خاک‌سپاری نظامی راتکو ملادیچ در بلگراد و واکنش تند اتحادیه اروپا

راتکو ملادیچ، ژنرال سابق صربستان که به دلیل نقش‌آفرینی در هولناک‌ترین کشتار اروپا پس از جنگ جهانی دوم محکوم شده بود، علی‌رغم هشدارهای بین‌المللی با برگزاری مراسمی در بلگراد به خاک سپرده شد. ملادیچ که به دلیل نقشش در نسل‌کشی بالکان در دهه ۱۹۹۰ به قصاب بوسنی معروف بود، در اواخر اوت و در ۸۴ سالگی در حالی که دوران محکومیت حبس ابد خود را در زندانی در لاهه می‌گذراند، درگذشت.

وی در سال ۲۰۱۷ به جرم نسل‌کشی در کشتار سربرنیتسا در سال ۱۹۹۵، که طی آن حدود ۸ هزار مرد و پسر مسلمان بوسنیایی به قتل رسیدند، گناهکار شناخته شده بود. با این حال، او همچنان چهره‌ای محبوب میان برخی صرب‌ها باقی ماند؛ تا جایی که الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان، ماه گذشته خواستار آزادی زودهنگام او از بازداشتگاه سازمان ملل شده بود تا در خاک صربستان درگذرد.

تابوت ملادیچ هفته گذشته با یک هواپیمای دولتی به صربستان منتقل شد، با پرچم ملی پوشانده شده و توسط سربازان حمل گردید. در مراسم تشییع، هزاران نفر در برابر کلیسایی در پایتخت صربستان ادای احترام کردند و نیروهای مسلح در کنار تابوت او که کلاه نظامی و شمشیرش روی آن قرار داشت، نگهبانی دادند. پورفیریه، پاتریارک کلیسای ارتدکس صربستان، در این مراسم اعلام کرد که نام ملادیچ در حافظه و دعاهای بخش عمده‌ای از مردم صرب باقی خواهد ماند. پس از برگزاری نماز، تابوت در فرآیندی همراه با شلیک سه‌گانه تفنگداران به خاک سپرده شد.

برگزاری این تشریفات، واکنش تند مقامات اروپایی را به دنبال داشت. مارتا کوس، کمیسر توسعه اتحادیه اروپا، در اعتراض به این اقدامات، سفر پیش‌روی خود به صربستان را لغو کرد. این مقام اروپایی در شبکه‌های اجتماعی نوشت بازگرداندن بقایای پیکر ملادیچ به بلگراد، تاریک‌ترین صفحات تاریخ معاصر اروپا را تداعی می‌کند. وی افزود قهرمان‌سازی حول مرگ ملادیچ با ارزش‌هایی که مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا بر پایه آن بنا شده، کاملاً ناسازگار است.

سخنگوی اتحادیه اروپا نیز تاکید کرد که تجلیل از جنایتکاران جنگی و انکار نسل‌کشی جایی در اتحادیه اروپا یا کشورهای نامزد پیوستن به آن ندارد. صربستان از سال ۲۰۱۴ در حال مذاکره برای الحاق به اتحادیه اروپا است، اما این روند در سال‌های اخیر متوقف شده است.

اگرچه مراسم تشییع به‌طور رسمی یک رویداد دولتی اعلام نشد، اما حضور هیئت‌های بزرگ پلیس، مقامات ارشد نظامی و دانیلو ووچیچ، پسر رئیس‌جمهور صربستان، ابعادی رسمی به آن بخشید. همچنین الکساندر بوتان-خارچنکو، سفیر روسیه در صربستان، در این مراسم حضور داشت.

هم‌زمان با این تحولات، ژورو ماکوت، نخست‌وزیر صربستان، اعلام کرد که دولت قصد دارد پارلمان را منحل کرده و تاریخ برگزاری انتخابات زودهنگام را تعیین کند. این تصمیم یک سال پیش از موعد مقرر قانونی اتخاذ شده است. مارکو ووجیچ، استادیار دانشکده علوم سیاسی دانشگاه بلگراد، معتقد است که حکومت از فضای روانی ایجادشده حول مرگ ملادیچ برای اعلام انحلال پارلمان و پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده کرده است.

ملادیچ یکی از طراحان اصلی سیاست پاک‌سازی قومی در جریان جنگ بوسنی بود که منجر به کشته شدن بیش از ۱۰۰ هزار نفر و آوارگی بیش از ۲ میلیون نفر شد.