اعتبار جدید کالابرگ فعال شده یا هنوز در انتظار استفاده است؟

طرح کالابرگ الکترونیکی که با هدف حمایت از معیشت خانوارها و کمک به تامین کالاهای اساسی اجرا می‌شود، از دی‌ماه ۱۴۰۴ وارد مرحله جدیدی شد. در این مرحله، اعتبار ماهانه کالابرگ به یک میلیون تومان به ازای هر نفر افزایش یافت و از ۱۷ دی‌ماه امکان استفاده از آن به‌صورت تدریجی برای گروه‌های مختلف مشمول فراهم شد. با گذشت چند ماه از اجرای این طرح و در پی افزایش هزینه‌های معیشتی خانوارها، موضوع افزایش دوباره اعتبار کالابرگ در دستور کار دولت قرار گرفت؛ موضوعی که طی هفته‌های گذشته با وعده‌های مسئولان درباره تقویت قدرت خرید خانوارهای کم‌درآمد و افزایش مبلغ این حمایت معیشتی همراه بود.

در همین راستا، در جلسه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۵ ستاد هماهنگی اقتصادی دولت، کارگروهی متشکل از دستگاه‌های مسئول مامور بررسی و تدوین سازوکار افزایش اعتبار کالابرگ شد. پس از آن، مسئولان از برنامه افزایش اعتبار برای حدود ۴۰ میلیون نفر خبر دادند و فرایند شناسایی مشمولان و ثبت اطلاعات اقتصادی خانوارها از طریق سامانه «دولت من» آغاز شد. بر اساس اعلام مسئولان، در نخستین مرحله، اعتبار کالابرگ افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی که در ۱۵ مهرماه یک میلیون تومان شارژ شده بود، از ۱۸ مهرماه با افزایش ۵۰۰ هزار تومانی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر رسید.

در ادامه نیز ثبت درخواست افزایش اعتبار برای سایر خانوارهای شناسایی‌شده در دستور کار قرار گرفت. این فرایند با ارسال پیامک به سرپرستان خانوار و تکمیل فرم خوداظهاری آغاز شد، اما بروز مشکلاتی در دسترسی به سامانه و ثبت اطلاعات، تمدید چندباره مهلت ثبت‌نام را به دنبال داشت. سرانجام حسن نوروزی - مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها - از تامین منابع لازم برای افزایش اعتبار کالابرگ خبر داد و اعلام کرد که ۱۲ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان برای افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار و ۲۴۸ خانوار، معادل بیش از ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار نفر، به حساب مجری طرح واریز شده است.

با احتساب حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی که پیش‌تر مشمول افزایش اعتبار شده بودند، در مجموع حدود ۳۵ میلیون و ۱۲۰ هزار نفر در فهرست دریافت‌کنندگان اعتبار افزایشی کالابرگ قرار گرفته‌اند. موجودی اعلام می‌شود، اما خرید انجام نمی‌شود با وجود اعلام رسمی افزایش اعتبار کالابرگ، اکنون گزارش‌های مردمی از بروز مشکل در استفاده از اعتبار تخصیص‌یافته حکایت دارد؛ مشکلی که موجب شده برخی خانوارها با وجود مشاهده موجودی، هنگام مراجعه به فروشگاه‌ها موفق به استفاده از آن نشوند. بر اساس گزارش‌های رسیده به ایسنا، برخی شهروندان اعلام کرده‌اند که پس از افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ، هنگام استعلام اعتبار خود با موجودی بیش از یک میلیون تومان مواجه می‌شوند، اما زمانی که برای خرید کالاهای اساسی به فروشگاه‌های طرف قرارداد مراجعه می‌کنند، امکان استفاده از این اعتبار برای آنان فراهم نیست.

در واقع، در حالی که سامانه استعلام از وجود اعتبار در حساب کالابرگ حکایت دارد، این اعتبار هنگام انجام خرید در فروشگاه برای برخی مشمولان قابل استفاده نیست؛ وضعیتی که میان موجودی نمایش‌داده‌شده و اعتبار قابل هزینه‌کرد، مغایرت ایجاد کرده است. در پی دریافت این گزارش‌ها، ایسنا موضوع را از طریق بررسی میدانی در برخی فروشگاه‌های مجری طرح کالابرگ در مناطق مرکزی و غرب تهران پیگیری کرد. بررسی‌ها و اظهارات فروشگاه‌های مورد مراجعه در چند روز پیاپی نیز حاکی از آن است که این مشکل صرفا به استعلام شهروندان محدود نمی‌شود و در مرحله ثبت خرید و استفاده از اعتبار کالابرگ نیز بروز می‌کند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی فروشگاه‌های مجری طرح، در مواردی با وجود آنکه اعتبار کالابرگ برای مشتری نمایش داده می‌شود، امکان ثبت و نهایی کردن خرید با استفاده از موجودی اعلام‌شده وجود ندارد و فروشگاه نیز قادر به انجام تراکنش نیست. همچنین این فروشگاه‌ها اعلام کردند که مراجعین امکان خرید و برداشت حضوری از کالابرگ خود را ندارند، اما در خرید آنلاین امکان خرید و برداشت وجود دارد. در پیگیری‌های انجام‌شده، بروز مشکل در سامانه به‌عنوان علت این وضعیت مطرح شده است؛ اما در پیگیری‌های ایسنا از مسوولان مربوطه درباره گزارش‌های مربوط به نمایش اعتبار کالابرگ و امکان استفاده از آن، حاکی از آن بود که در حال حاضر اعتباری که در حساب خانوارها نمایش داده شود اما امکان استفاده از آن وجود نداشته باشد، وجود ندارد و اعتبار نمایش داده شده قابل استفاده است.

اما گزارش‌های میدانی و اعلام برخی مخاطبان ایسنا این را نمی‌گوید؛ بنابراین انتظار می‌رود متولیان اجرای طرح، ضمن بررسی گزارش‌های مردمی و مشکلات مطرح‌شده از سوی فروشگاه‌ها، در این زمینه توضیح دهند. زیرا فروشندگان در برابر افرادی قرار می‌گیرند که موجودی کالابرگ خود را استعلام کرده‌اند، اما امکان خرید با آن را ندارند. آنچه اکنون نیازمند شفاف‌سازی است، علت تفاوت میان اعتبار نمایش‌داده‌شده و اعتبار قابل استفاده است.

برخی خانوارها می‌گویند موجودی کالابرگ آن‌ها افزایش یافته، اما هنگام خرید حضوری از فروشگاه‌های طرف قرارداد امکان استفاده از اعتبار را ندارند. پس از آن نیز فرایند شناسایی مشمولان و ثبت اطلاعات اقتصادی خانوارها از طریق سامانه دولت من آغاز شد. در نخستین مرحله، اعتبار کالابرگ افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی که پیش‌تر یک میلیون تومان بود، از ۱۸ مهرماه با افزایش ۵۰۰ هزار تومانی به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر رسید.