کاهش ۱۳ درصدی تماس‌های مرتبط با خودکشی در تهران/ ۳۰ درصد تماس‌ها با ۱۲۳ درباره خودکشی است

علیرضا محمدی در نشست تخصصی پیشگیری از خودکشی استان تهران با ارائه گزارشی از وضعیت تماس‌های مرتبط با افکار و اقدام به خودکشی در خط ۱۲۳، بر ضرورت استمرار مداخلات تخصصی و تقویت نظام مراقبت و پیگیری افراد در معرض خطر تأکید کرد. محمدی با اشاره به همکاری بهزیستی با دانشگاه و اعضای هیئت علمی در حوزه پیشگیری از خودکشی اظهار کرد: در ابتدای این مسیر، دیدگاه‌ها و برداشت‌های متفاوتی وجود داشت، اما با شکل‌گیری همکاری‌های تخصصی، سطح تعامل میان مجموعه‌های علمی و اجرایی به بالاترین سطح رسید و هم‌خوانی داده‌های آماری، امکان اتکای بیشتر به اطلاعات موجود برای برنامه‌ریزی و مداخله را فراهم کرد.

وی افزود: در سال ۱۴۰۴، از مجموع حدود ۲۳ هزار تماس دریافت‌شده در خط ۱۲۳ در حوزه‌های مختلف آسیب‌های اجتماعی از جمله کودک‌آزاری، سالمندآزاری و همسرآزاری، ۷ هزار و ۵۵۸ تماس، معادل حدود ۳۰ درصد، مرتبط با افکار و اقدام به خودکشی بوده است. این رقم در سال ۱۴۰۳ حدود ۸ هزار و ۶۰۰ تماس ثبت شده بود که کاهش حدود ۱۳ درصدی را نشان می‌دهد.

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی استان تهران با تشریح برخی ویژگی‌های آماری این تماس‌ها گفت: شهرستان شمیرانات با ۸۹۳ تماس، بیشترین تعداد تماس‌های ثبت‌شده در این حوزه را به خود اختصاص داده است. همچنین ۵۹ درصد تماس‌گیرندگان را افراد مجرد تشکیل داده‌اند و در ۴۶ درصد موارد، موضوع تماس با مصرف دارو مرتبط بوده است.

محمدی ادامه داد: بیشترین سهم تماس‌ها با ۲۴ درصد مربوط به گروه سنی ۱۸ تا ۲۶ سال بوده است؛ در عین حال، افزایش نسبی تماس‌های مرتبط با خودکشی در گروه سنی بالای ۵۰ سال نیز از جمله نکات قابل توجه در بررسی داده‌هاست. وی با اشاره به مداخلات انجام‌شده از سوی بهزیستی اظهار کرد: پیگیری مستمر افراد دارای سابقه اقدام به خودکشی، یکی از مؤثرترین اجزای نظام مراقبت پس از بحران است و شواهد علمی نشان می‌دهد تداوم این پیگیری‌ها می‌تواند خطر تکرار اقدام را کاهش دهد.

معاون سلامت اجتماعی بهزیستی استان تهران افزود: بهزیستی با راه‌اندازی سازوکار پیگیری و مراقبت و بهره‌گیری از رویکرد مدیریت مورد، مددکاری اجتماعی خانواده‌محور و خدمات تخصصی روان‌شناسی و روان‌پزشکی، تلاش کرده است زنجیره مداخله را از لحظه شناسایی فرد در معرض خطر تا پیگیری و حمایت پس از بحران تکمیل کند. محمدی در عین حال تأکید کرد: کاهش آمار سالانه نباید موجب کاهش حساسیت نسبت به این آسیب شود و گفت: روندهای آماری باید به صورت مستمر پایش شوند؛ زیرا کاهش مقطعی تماس‌ها لزوماً به معنای کاهش پایدار خطر نیست.

وی با اشاره به داده‌های مردادماه افزود: در مرداد ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۲۰۰ تماس بیشتر در این حوزه ثبت شده است و همین تغییر، ضرورت تقویت و تشدید اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی را نشان می‌دهد. محمدی بر ضرورت تقویت همکاری میان بهزیستی، دانشگاه‌ها و سایر دستگاه‌های مسئول تأکید کرد و گفت: برای حفظ روندهای مثبت و جلوگیری از بازگشت روند افزایشی، باید اقدامات پیشگیرانه، مراقبتی و پیگیری افراد در معرض خطر با جدیت و ظرفیت بیشتری دنبال شود.

استانداری خواستار ایجاد مرجع واحد آماری درباره خودکشی شد رئیس مرکز اجتماعی استانداری تهران با اشاره به کاهش حدود ۱۳ درصدی موارد مرتبط با خودکشی در استان تهران، بر ضرورت ایجاد منبع واحد آماری، هم‌افزایی دستگاه‌های متولی و مدیریت محرمانه این آسیب اجتماعی تأکید کرد. عبدالرضا چراغعلی این کاهش را حاصل استمرار اقدامات و مداخلات پیشگیرانه دانست و بر ضرورت تداوم و تقویت این روند تأکید کرد.

وی با اشاره به حساسیت و آثار گسترده اجتماعی و روانی موضوع خودکشی، گفت: این آسیب اجتماعی نیازمند مدیریت دقیق، مسئولانه و محرمانه است و نحوه مواجهه با آن باید به گونه‌ای باشد که از ایجاد آثار ثانویه و پیامدهای روانی در جامعه جلوگیری شود. چراغعلی همچنین «یکپارچگی داده‌ها و دستیابی به مرجع واحد آماری» را از الزامات تصمیم‌گیری مؤثر در حوزه پیشگیری از خودکشی عنوان کرد و افزود: در حال حاضر میان آمار ارائه‌شده از سوی برخی دستگاه‌ها و نهادهای متولی، از جمله بهزیستی، دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و آموزش و پرورش، تفاوت‌هایی وجود دارد که می‌تواند زمینه‌ساز برداشت‌های نادرست و ارائه گزارش‌های هیجانی و غیرواقعی شود.

وی تصریح کرد: برای تصمیم‌گیری دقیق و اتخاذ اقدامات بازدارنده مؤثر، دستگاه‌های متولی باید بر سر یک منبع واحد آماری و گفتمان مشترک به توافق برسند؛ چرا که سیاست‌گذاری مؤثر بدون برخورداری از داده‌های دقیق، معتبر و قابل اتکا امکان‌پذیر نیست. رئیس مرکز امور اجتماعی استانداری تهران در ادامه بر ضرورت پایش مستمر وضعیت، پیگیری مداخلات بازدارنده و تقویت زیرساخت‌های حمایتی تأکید کرد و گفت: حفظ روند کاهشی موجود نیازمند استمرار اقدامات بین‌بخشی و تقویت ظرفیت‌های حمایتی و مداخلات پیشگیرانه در استان است.