افزایش هزینه‌های عبور از کانال پاناما همزمان با تحولات تنگه هرمز

ریچارد ولف، اقتصاددان، اعلام کرد که هزینه عبور از کانال پاناما از حدود ۵۵ هزار دلار به بیش از ۵ میلیون دلار رسیده و این افزایش را به اختلال در تنگه هرمز و درگیری با ایران مربوط دانست.

رقم ۵.۵ میلیون دلار ذکرشده، گردشدهٔ بالاترین مبلغ ثبت‌شده برای یک اسلات حراجی کانال پاناما یعنی حدود ۵.۳ میلیون دلار است که توسط یک شرکت کره‌ای برای عبور نفتکش گاز مایع پرداخت شد. پیش از آن نیز رکورد ۴.۶ میلیون دلار ثبت شده بود. این مبالغ مربوط به تعرفه عادی عبور نیست و میلیون‌ها دلار فقط برای اسلات‌های فوری و اولویت‌دار در حراج روزانه پرداخت می‌شود.

میانگین قیمت این حراجی‌ها از اکتبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ حدود ۵۵ هزار دلار بود که پس از شروع درگیری و اختلال در تنگه هرمز، تقاضا جهش کرد و قیمت‌های اوج به میلیون‌ها دلار رسید. ارتباط میان این دو منطقه غیرمستقیم است، چرا که نفت خلیج فارس معمولاً از هرمز خارج می‌شود و مسیر پاناما برای آن منطقی نیست، اما ناامنی هرمز باعث کاهش عرضه انرژی خاورمیانه به آسیا و روی آوردن خریداران به منابع جایگزین آمریکا شد.

کوتاه‌ترین مسیر انتقال انرژی آمریکا به شرق آسیا از کانال پاناما می‌گذرد و در نتیجه، تعداد کشتی‌های متقاضی عبور افزایش یافت. همزمان با این رویداد، خشکسالی ناشی از ال‌نینو سطح آب دریاچه‌های تغذیه‌کننده کانال را کاهش داد و مقامات پاناما تردد روزانه و آبخور مجاز کشتی‌ها را محدود کردند که حاصل آن شلوغی شدید و جهش قیمت حراج بود.

این هزینه‌های بالاتر کشتیرانی در نهایت به قیمت کالاها منتقل می‌شود. ولف نتیجه می‌گیرد که جنگ‌ها پیامدهای پیش‌بینی‌نشده اقتصادی دارند و هزینه آنها صرفاً نظامی نیست، بلکه افزایش هزینه‌های عبور از کانال نمونه‌ای از این اثر دومینویی است.