وضعیت بسکتبال کردستان از نگاه سرمربی تیم ملی؛ 100 درصد سقوط کردیم!
او در بخشی از این گفت‌وگو، با بیان اینکه بسکتبال کردستان به اعتقاد او «100 درصد سقوط کرده است»، تأکید می‌کند که مسئله صرفاً به نتایج چند مسابقه یا تغییرات مدیریتی محدود نمی‌شود؛
بسکتبال کردستان رشته‌ای نیست که بتوان پیشینه آن را در چند نتیجه مسابقه، یک دوره مدیریتی یا حضور و غیبت چند تیم خلاصه کرد؛ این رشته دهه‌ها در این استان ریشه دوانده، ورزشکاران و مربیان بسیاری را پرورش داده و روزگاری از ظرفیت‌های قابل اتکای ورزش قهرمانی کردستان به شمار می‌رفت. با این حال، آنچه امروز درباره وضعیت این رشته مطرح می‌شود، پرسش‌هایی جدی درباره سرنوشت سرمایه‌های انسانی، تداوم فعالیت تیم‌های بانوان، شناسایی استعدادهای جدید و چگونگی اداره یکی از رشته‌های باسابقه ورزشی استان ایجاد کرده است.
مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که انتقادها نه از زبان یک تماشاگر یا فردی بیرون از میدان ورزش، بلکه از سوی مربی‌ای مطرح می‌شود که حدود سه دهه از عمر حرفه‌ای خود را در بسکتبال سپری کرده و اکنون هدایت تیم ملی بسکتبال دختران زیر 16 سال کشور را برعهده دارد؛ مربی‌ای که می‌گوید با وجود مسئولیت‌های ملی و فعالیت حرفه‌ای خارج از استان، همچنان نسبت به سرنوشت بسکتبال زادگاهش احساس مسئولیت می‌کند. سروه ضرغامیان، سرمربی تیم ملی بسکتبال دختران زیر 16 سال کشور و از چهره‌های باسابقه این رشته در کردستان، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، از آنچه ضعف ساختاری و مدیریتی در هیئت بسکتبال استان می‌داند، انتقاد کرد و با اشاره به افول جایگاه تیم‌های بانوان، کم‌رنگ‌شدن فعالیت‌های پایه و استفاده‌نشدن از ظرفیت مربیان باتجربه، وضعیت کنونی این رشته را نگران‌کننده توصیف کرد.
او در بخشی از این گفت‌وگو، با بیان اینکه بسکتبال کردستان به اعتقاد او «100 درصد سقوط کرده است»، تأکید می‌کند که مسئله صرفاً به نتایج چند مسابقه یا تغییرات مدیریتی محدود نمی‌شود؛ بلکه باید دید چه بر سر رشته‌ای آمده که به گفته او، در سال‌های گذشته تیم‌های بانوان آن در رقابت‌های کشوری حضور داشتند و ورزشکارانش برای کسب عنوان و رسیدن به سطوح بالاتر تلاش می‌کردند اما اکنون چراغ خاموش شده است! این اظهارات، فارغ از اختلاف‌نظرهای احتمالی درباره ارزیابی عملکرد هیئت، یک مطالبه روشن را پیش روی متولیان ورزش استان قرار می‌دهد: بسکتبال کردستان امروز چه وضعیتی دارد، چه ظرفیت‌هایی را از دست داده و برنامه مشخص مسئولان برای احیای این رشته و بازگرداندن آن به مسیر قهرمانی چیست؟
از سه دهه فعالیت تا حضور در تیم ملی؛ چرا سروه ضرغامیان در کردستان نماند؟ سروه ضرغامیان در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود سابقه طولانی در بسکتبال کردستان، اکنون بیشتر فعالیت حرفه‌ای خود را خارج از استان دنبال می‌کند و چرا مسئولیت مربیگری تیم‌های دختران کردستان را برعهده ندارد، اظهار کرد: امسال چهارمین سالی است که سرمربی تیم ملی نوجوانان ایران هستم و بخش عمده‌ای از زمانم را در اردوهای تیم ملی سپری می‌کنم.
