تشدید بحران فرونشست و گردوغبار در قم با کسری دو میلیارد مترمکعبی آب

سیده مریم محمدی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قم، اعلام کرد که بارش‌های جوی نخستین و مؤثرترین عامل در تثبیت گردوغبار و کاهش فرسایش بادی خاک محسوب می‌شوند، اما پس از سیلاب‌های سال ۱۳۹۸، این استان بارندگی قابل‌توجهی نداشته است.

وی افزود که با ایجاد تنش گرمایی و خشکی، از بین رفتن رطوبت خاک و جبران‌نشردن آن توسط بارندگی، وزش باد نسبتاً ملایم نیز موجب خیزش گردوغبار می‌شود که این امر نشان‌دهنده شکنندگی و خشکی شدید خاک در استان است.

به گفته مدیرکل محیط‌زیست قم، کاهش بارندگی‌ها، کاهش پوشش گیاهی، تخریب مراتع و چرای بی‌رویه دام در پی خشکسالی، میزان گردوغبار را در این اقلیم بیابانی طی پنج سال اخیر صعودی کرده است.

محمدی با اشاره به برداشت‌های بی‌و‌رویه از منابع آب زیرزمینی بیان کرد که برداشت از چاه‌های مجاز و غیرمجاز اغلب به صورت صددرصدی انجام می‌شود، در حالی که میزان مجاز برداشت تنها ۴۵ درصد است و این اقدام موجب افت سطح ایستابی سفره‌های زیرزمینی شده است.

وی با بیان اینکه کسری مخزن آب زیرزمینی استان به دو میلیارد مترمکعب رسیده است، تأکید کرد که حتی اگر به مدت ۱۰ سال از منابع آب زیرزمینی برداشت نشود و بارندگی‌ها نیز در حد نرمال باشد، این کسری قابل جبران نخواهد بود و پیامد آن افزون بر گردوغبار، فرونشست زمین است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست قم خاطرنشان کرد که در مرحله گردوغبار، سرزمین با وقوع باران قابلیت احیا دارد، اما با وقوع فرونشست زمین، حتی بارندگی‌های مکرر نیز قادر به احیای آن نخواهند بود زیرا قابلیت اسفنجی خاک برای جذب آب از بین می‌رود.

وی در پایان بر ضرورت مدیریت فوری منابع آبی استان تأکید کرد و هشدار داد که عدم چاره‌اندیشی برای جبران کسری دو میلیارد مترمکعبی آب زیرزمینی، زندگی را در این اقلیم بیابانی و گرم و خشک غیرممکن خواهد ساخت.