنورد با هدف تامین آب کشاورزی اراضی پایین‌دست و کمک به رونق کشاورزی منطقه در حال اجراست. این سد از نوع خاکی با هسته رسی و دارای ظرفیت مخزن یک میلیون و ۸۰۰ هزار مترمکعب است که هم‌اکنون ۶۰.۳ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اعتبار مورد نیاز آن هشت هزار میلیارد ریال اعلام شده است که تاکنون یکهزار و ۶۰ میلیارد ریال برای اجرای آن تامین شده و عدم تخصیص به‌موقع اعتبارات از چالش‌های این پروژه است.

مطالعات چند طرح جدید سدسازی در خراسان شمالی در دست اقدام است. مطالعات سد نیلوفر سنخواست با هدف تامین آب شرب و بهبود همزمان وضعیت کشاورزی و اراضی پایین‌دست در حال انجام است.

مطالعات سد گراتی اسفراین با هدف بازنگری مطالعات برای تامین پایدار آب شرب شهرها و روستاهای منطقه دنبال می‌شود و مطالعات سد خرتوت نیز با هدف تامین آب مورد نیاز بخش کشاورزی و آب شرب روستاهای منطقه در دستور کار قرار دارد.

خراسان شمالی دارای هشت سد اصلی و ۱۱ بند انحرافی است که نقش مهمی در تامین آب شرب، کشاورزی و کنترل سیلاب‌های استان دارند و ظرفیت مجموع هشت سد اصلی استان ۲۳۰ میلیون مترمکعب است.