سال گذشته نیز با تیم نفت آبادان قرارداد بستم و به دلیل شرایط کاری، امکان حضور مستمر در کردستان را ندارم. وی با اشاره به سابقه فعالیت خود در این رشته افزود: حدود 30 سال در بسکتبال و در شهر سنندج زحمت کشیده‌ام.
با وجود محدودیت امکانات، در مقاطعی به موفقیت‌های قابل توجهی رسیدیم و در سوپرلیگ قهرمان شدیم. حدود 10 سال نیز در رده‌های مختلف عنوان کسب می‌کردیم و طی چهار تا پنج سال، در لیگ دسته یک کشور معمولاً در جایگاه اول یا دوم قرار داشتیم.
این مربی باسابقه با بیان اینکه نبود اسپانسر یکی از موانع ورود تیم‌هایش به لیگ برتر بوده است، گفت: در مقطعی که توانستیم وارد لیگ برتر شویم، شرایط به شکلی پیش رفت که تیم دیگری قهرمان شد. با این حال، سابقه فعالیت ما نشان می‌دهد که بسکتبال بانوان کردستان ظرفیت رقابت در سطوح بالای کشور را داشته است.
ضرغامیان با اشاره به آغاز فعالیت رئیس فعلی هیئت بسکتبال کردستان عنوان کرد: زمانی که آقای جماران (رئیس فعلی) مسئولیت هیئت را برعهده گرفت، با نگاه و ایده‌های متفاوتی برای اداره این مجموعه وارد شد؛ اما به اعتقاد من، شرایط امروز با انتظاراتی که در ابتدای کار وجود داشت، فاصله دارد. او تأکید کرد که در زندگی شخصی و مسیر حرفه‌ای خود به هر آنچه که لازم بوده و جایگاه‌هایی همچون سرمربی تیم ملی دست یافته است و انتقادهایش را نباید با مطالبه یک موقعیت شخصی در استان اشتباه گرفت.
در این بخش از سخنان ضرغامیان، یک نکته مهم وجود دارد: حضور یک مربی در سطح ملی به‌تنهایی به معنای امکان یا الزام همکاری او با یک تیم استانی نیست؛ اما وقتی چنین چهره‌ای از آمادگی برای خدمت به ورزش زادگاهش سخن می‌گوید، این پرسش مطرح می‌شود که آیا سازوکار مشخصی برای بهره‌گیری از تجربه مربیان باسابقه و پیوند ظرفیت‌های ملی با ورزش پایه استان وجود دارد؟ «100 درصد سقوط کردیم»؛ انتقاد از افول جایگاه بسکتبال کردستان سرمربی تیم ملی بسکتبال دختران کشور، با انتقاد از وضعیت مدیریتی این رشته در کردستان، گفت: به اعتقاد من، بسکتبال استان با مشکلات ساختاری و مدیریتی روبه‌رو است.
در حدود 16 سال گذشته، مدیریت قدرتمندی را که بتواند این مجموعه را به‌صورت پایدار پیش ببرد، ندیده‌ام و در دوره‌های مختلف نیز مشکلاتی ایجاد شده است. وی با اشاره به جایگاه بسکتبال در ظرفیت ورزشی استان افزود: بر اساس آمایش سرزمینی، بسکتبال جزو پنج رشته قهرمانی مهم کردستان محسوب می‌شود؛ با این حال، این ظرفیت در حال تضعیف است و نگرانم پیشینه 60 تا 70 ساله این رشته در استان آسیب جدی ببیند.
