مرشایمر: ایران را به نقطه‌ای نرسانیم که به پاسخ «روز قیامت» روی آورد
پس بهتر است امیدوار باشیم ایران را به نقطه‌ای نرسانیم که به این پاسخ «روز قیامت» روی بیاورد.
«جان مرشایمر»، استاد ممتاز علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و از شناخته‌شده‌ترین نظریه‌پردازان مکتب واقع‌گرایی در روابط بین‌الملل، در یازدهمین قسمت از برنامه خود در شبکه یوتیوب با عنوان «ترامپ نمی‌تواند با بلوف ایران را به تسلیم وادارد»، راهبرد تازه دولت آمریکا برای پایان دادن به جنگ با ایران را از دو بُعد نظامی و اقتصادی بررسی کرد. مرشایمر در ابتدای این برنامه گفت: طی چند هفته گذشته، دولت آمریکا در رسانه‌های جریان اصلی کارزاری تبلیغاتی به راه انداخته تا ایرانی‌ها را متقاعد کند که محکوم به شکست‌اند، ورق به نفع آمریکا برگشته و بهتر است همین حالا توافق کنند.
رسانه‌های جریان اصلی هم با وظیفه‌شناسی همراهی می‌کنند و ادعاهای دولت بی‌وقفه تکرار می‌شود، بی‌آنکه کسی ارزیابی کند این ادعاها منطقی است یا نه. او افزود: فکر می‌کنم این تلاش برای فریب ایرانی‌ها و وادار کردن آنها به تسلیم جواب نخواهد داد؛ عمدتاً به این دلیل که واقعیت‌ها چیز دیگری می‌گویند.
دو ستون راهبرد آمریکا به گفته مرشایمر، راهبرد دولت ترامپ بر دو ستون اقتصادی و نظامی استوار است؛ در بُعد اقتصادی، دولت مدعی است محاصره دریایی همراه با سیاست «اسکات بسنت»، وزیر خزانه‌داری آمریکا، برای قطع روابط اقتصادی ایران با جهان، اقتصاد ایران را تا مرز فروپاشی رسانده و همزمان حجم نفت خروجی از خلیج فارس تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته است. بُعد نظامی این است که در حال حاضر در سطح نظامی هیچ اتفاق مهمی نمی‌افتد.
نه بمبارانی در جریان است و نه شواهدی وجود دارد که به‌زودی نیروی زمینی وارد عمل شود. اما دولت از اعزام ۱۰ هزار نیرو و یک ناو هواپیمابر دیگر به منطقه ماجرای بزرگی ساخته است.
مرشایمر در نقد بُعد نظامی این راهبرد گفت: ما یک سلسله بمباران ۴۰ روزه از ۲۸ فوریه تا ۸ آوریل داشتیم و شکست خورد، چرا کسی فکر می‌کند بمباران تازه‌ای با افزودن ناوهای هواپیمابر، ایرانی‌ها را به زانو درمی‌آورد؟ تقریباً همه قبول دارند آمریکا با بحران مهمات روبه‌روست و یکی از دلایلی که اکنون ایران را بمباران نمی‌کند، همین کمبود است.
او درباره ادعای حضور سه ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه پرده از ابعاد قابل توجهی درباره ناوهای جنگی آمریکا در منطقه برداشت و گفت: ناو تئودور روزولت برای جایگزینی ناو جورج واشنگتن فرستاده می‌شود، نه برای عملیات در کنار آن. ناو جورج اچ.
دبلیو. بوش هم منطقه را ترک کرده و اکنون در تایلند است.
در حال حاضر فقط یک ناو هواپیمابر در منطقه خلیج فارس داریم؛ نه در خود خلیج فارس، چون از ترس اینکه تقریباً بلافاصله غرق شود، جرأت نداریم ناوی را نزدیک کنیم. مرشایمر افزود، فشار عملیاتی ماه‌های اخیر نیروی دریایی آمریکا را به مرز فرسایش رسانده و از آنجا که آمریکا پایگاه‌های دریایی خود در منطقه خلیج فارس را از دست داده، به ساختاری تدارکاتی وابسته است که تا دیه‌گو گارسیا، در ۲۵۰۰ مایلی، امتداد دارد.
او درباره گزینه حمله به زیرساخت‌های نفتی ایران هم گفت: مشکل این است که ایران توان ضربه دوم دارد. دلیل اینکه تاکنون به‌طور جدی به زیرساخت‌های نفتی ایران حمله نکرده‌ایم، ترس از این است که ایرانی‌ها همین کار را با زیرساخت‌های نفتی کشورهای حوزه خلیج فارس و اسرائیل انجام دهند.
برای تصرف تنگه هرمز به 150 هزار نیرو و 6 ماه جنگ نیاز است اما... مرشایمر احتمال حمله زمینی آمریکا به ایران را جدی ندانست و توضیح داد از حدود ۶۰ هزار نیروی آمریکایی در منطقه، فقط نیروهای واحدهای رزمی برای حمله زمینی قابل استفاده هستند که به برآورد او حداکثر ۷۵۰۰ نفرند؛ شامل دو یگان اعزامی تفنگداران دریایی، بخشی از لشکر ۸۲ هوابرد و نیروهای مستقر در اطراف کویت.
او با استناد به ارزیابی ژنرال بازنشسته «بری مک‌کافری» گفت: او معتقد است برای تصرف تنها تنگه هرمز به ۱۵۰ هزار نیروی رزمی و سه تا شش ماه جنگ نیاز است. ما حداکثر ۷۵۰۰ نیرو داریم.
