آمار سالانه ۷۰۰ مرگ منتسب به آلودگی هوا در اراک نیازمند بررسی است

مهدی زندیه وکیلی ظهر چهارشنبه در همایش کشوری آسم، آلرژی و ایمونولوژی در اراک اظهار کرد: کاهش آثار آلودگی هوا بر سلامت مردم نیازمند پژوهش‌های تخصصی و راهکارهای پیشگیرانه است. وی افزود: با توجه به شرایط صنعتی و اقلیمی استان، باید در کنار کنترل منابع آلاینده، راهکارهای علمی و تخصصی برای پیشگیری از بیماری‌ها، کاهش مواجهه مردم با آلاینده‌ها و مدیریت پیامدهای آلودگی هوا بر سلامت شهروندان تدوین و اجرا شود.

زندیه وکیلی تصریح کرد: انتظار می‌رود پژوهشگران و دانشجویان با تمرکز بر چالش‌های واقعی استان، به‌ویژه در حوزه آلودگی هوا، بیماری‌های تنفسی و مواجهه‌های شغلی، راهکارهایی کاربردی برای ارتقای سلامت مردم ارائه دهند. آلودگی هوا؛ یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی اراک استاندار مرکزی با اشاره به جایگاه صنعتی استان ادامه داد: مرکزی از صنعتی‌ترین و متنوع‌ترین استان‌های کشور است و شرایط اقلیمی و جغرافیایی اراک نیز موجب شده است که آلودگی هوا، به‌ویژه در نیمه دوم سال، به یکی از چالش‌های مهم این شهر تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که اراک در برخی مقاطع در میان چهار تا پنج استان نخست کشور از نظر میزان آلاینده‌ها و تعداد روزهای آلوده قرار می‌گیرد.

وی تاکید کرد: با وجود تلاش‌های نزدیک به ۲۰ سال گذشته مسئولان، نمایندگان مردم و شهروندان برای رفع این معضل، نتایج به‌دست‌آمده همچنان با شرایط مطلوب فاصله دارد. در این مسیر، پیگیری‌های جدی‌تری نیز با حضور دولت چهاردهم و دستورهای رئیس‌جمهور دنبال شده است.

زندیه وکیلی نیروگاه شازند و مازوت‌سوزی در شرایط ناترازی گاز را از موضوعات مهم مرتبط با آلایندگی منطقه دانست و گفت: جانمایی صنایع در دهه‌های گذشته و محاصره اراک از سه طرف به‌وسیله ارتفاعات، شرایطی ایجاد کرده است که تجمع آلاینده‌ها در محدوده شهر تشدید شود. ازاین‌رو، شناسایی و کنترل منابع آلاینده باید در کنار برنامه‌ریزی برای کاهش آثار آن‌ها بر سلامت مردم دنبال شود.

برنامه‌ریزی برای کاهش آلودگی در افق ۱۰ ساله استاندار مرکزی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در زمینه پایش آلودگی هوا تصریح کرد: استان به تجهیزات سنجش آلایندگی مجهز شده و مطالعاتی برای شناسایی نوع آلاینده‌ها، محل انتشار و منشأ آن‌ها انجام گرفته است. تاکنون دو دوره پژوهش جدی در این زمینه صورت گرفته و برخی اقدامات نیز در مقاطعی به کاهش نسبی آلودگی‌ها منجر شده است.

وی با بیان اینکه حل این معضل به برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت نیاز دارد افزود: انتظار می رود با استمرار اقدامات کنترلی و اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، وضعیت آلودگی هوا در ۱۰ سال آینده به‌مراتب بهتر شود؛ بااین‌حال، تا زمان دستیابی به نتایج پایدار، باید برای کاهش مواجهه مردم با آلاینده‌ها و مدیریت پیامدهای آن بر سلامت نیز چاره‌اندیشی کنیم. زندیه‌وکیلی با تأکید بر اهمیت پیشگیری در نظام سلامت گفت: در کنار تلاش برای کنترل منابع آلاینده، باید بررسی شود که در روزهای آلوده چه اقداماتی بیشترین تأثیر را در کاهش مواجهه مردم با آلاینده‌ها دارند و در صورت بروز عوارض تنفسی و سایر مشکلات مرتبط، چه راهکارهای تخصصی برای مدیریت و درمان آن‌ها مؤثرتر است.

