سرم‌درمانی برای هر سرماخوردگی نسخه‌ای پرهزینه و گاهی خطرناک است

نازیلا یوسفی روز شنبه اظهار کرد: بررسی روند مصرف در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که معمولاً از آذر و هم‌زمان با افزایش شیوع سرماخوردگی و بیماری‌های تنفسی، مصرف سرم‌های تزریقی نیز افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند؛ در حالی که بخشی از این افزایش می‌تواند ناشی از تجویزهای غیرضروری باشد. وی افزود: برخلاف تصور برخی افراد، تزریق سرم درمان عمومی سرماخوردگی، ضعف و بی‌حالی نیست و بهبودی بیماری‌های ویروسی خفیف را تسریع نمی‌کند.

در بیشتر این موارد، استراحت، مصرف مایعات کافی از راه خوراکی و رعایت توصیه‌های درمانی کفایت می‌کند. ضعف و بی‌حالی به‌تنهایی دلیل تجویز سرم محسوب نمی‌شود یوسفی تصریح کرد: سرم زمانی ضرورت دارد که بیمار به دریافت مایعات از راه تزریق نیاز داشته باشد؛ از جمله در موارد کم‌آبی قابل توجه، استفراغ یا اسهال شدید و شرایطی که فرد قادر به نوشیدن مایعات کافی نیست.

تشخیص این ضرورت بر عهده پزشک است و ضعف و بی‌حالی به‌تنهایی دلیل تجویز سرم محسوب نمی‌شود. مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو با تأکید بر نظارت بر الگوی تجویز پزشکان گفت: با هدف شناسایی و اصلاح رفتارهای تجویزی نامناسب، ارتقای کیفیت درمان و جلوگیری از مصرف غیرضروری منابع نظام سلامت، تجویز سرم از طریق داشبورد کارنامه پزشکان رصد و پایش خواهد شد و الگوهای نامتعارف و تجویزهای غیرمنطقی زیر ذره‌بین نظارتی قرار می‌گیرد.

عوارض احتمالی سرم‌درمانی غیرضروری وی با اشاره به عوارض احتمالی سرم‌درمانی غیرضروری اظهار کرد: دریافت بیش از نیاز مایعات می‌تواند موجب تجمع مایعات در بدن، ورم و اختلال در تعادل املاح شود. همچنین تزریق وریدی ممکن است با عوارضی مانند التهاب و عفونت محل تزریق همراه باشد؛ بنابراین سرم‌درمانی اقدامی کاملاً بی‌خطر و بدون عارضه نیست.

سرم‌های تزریقی؛ پرهزینه‌ترین داروی کشور یوسفی با اشاره به ابعاد اقتصادی مصرف این فرآورده گفت: سرم‌های تزریقی در سال گذشته از نظر هزینه مصرف، در جایگاه پرهزینه‌ترین داروی کشور قرار گرفتند. مصرف غیرمنطقی این فرآورده‌ها علاوه بر تحمیل هزینه به خانواده‌ها و نظام سلامت، منابعی را مصرف می‌کند که باید در اختیار بیماران واقعاً نیازمند قرار گیرد.

وی از پزشکان خواست پیش از تجویز سرم، ضرورت بالینی دریافت مایعات از راه تزریق را ارزیابی کنند و از تبدیل سرم‌درمانی به اقدامی معمول در مراجعات سرپایی بپرهیزند. مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو همچنین از مردم خواست برای هر سرماخوردگی، تب، ضعف یا احساس خستگی درخواست تزریق سرم نداشته باشند و در صورت بروز علائم کم‌آبی شدید، ناتوانی در نوشیدن مایعات یا تشدید علائم بیماری به پزشک مراجعه کنند.

یوسفی تأکید کرد: هدف از مدیریت مصرف سرم، محدود کردن دسترسی بیماران نیازمند نیست، بلکه صیانت از سلامت مردم، پیشگیری از مداخلات غیرضروری و استفاده بهینه از منابع نظام سلامت است. وی گفت: اصلاح الگوی مصرف سرم‌های تزریقی مستلزم همکاری پزشکان و مردم و نظارت مستمر بر فرآیند تجویز و مصرف این فرآورده درمانی است.