ضرغامیان با مقایسه وضعیت گذشته و امروز بسکتبال بانوان اظهار کرد: زمانی که آقای جماران وارد این رشته شد، بسکتبال دختران کردستان سابقه قهرمانی در لیگ برتر را داشت و تیم‌های بانوان به‌طور مستمر در رقابت‌ها حاضر بودند؛ اگر در لیگ برتر تیم نداشتیم، در لیگ دسته یک شرکت می‌کردیم و دختران استان بدون تیم نمی‌ماندند. وی با انتقاد از وضعیت کنونی ادامه داد: بعد از سال 1403، دیگر تیم بانوانی در سطح مورد انتظار باقی نماند و هیچ‌گاه جلسه‌ای با بانوان برگزار نشد تا مشخص شود چرا تیم‌ها ادامه فعالیت نداده‌اند و چه موانعی پیش روی آنها قرار داشته است.
این مربی باسابقه با بیان اینکه مشکلات را محدود به بخش بانوان نمی‌داند، افزود: وضعیت پسران نیز با مشکلاتی همراه بوده است. ممکن است برخی افراد با روایت‌های متفاوت و به خاطر منفعت شخصی، شرایط را بهتر از آنچه هست نشان دهند!؛ اما وقتی به وضعیت رده‌های پایه، حضور بازیکنان در تیم‌های ملی، تعداد مربیان و داوران و روند پرورش استعدادها نگاه می‌کنیم، اینطور نیست و باید درباره عملکرد این مجموعه پرسش‌های جدی مطرح شود.
ضرغامیان با تأکید بر اینکه انتقادهایش متوجه ساختار اداره بسکتبال استان است، گفت: همه از این وضعیت اطلاع دارند، اما کمتر کسی درباره آن صحبت می‌کند. من منفعت شخصی در استان ندارم؛ با این حال، وقتی شرایط بسکتبال کردستان را می‌بینم، واقعاً ناراحت می‌شوم.
گلایه از بی‌توجهی به بانوان؛ چرا جلسه‌ای برای بررسی مشکلات برگزار نشد؟ یکی از محورهای اصلی انتقادهای این ورزشکار و مربی کردستانی، نحوه رسیدگی به مسائل بسکتبال بانوان و نبود گفت‌وگوی مستمر میان مدیریت هیئت و فعالان این بخش است.
وی با اشاره به اینکه در مقطعی مسئولیت نایب‌رئیسی بانوان هیئت را برعهده داشته است، گفت: برخی ممکن است ادعا کنند که من با هیئت همکاری نکرده‌ام، اما مسئله این نیست. به اعتقاد من، هنوز در برخی حوزه‌ها، از جمله بسکتبال کردستان، نگاه مردسالارانه وجود دارد و این موضوع را در عمل تجربه کرده‌ام.
این مربی ادامه داد: زمانی که مسئولیت نایب‌رئیسی بانوان را داشتم، گزارش مالی و اعداد مربوط به هزینه‌های مجموعه ارائه شد، اما وقتی درباره جزئیات هزینه‌ها، محل مصرف اعتبارات و سهم بانوان سؤال کردم، به من گفته شد که تعهدی برای ارائه توضیح به من وجود ندارد. ضرغامیان افزود: پرسش من این است که وقتی مسئولیت بخش بانوان را برعهده دارم، چگونه می‌توانم بدون اطلاع از وضعیت هزینه‌ها و اعتبارات مربوط به این بخش، وظایفم را انجام دهم؟
وی با انتقاد از نبود جلسات منظم برای بررسی مسائل بانوان تصریح کرد: بعد از گذشت چهار سال، چرا جلسه‌ای با بانوان برگزار نشده است تا مشکلات آنها بررسی شود؟ چرا مشخص نمی‌شود که چه عواملی موجب از دست رفتن تیم‌ها شده و برای بازگرداندن آنها چه اقداماتی باید انجام داد؟
او همچنین به آنچه کم‌توجهی به افتخارات ورزشکاران کردستانی می‌داند، اشاره کرد و گفت: در استان‌های دیگر، مدال‌آوری و افتخارات ورزشکاران را برجسته می‌کنند؛ اما در کردستان حتی برای نصب عکس یا بنر از افرادی که سال‌ها زحمت کشیده‌اند، آن‌طور که انتظار می‌رود، توجهی وجود ندارد. ضرغامیان افزود: رئیس و کادر هیئت حتی حاضر نبودند ما را در برخی جلسات همراه خود ببرند؛ البته من کمبودی از نظر حضور در جلسه ندارم، اما مسئله این است که باید از ظرفیت و تجربه افراد برای حل مشکلات استفاده شود.
