هشدار تاریخی؛ از «کنترل مردم» تا «اعتماد به مردم»
و این شاید مهم‌ترین مأموریت ملی امروز باشد: از کنترل مردم به اعتماد مردم؛
گروه اندیشه: دکتر علی هاشمی مدرس دانشگاه و جانشین رئیس جمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر کشور در دوره آقای خاتمی، در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری خبرآنلاین برای انتشار گذاشت، بر ضرورت چرخش گفتمانی بسیج از الگویی کنترل‌گر، امنیتی و تقلیل‌دهنده، به نهادی خدمت‌گزار، شفاف و عدالت‌خواه تأکید می‌کند. نویسنده با ارائه «ده فرمان»، راهکارهایی چون مبارزه با فساد، شنیدن صدای معترضان، حفظ کرامت انسانی و به‌کارگیری متخصصان را شرط بازسازی اعتماد عمومی می‌داند.
در نهایت، متن هشدار می‌دهد که اقتدار بدون رضایت شکننده است و بقای سرمایه اجتماعی ایران در گرو گذار از «کنترل مردم» به «قدرت با مردم» و به‌رسمیت شناختن حقوق شهروندی است. این مطلب را در ادامه می خوانید: **** ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به اعتماد مردم نیاز دارد؛ نه ترس مردم.به همدلی نیاز دارد؛ نه فاصله.
به کرامت نیاز دارد؛ نه تحقیر،و به خدمت نیاز دارد؛ نه کنترل. اگر بسیج بخواهد سرمایه اجتماعی ایران باشد، باید یک انتخاب تاریخی انجام دهد: بسیجِ کنترل‌گر یا بسیجِ خدمت‌گزار؟
مدل نخست، جامعه را به «خودی و غیرخودی» تقسیم می‌کند، صدای منتقد را تهدید می‌بیند و از مردم اطاعت می‌خواهد. اما مدل دوم، مردم را صاحب کشور می‌داند؛ دردشان را می‌شنود، کنار محرومان می‌ایستد، با فساد می‌جنگد و برای حل مشکلاتشان بسیج می‌شود.
ده فرمان برای بسیجِ سرمایه اجتماعی: ۱. مردم را کنترل نکن؛ مشکلاتشان را حل کن.
۲. صدای مردم را بشنو؛ حتی اگر تلخ باشد.جامعه‌ای که نتواند آزادانه هشدار بدهد، دیر یا زود با بحران‌های بزرگ‌تری روبه‌رو خواهد شد.
۳. با فساد بجنگ؛ نه با منتقد فساد.
۴. معترض را دشمن فرض نکن.گاهی یک معترض، از هزار گزارش رسمی حقیقت را صریح‌تر می‌گوید.
۵. کرامت انسان را خط قرمز بدان.
هیچ هدف سیاسی و امنیتی نباید بهانه‌ای برای تحقیر شهروند باشد. ۶.
مسجد را خانه مردم کن؛ نه محل فاصله گرفتن از مردم. ۷.
جوان را به میدان بیاور؛ نه به حاشیه.جوانی که فرصت مشارکت ندارد، از آینده کشور فاصله می‌گیرد. ۸.
متخصصان را بسیج کن؛ برای نجات اقتصاد، آب، انرژی، تولید و محیط‌زیست. ۹.
شفاف باش و پاسخگو. اعتماد با شعار ساخته نمی‌شود؛با عملکرد قابل مشاهده ساخته می‌شود.
۱۰. مقصد نهایی را فراموش نکن: نه «هر ایرانی برای کنترل دیگری»، بلکه هر ایرانی برای آبادانی ایران.
هشدار بزرگ هیچ حکومتی فقط با قدرت سخت نمی‌تواند برای همیشه سرمایه اجتماعی بسازد.امنیت بدون رضایت، شکننده است؛اقتدار بدون عدالت، فرسوده می‌شود؛و سازمان بدون اعتماد مردم، در نهایت از درون تهی خواهد شد. امروز باید انتخاب کرد:بسیج برای کنترل مردم، یا بسیج برای نجات مردم؟
بسیج برای حفظ فاصله با جامعه، یا بسیج برای بازسازی اعتماد جامعه؟ بسیج برای ترساندن، یا بسیج برای امیدآفرینی؟
ایران به یک بسیج بزرگ ملی برای نان، عدالت، تولید، علم، اخلاق، محیط‌زیست، مبارزه با فساد و کرامت انسان نیاز دارد. بسیج واقعی آن نیست که مردم از آن بترسند؛آن است که مردم در روز سختی، به آن پناه بیاورند.
و اگر روزی مردم بگویند:«این نهاد برای ماست؛ درد ما را می‌فهمد، از حق ما دفاع می‌کند و برای آینده فرزندانمان می‌جنگد»آن روز، بزرگ‌ترین سرمایه شکل گرفته است: اعتماد مردم. و این شاید مهم‌ترین مأموریت ملی امروز باشد: از کنترل مردم به اعتماد مردم؛ از قدرت بر مردم به قدرت با مردم؛ از بسیج مردم به بسیج برای مردم؛ و از «هر ایرانی، یک بسیجی» به «هر ایرانی، یک شهروند آزاد، محترم، مسئول و صاحب‌حق».
ایران را نمی‌توان فقط با قدرت اداره کرد؛ ایران را باید با اعتماد، عدالت، کرامت و عشق به مردم ساخت. 216216
