اروپا چیزی شبیه به استارلینک می‌سازد / معماری ۳۴۸ ماهواره‌ای IRIS2 و چالش‌های استقرار آن
مشخص نیست چه کسی دستور محدودیت‌های گزارش‌شده را صادر کرده، اما این اتفاق اهمیت دسترسی مستقل به ارتباطات ماهواره‌ای را نشان می‌دهد.
محدودیت‌های گزارش‌شده در سرویس استارلینک در اوکراین بار دیگر نگرانی اروپا درباره وابستگی به شبکه‌های ارتباطی تحت کنترل شرکت‌های خارجی را برجسته کرده است. مشخص نیست چه کسی دستور محدودیت‌های گزارش‌شده را صادر کرده، اما این اتفاق اهمیت دسترسی مستقل به ارتباطات ماهواره‌ای را نشان می‌دهد.
بر اساس گزارش یورونیوز، نام IRIS2 مخفف عبارت «زیرساخت تاب‌آوری، ارتباطات متقابل و امنیت از طریق ماهواره» است. هدف این پروژه فراهم‌کردن ارتباطات امن و مقاوم در برابر اختلال برای نهادهای دولتی، نیروهای نظامی و خدمات اضطراری است.
در مراحل بعدی، قرار است کسب‌وکارها و شهروندان نیز از خدمات آن بهره‌مند شوند. برخلاف تصور رایج، IRIS2 صرفاً نسخه اروپایی استارلینک نیست.
این پروژه در درجه نخست بر ارتباطات امن و حاکمیت ارتباطی اروپا تمرکز دارد هرچند ارائه اینترنت پهن‌باند و پوشش مناطق فاقد دسترسی مناسب نیز از اهداف آن است. معماری نهایی اعلام‌شده شامل ۳۳۰ ماهواره در مدار پایین زمین و ۱۸ ماهواره در مدار میانی زمین است.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این توسعه، ظرفیت ارتباطات امن برای کاربران دولتی را در اتحادیه اروپا ۶۰ درصد و در مقیاس جهانی ۵۴ درصد افزایش می‌دهد. شرکت آلمانی OHB مستقر در شهر برمن، مسئول ساخت ۱۸ ماهواره مدار میانی این شبکه است.
این شرکت در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ قراردادی به ارزش نزدیک به یک میلیارد یورو با اپراتور ماهواره‌ای SES امضا کرد. وزن هر ماهواره در زمان پرتاب حدود ۲٫۶ تن خواهد بود.
بااین‌حال، سهم آلمان در پروژه از ابتدا محل اختلاف بوده است. دولت این کشور خواستار شفافیت بیشتر درباره میزان مشارکت صنعت آلمان و سهم آن از ارزش اقتصادی پروژه شده بود.
بخش بزرگی از ماهواره‌های مدار پایین را شرکت بلژیکی Aerospacelab تولید می‌کند. این شرکت مسئول ساخت ۲۶۴ ماهواره است و ارزش قرارداد اعلام‌شده آن ۲٫۴ میلیارد یورو است.
شرکت Airbus نیز دست‌کم ۶۶ ماهواره برای لایه ارتباطات نظامی می‌سازد. این تقسیم کار نشان می‌دهد IRIS2 حاصل همکاری چند شرکت اروپایی است.
آلمان هم‌زمان در حال برنامه‌ریزی برای ساخت شبکه ماهواره‌ای نظامی مستقلی با نام SATCOMBw 4 است. این طرح بخشی از پروژه IRIS2 نیست، بلکه برنامه‌ای ملی برای تامین ارتباطات نیروهای مسلح آلمان، به‌ویژه در جناح شرقی ناتو، محسوب می‌شود.
مهم‌ترین ابهام درباره IRIS2، زمان‌بندی اجرای آن است. پرتاب نخستین ماهواره‌ها برای سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی شده، اما ظرفیت محدود پرتابگرهای اروپایی، به‌ویژه آریان ۶، می‌تواند روند استقرار شبکه را با مشکل روبه‌رو کند.
۵۸۵۸