دیداری نیز که برای طرح مسائل با استاندار هماهنگ کرده بودیم، پس از اطلاع از آن لغو و خودشان حضور پیدا کردند. این بخش از اظهارات، موضوعی فراتر از اختلاف میان یک مربی و مدیریت هیئت را مطرح می‌کند: شفافیت مالی، مشارکت واقعی مسئولان بخش بانوان در تصمیم‌گیری‌ها و فراهم‌کردن امکان طرح مسائل ورزشکاران و مربیان، از مؤلفه‌های مهم اداره یک مجموعه ورزشی هستند و باید رءیس هیئت شفاف آن را ارائه دهد.
مربی تیم ملی آماده همکاری است؛ چرا ظرفیت او در استان به کار گرفته نمی‌شود؟ یکی از بخش‌های قابل توجه گفت‌وگو با سرمربی تیم ملی بسکتبال دختران زیر 16 سال، پاسخ او به این پرسش است که آیا حاضر است با قراردادی به‌مراتب کمتر از پیشنهادهای حرفه‌ای خود، برای بسکتبال کردستان مربیگری کند؟
ضرغامیان در پاسخ گفت: زمانی که تیم تیروژ حیات به قهرمانی رسید، قراردادهای دیگری نیز داشتم؛ اما با مبلغ 200 میلیون تومان برای تیم استان کار کردم، در حالی که هم‌سطح‌های من قراردادهایی حدود یک میلیارد تومان داشتند. بعدها نیز قراردادهای 18 میلیارد تومان در این رشته منعقد شد.
وی با تأکید بر علاقه خود به بسکتبال کردستان افزود: من به این رشته مدیونم، از امکانات استان استفاده کرده‌ام و دوست دارم به فرزندان و شهر خودم خدمت کنم. پول جایگاه همه‌چیز را نمی‌گیرد و همه‌چیز پول نیست.
این مربی با صراحت تأکید کرد: من دنبال پول نیستم؛ مشکل من با ساختار مدیریتی هیئت بسکتبال کردستان است. وقتی تیم ملی به من اعتماد کرده و مسئولیت هدایت این تیم را برعهده دارم، چرا نباید در استان خودم حتی یک کلاس مربیگری برای من برگزار شود؟
من حتی یک ریال هم نمی‌خواهم. ضرغامیان با اشاره به ضرورت توجه به رده‌های پایه گفت: وقتی تیم‌ها در رقابت‌های کشوری به جمع هشت تیم برتر نمی‌رسند و در جایگاه‌های پایین‌تر قرار می‌گیرند، باید بررسی کنیم که چه سازوکاری برای شناسایی و پرورش بازیکنان وجود دارد.
بدون فعالیت مستمر در رده‌های پایه، نمی‌توان انتظار داشت بازیکنان بیشتری به تیم‌های ملی راه پیدا کنند. وی تأکید کرد که پرسش اصلی باید درباره تعداد تیم‌های بانوان شرکت‌کننده در مسابقات کشوری، میزان فعالیت مدارس بسکتبال، روند استعدادیابی و چگونگی حمایت از ورزشکاران مستعد باشد.
این اظهارات، فرصتی برای بازنگری در نحوه استفاده از ظرفیت مربیان باتجربه استان است. اگر یک مربی باسابقه ملی برای انتقال تجربه، آموزش مربیان جوان یا برگزاری دوره‌های تخصصی اعلام آمادگی می‌کند، شایسته است از ظرفیت او استفاده شود.