وی تصریح کرد: تعطیلی برخی فعالیت‌ها یکی از اقداماتی است که در روزهای آلوده برای کاهش مواجهه شهروندان انجام می‌شود، اما لازم است اثربخشی این اقدامات و راهکارهای مکمل آن‌ها به‌صورت علمی بررسی شود. همچنین باید توصیه‌های بهداشتی متناسب با نوع و منشأ آلاینده‌های موجود در اراک تدوین شود و ظرفیت پژوهش‌های مرتبط با تغذیه و سایر روش‌های پیشگیرانه مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت راستی‌آزمایی آمار مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا استاندار مرکزی با اشاره به اعلام آمار سالانه ۷۰۰ مورد مرگ ناشی از آلودگی هوا در شهر اراک از سوی یکی از مسئولان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بیان کرد: لازم است مبانی، روش محاسبه و میزان اتکاپذیری این آمار با استفاده از داده‌های معتبر و مطالعات علمی بررسی شود تا سهم آلودگی هوا در مرگ‌ومیرها با دقت بیشتری مشخص شود. وی ادامه داد: بررسی مراجعات بیمارستانی و اورژانسی در برخی روزهای آلوده، همواره افزایش متناسبی را نشان نداده است.

همچنین در مقاطعی که نگرانی‌های رسانه‌ای درباره آلودگی هوا افزایش یافته، مواردی از اضطراب شهروندان مشاهده شده که برخی از آن‌ها پس از مراجعه به مراکز درمانی، بدون نیاز به بستری ترخیص شده‌اند. زندیه‌وکیلی تأکید کرد: این مشاهدات به معنای نادیده گرفتن خطرات آلودگی هوا نیست، بلکه ضرورت بررسی علمی و تفکیک عوامل مؤثر بر بیماری‌ها را نشان می‌دهد.

باید سهم آلودگی هوا از سایر عوامل، از جمله استعمال دخانیات و دیگر عوامل خطر، مشخص شود تا سیاست‌گذاری‌ها بر پایه شواهد معتبر انجام گیرد. وی اطلاع‌رسانی دقیق و مسئولانه را برای حفاظت از سلامت روانی مردم ضروری دانست و گفت: ارائه اطلاعات مستند و توصیه‌های روشن می‌تواند ضمن افزایش آگاهی عمومی، از شکل‌گیری نگرانی‌های غیرضروری جلوگیری کند.

لزوم بررسی پیامدهای سلامت ناشی از مواجهه شغلی استاندار مرکزی با اشاره به اینکه چالش‌های سلامت استان به آلودگی عمومی هوا محدود نیست گفت: شرایط صنعتی و نوع فعالیت برخی واحدهای تولیدی می‌تواند مواجهه شغلی کارگران با ذرات معلق، گردوغبار و الیاف را افزایش دهد و بررسی علمی این مواجهه‌ها باید در اولویت پژوهش‌های مرتبط با سلامت قرار گیرد. وی با اشاره به فعالیت صنایع الیاف در شهرستان دلیجان افزود: این شهرستان از قطب‌های مهم تولید الیاف شیشه، سنگ و کربن در کشور است.

همچنین موضوع حضور ریزالیاف در محیط‌های صنعتی و پیرامونی، از جمله در فرمهین، نیازمند بررسی از منظر سلامت عمومی و شغلی است. زندیه‌وکیلی تصریح کرد: اگرچه گزارش‌های مشخصی درباره پیامدهای سلامت در این حوزه در اختیار نداریم، ضروری است مطالعاتی برای سنجش میزان مواجهه، ارزیابی خطرات احتمالی و بررسی ارتباط آن با بیماری‌های تنفسی و آلرژیک انجام شود.

نتایج این پژوهش‌ها می‌تواند زمینه ارائه توصیه‌های تخصصی و پیشگیری از بیماری‌ها را فراهم کند. اعلام آمادگی استانداری مرکزی در حمایت از پژوهش‌های سلامت‌محور استاندار مرکزی با اعلام آمادگی مدیریت استان برای حمایت از پژوهش‌های کاربردی حوزه سلامت گفت: دانشگاه علوم پزشکی اراک، اساتید، پژوهشگران و دانشجویان می‌توانند با تمرکز بر موضوعاتی همچون آلودگی هوا، بیماری‌های تنفسی، آلرژی، مواجهه‌های شغلی و روش‌های پیشگیری، نقش مؤثری در حل مسائل سلامت استان ایفا کنند.

وی تأکید کرد: مدیریت استان از مطالعاتی که به شناسایی دقیق‌تر مشکلات و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش آثار آلاینده‌ها بر سلامت مردم منجر شود، حمایت می‌کند و انتظار می‌رود نتایج این پژوهش‌ها در کنار اقدامات درمانی، به تقویت رویکرد پیشگیرانه وارتقای سلامت مردم استان مرکزی و کشور کمک کند.