حتی اگر دو برابرش کنید، یک‌دهم رقم مک‌کافری است. این استاد دانشگاه شیکاگو با اشاره به حمله روسیه به اوکراین در ۲۰۲۲ گفت: ۱۹۰ هزار نیروی روسیه برای تصرف و حفظ همه سرزمینی که در ابتدا تصرف کردند، کافی نبود.
جمعیت ایران دو برابر اوکراین است و جغرافیای آن برای نیروی مهاجم بسیار دشوارتر است. پس این ایده که با ۷۵۰۰ نیرو به ایران حمله کنیم یا تنگه هرمز را تصرف کنیم، اصلاً جدی نیست.
او افزود: تصور کنید واکنش افکار عمومی آمریکا چه خواهد بود اگر سربازان آمریکایی به تعداد زیاد در تابوت برگردند. مرشایمر تاکید کرد که مخالفت با این جنگ از ابتدا زیاد بود و با گذشت زمان بیشتر هم شده است.
ایران تحت فشار اقتصادی تسلیم نخواهد شد این استاد دانشگاه درباره اقدامات اقتصادی دولت ترامپ گفت: تردیدی نیست که آمریکا درد عظیمی بر ایران تحمیل می‌کند. اما پرسش این است که آیا با وجود همه این ها، ایرانی‌ها در آستانه تسلیم هستند؟
فکر نمی‌کنم. او سه دلیل برای این ارزیابی آورد و نخستین دلیل را سابقه تاریخی دانست.
او گفت: من حتی یک مورد در تاریخ سراغ ندارم که در یک جنگ بزرگ، یک طرف توانسته باشد طرف دیگر را فقط با محاصره به تسلیم وادارد. محاصره آلمان در جنگ جهانی اول در تسلیم این کشور نقش داشت، اما عامل اصلی، جنگ زمینی عظیمی بود که چهار سال در جبهه‌های غربی و شرقی جریان داشت.
اینجا جنگ زمینی نداریم و فکر نمی‌کنم حتی جنگ هوایی کارآمدی هم داشته باشیم. تهدید وجودی؛ جنگیدن تا آخرین نفر مرشایمر دلیل دوم را تهدید وجودی آمریکا و اسرائیل برای ایران دانست و گفت: به شمارش من، رئیس‌جمهور ترامپ دست‌کم هفت بار درباره نابودی ایران و پاک کردن آن از نقشه زمین حرف زده است.
ایرانی‌ها قطعاً می‌فهمند که با یک تهدید وجودی روبه‌رو هستند و وقتی با تهدید وجودی روبه‌رو هستید، تا آخرین نفر می‌جنگید و تسلیم گزینه تان نیست. او دلیل سوم را توان تلافی ایران دانست و گفت: فرض کنیم اشتباه می‌کنم و تحریم‌ها آن‌قدر آسیب‌زا باشد که ایران به انتهای راه برسد.
در آن صورت ایرانی‌ها تنش را تشدید خواهند کرد. آنها می‌توانند زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات آب‌شیرین‌کن را در سراسر خلیج فارس و در اسرائیل هدف بگیرند و به کشورهایی مانند عربستان، کویت و حتی اسرائیل آسیب عظیمی بزنند.
می‌توان استدلال کرد که اگر ایران زیرساخت‌های نفتی و آب‌شیرین‌کن‌های عربستان را هدف بگیرد، می‌تواند این کشور را به‌عنوان یک جامعه کارآمد عملاً از کار بیندازد. پیامدهای چنین حمله‌ای برای اقتصاد جهانی هم ویرانگر خواهد بود.
پس بهتر است امیدوار باشیم ایران را به نقطه‌ای نرسانیم که به این پاسخ «روز قیامت» روی بیاورد. هرمز و اقتصاد غرب؛ وضعیت آن‌قدرها هم خوب نیست این نظریه‌پرداز آمریکایی درباره ادعای بازگشت جریان نفت به سطح پیش از جنگ گفت، ایرانی‌ها دست روی دست نگذاشته‌اند و با توجه به گزارش وال‌استریت ژورنال، با شرایط سازگار شده‌اند و حملات تازه و پیچیده‌تری انجام می‌دهند که جریان نفت را کند کرده است.
او افزود انصارالله یمن هم به خط لوله انتقال نفت عربستان به دریای سرخ حمله کرده است. حتی اگر نفت زیادی همچنان از خلیج فارس خارج شود، آیا واقعاً اهمیتی دارد؟
اگر به تورم در اروپا، قیمت نفت، بازده اوراق قرضه، قیمت گازوئیل و هزینه وام مسکن در آمریکا نگاه کنید، همه شواهد نشان می‌دهد همچنان در دردسر اقتصادی عمیقی هستیم و این شامل اقتصادهای غربی و حتی بیشتر از آنها کشورهای آسیایی هم می‌شود. ایرانی‌ها فریب نمی‌خورند مرشایمر در جمع‌بندی سخنان خود گفت: باورش سخت است که رئیس‌جمهور ترامپ آن‌قدر نابخرد باشد که حمله زمینی را آغاز کند، اما اگر چنین کند، موفق نخواهد شد و فقط وضعیت خود را بدتر می‌کند.
ما هیچ گزینه نظامی نداریم؛ نه امروز و نه پس از انتخابات میان‌دوره‌ای. اگر ایرانی‌ها احساس کنند در آستانه سقوط از پرتگاه‌اند، همه را با خود به پایین پرتگاه خواهند کشید و این برای اقتصاد جهانی و برای ترامپ فاجعه‌بار خواهد بود.
این استاد دانشگاه شیکاگو در پایان تأکید کرد: نمی‌توان در این مقطع ایرانی‌ها را فریب داد. آنها بیش از حد باهوش، آگاه و در تعامل با آمریکا باتجربه‌اند که با این ترفند متقاعد شوند که در آستانه شکست‌اند و وقت تسلیم فرا رسیده است.