برگزاری دوره‌های آموزشی، نشست‌های فنی و برنامه‌های استعدادیابی می‌تواند بدون وابستگی به تصدی یک مسئولیت اجرایی، زمینه تعامل میان مربیان ملی و بدنه ورزش استان را فراهم کند. تیم پاس کامیاران؛ ضرورت تفکیک موفقیت تیمی از توسعه بسکتبال بومی سرمربی تیم ملی بسکتبال دختران زیر 16 سال کشور در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به وضعیت تیم پاس کامیاران اشاره کرد و گفت: این تیم در لیگ‌های دسته یک و برتر با ساختاری وابسته به نیروی انتظامی فعالیت می‌کند و ترکیب آن عمدتاً از سربازان تشکیل شده است.
کادر فنی نیز شامل دبیر هیئت استان و شمار محدودی از نیروهای بومی است. وی افزود: من با فعالیت این تیم مخالفتی ندارم، اما پرسش این است که آیا در کنار آن، نباید برای حضور یک تیم لیگ برتری متشکل از ورزشکاران کردستانی نیز برنامه‌ریزی شود؟
نمی‌توان تمام ظرفیت‌ها و توجه مجموعه را به یک تیم محدود کرد. ضرغامیان با تأکید بر اهمیت پرورش ورزشکاران بومی اظهار کرد: باید مشخص شود که چه تعداد از بازیکنان استان در تیم‌های مختلف حضور دارند، چه برنامه‌ای برای رشد آنها وجود دارد و چگونه می‌توان زمینه حضور مستمر استعدادهای کردستانی در رقابت‌های سطح بالای کشور را فراهم کرد.
در این زمینه، باید میان حضور یک تیم در مسابقات کشوری و توسعه واقعی بسکتبال در استان تفاوت قائل شد. حضور تیمی در یک لیگ، به‌خودی‌خود به معنای گسترش زیرساخت‌های استعدادیابی، افزایش تعداد بازیکنان بومی یا تضمین آینده این رشته نیست؛ همان‌طور که فعالیت یک تیم وابسته به یک مجموعه سازمانی نیز لزوماً مانع توسعه ورزشکاران بومی نمی‌شود.
مسئله اصلی، چگونگی پیوند ظرفیت تیم‌های حاضر در لیگ با برنامه‌ای پایدار برای آموزش، استعدادیابی و حمایت از ورزشکاران کردستانی است؛ انتقاد از شیوه انتخاب مدیران و نبود برنامه برای حل اختلافات ضرغامیان با انتقاد از نحوه اداره هیئت بسکتبال استان گفت: رئیس هیئت باید بتواند اختلافات درون مجموعه و میان مربیان را حل کند، مسائل را آسیب‌شناسی کند و برای مشکلات راه‌حل ارائه دهد. نمی‌توان پس از گذشت چهار سال، همچنان با همان مشکلات روبه‌رو بود و جلسه‌ای برای بررسی وضعیت بانوان برگزار نکرد.
وی با طرح پرسش‌هایی درباره انتخاب مسئولان بخش‌های مختلف هیئت افزود: باید مشخص شود که نایب‌رئیس بانوان بر چه اساس و با چه سوابقی انتخاب شده است. به اعتقاد من، در انتخاب مدیران این مجموعه باید تخصص، تجربه و آشنایی با مسائل بسکتبال مورد توجه قرار گیرد.
او با اشاره به سابقه 30 ساله خود در این رشته تأکید کرد: وقتی فردی سال‌ها در بسکتبال فعالیت کرده و اکنون در سطح ملی مسئولیت دارد، انتظار می‌رود دغدغه‌های او درباره ورزش استان شنیده شود. من دیگر به دنبال جایگاه نیستم و اگر نقدی مطرح می‌کنم، از سر مسائل شخصی نیست؛ می‌خواهم از تجربه و موقعیتم برای کمک به ورزشکاران استفاده کنم.
سرمربی تیم ملی بسکتبال دختران زیر 16 سال کشور در ادامه با اشاره به نزدیک‌شدن زمان انتخابات هیئت گفت: در ماه‌های منتهی به انتخابات، تحرکات و فعالیت‌هایی آغاز شده و عکس‌گرفتن‌ها افزایش یافته است؛ در حالی که مشکل بسکتبال کردستان صرفاً با تغییر رؤسای هیئت‌های شهرستانی یا فعالیت‌های مقطعی حل نمی‌شود. ضرغامیان تأکید کرد که اصلاح ساختار، تدوین برنامه اجرایی، حمایت از تیم‌های پایه و پاسخ‌گویی درباره عملکرد گذشته باید در اولویت قرار گیرد.
مسئله بسکتبال کردستان، فراتر از یک اختلاف مدیریتی آنچه از مجموع سخنان سروه ضرغامیان برمی‌آید، طرح مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره آینده رشته‌ای است که به گفته او، سال‌ها برای آن تلاش شده و اکنون با مشکلاتی در حوزه تیم‌های بانوان، فعالیت‌های پایه و بهره‌گیری از مربیان باتجربه روبه‌روست. البته اظهارات یک طرف این ماجرا، به‌تنهایی برای صدور حکم قطعی درباره عملکرد یک هیئت ورزشی کافی نیست؛ همان‌طور که نادیده‌گرفتن انتقادهای مطرح‌شده نیز کمکی به حل مسئله نمی‌کند.
ارزیابی منصفانه عملکرد هیئت بسکتبال کردستان مستلزم بررسی آمار رسمی، سوابق تیم‌های شرکت‌کننده در لیگ‌ها، تعداد ورزشکاران سازمان‌یافته، وضعیت مربیان و داوران، گزارش‌های مالی و برنامه‌های مصوب توسعه این رشته است. در کنار این بررسی، پاسخ‌گویی مدیریت هیئت به پرسش‌های مطرح‌شده از سوی یک مربی باسابقه می‌تواند به شفاف‌شدن وضعیت کمک کند.
آیا برای احیای بسکتبال بانوان برنامه‌ای مشخص وجود دارد؟ چه تعداد تیم از کردستان در رقابت‌های کشوری شرکت می‌کنند؟
وضعیت مدارس بسکتبال و استعدادیابی در استان چگونه است؟ سهم ورزشکاران بومی از ترکیب تیم‌های حاضر در لیگ‌های مختلف چقدر است؟
و چه برنامه‌ای برای استفاده از تجربه مربیان ملی و بازگرداندن تیم‌های بانوان به رقابت‌های سطح بالای کشور تدوین شده است؟ اینها پرسش‌هایی است که پاسخ آنها باید در قالب آمار، برنامه زمان‌بندی‌شده و گزارش عملکرد ارائه شود؛ نه صرفاً با اظهارنظرهای کلی یا فعالیت‌های مقطعی.
بسکتبال کردستان برای عبور از شرایط کنونی، بیش از هر چیز به برنامه‌ای روشن برای بازسازی رده‌های پایه، حمایت از بانوان، شفافیت مدیریتی، استفاده از ظرفیت مربیان باتجربه و ایجاد مسیر پایدار برای حضور ورزشکاران بومی در رقابت‌های کشوری نیاز دارد. آنچه باید در مرکز توجه قرار گیرد، نه اختلاف افراد و نه رقابت بر سر جایگاه‌های مدیریتی، بلکه آینده دختران و پسرانی است که برای پیشرفت در بسکتبال به فرصت، آموزش، حمایت و مدیریت پاسخ‌گو نیاز دارند.
اگر این سرمایه انسانی از دست برود، احیای آن به‌مراتب دشوارتر از حفظ ظرفیت‌هایی خواهد بود که طی دهه‌ها در کردستان شکل گرفته‌اند. تسنیم آمادگی دارد پاسخ رئیس هیئت بسکتبال کردستان و اداره‌کل ورزش و جوانان استان را درباره محورهای مطرح‌شده در این گفت‌وگو منتشر کند تا ابعاد مختلف وضعیت این رشته روشن شود و مطالبات ورزشکاران و خانواده‌های آنان، در مسیر پاسخ‌گویی و اصلاح امور قرار گیرد.