توپ طلای مرموز: بیرانوند بلیت بانکوک را رزرو کن!

رسانه مشهور عربستانی الشرق الاوسط در گزارشی مفصل، جزئیات معیارهای انتخاب بهترین بازیکن سال آسیا در سال ۲۰۲۶ را بررسی کرده و به رقابت سه نامزد اصلی این جایزه پرداخته است؛ رقابتی که علیرضا بیرانوند، دروازه‌بان شماره یک تیم ملی ایران باید در آن با سالم الدوساری، کاپیتان الهلال و تیم ملی عربستان و همچنین فراس البریکان، مهاجم باشگاه الاهلی عربستان رقابت کند. این رسانه با انتشار جزئیاتی از ضوابط ارزیابی کنفدراسیون فوتبال آسیا، توضیح داده که چرا موفقیت‌های تیمی، افتخارات فردی و عملکرد بازیکنان در رقابت‌های مختلف می‌تواند در تعیین برنده نهایی نقش داشته باشد.

در شرایطی که نگاه فوتبال ایران به شانس بیرانوند برای کسب عنوان بهترین بازیکن سال آسیا دوخته شده، الشرق الاوسط در گزارشی اختصاصی سراغ اسناد و معیارهای ارزیابی AFC رفته است؛ گزارشی که علاوه بر تشریح سازوکار انتخاب برنده، رقابت میان سه نامزد را نیز در کانون توجه قرار می‌دهد. در یک سمت این رقابت سه ضلعی، سالم الدوساری قرار دارد.

کاپیتان مشهور و ۳۵ ساله الهلال که پیش‌تر در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۵ این جایزه را به دست آورده و برای کسب سومین جایزه فردی خود تلاش می‌کند. در سمت دیگر نیز فراس البریکان، مهاجم الاهلی برای نخستین بار در فهرست نامزدهای این عنوان قرار گرفته است.

علیرضا بیرانوند هم به عنوان نماینده فوتبال ایران در رقابتی قرار گرفته که در آن مقایسه عملکرد یک دروازه‌بان با دو بازیکن هجومی، اهمیت معیارهای ارزیابی را دوچندان می‌کند. با این حال، گزارش الشرق الاوسط نه امتیاز نهایی نامزدها را اعلام کرده و نه مشخص می‌کند کدام بازیکن در حال حاضر شانس بیشتری برای کسب جایزه دارد.

اهمیت گزارش در این است که بخشی از چارچوب ارزیابی و شیوه امتیازدهی در جوایز آسیایی را روشن می‌کند؛ اطلاعاتی که می‌تواند برای بررسی مسیر رقابت بیرانوند با دو ستاره عربستانی مورد توجه قرار بگیرد. شهرت و تعداد گل‌ها تعیین‌کننده نیست!

بر اساس اسنادی که این رسانه از منابع خود در کنفدراسیون فوتبال آسیا به دست آورده، انتخاب بهترین بازیکن قاره صرفا بر پایه شهرت، تعداد گل‌ها یا عملکرد فردی انجام نمی‌شود. نتایج تیم ملی و باشگاهی، افتخارات فردی، جوایز بهترین بازیکن مسابقات و سطح رقابت‌هایی که بازیکن در آنها حضور داشته، از جمله عواملی هستند که در نظام ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرند.

به این ترتیب، مقایسه سه نامزد تنها با نگاه به آمار گلزنی یا جایگاه آنها در تیم‌های باشگاهی ممکن نیست. نوع دستاوردها، اهمیت مسابقات و امتیازی که برای هر عملکرد در نظر گرفته می‌شود، می‌تواند در تعیین نتیجه نهایی تأثیرگذار باشد.

جزئیات امتیازدهی: از جام جهانی تا لیگ قهرمانان آسیا یکی از بخش‌های جالب گزارش الشرق الاوسط به معیارهای امتیازدهی سال ۲۰۲۴ مربوط است؛ جدولی که نشان می‌دهد در آن دوره، جوایز بهترین بازیکن مسابقه در رقابت‌های مختلف ارزش یکسانی نداشته‌اند. بر اساس معیارهای پیشین، جایزه بهترین بازیکن مسابقه در جام جهانی ۶۰ امتیاز ارزش داشته؛ در حالی که این عدد برای جام ملت‌های آسیا ۴۰ امتیاز، مرحله چهارم انتخابی جام جهانی ۲۵ امتیاز، مرحله سوم این رقابت‌ها ۲۰ امتیاز و لیگ قهرمانان آسیا ۱۵ امتیاز بوده است.

در بازی‌های المپیک نیز برای این عنوان ۴۰ امتیاز در نظر گرفته می‌شد. البته این اعداد مربوط به معیارهای سال ۲۰۲۴ هستند و نمی‌توان آنها را بدون دسترسی به جدول به ‌روزشده امتیازهای قطعی دوره ۲۰۲۶ دانست.

نکته مهم دیگر اینکه این امتیازها به کسب عنوان بهترین بازیکن مسابقه مربوط می‌شوند، نه صرف حضور در رقابت‌ها. انضباط هم در انتخاب بهترین بازیکن نقش دارد معیارهای پیشین تنها به دستاوردهای مثبت محدود نبوده‌اند.

در نظام امتیازدهی سال ۲۰۲۴، دریافت کارت قرمز ۱۰ امتیاز و دریافت کارت زرد پنج امتیاز از امتیاز بازیکن کم می‌کرد. همچنین در صورت برابری امتیازها، تعداد گل‌های بازیکنان هجومی و هافبک‌ها می‌توانست به‌عنوان یکی از معیارهای شکستن تساوی مورد استفاده قرار بگیرد.

این جزئیات نشان می‌دهد که ارزیابی بازیکنان در چارچوبی فراتر از آمارهای فردی انجام می‌شود؛ چارچوبی که عملکرد فنی، نتایج تیمی و مسائل انضباطی را نیز در بر می‌گیرد. فدراسیون‌ها نامزد معرفی می‌کنند؛ AFC هم اختیار انتخاب دارد بر اساس ضوابط اعلام‌ شده در سال ۲۰۲۶، فدراسیون‌های ملی باید نام بازیکنان و مربیان پیشنهادی خود را همراه با مدارک و مستندات مربوط به دستاوردهایشان به بخش فنی کنفدراسیون فوتبال آسیا ارسال کنند.

مهلت اعلام‌شده برای این کار ۲۱ اوت ۲۰۲۶ بوده است. با این حال اختیار معرفی نامزدها تنها در دست فدراسیون‌های ملی نیست.

بخش مربوطه در AFC این امکان را دارد که بازیکن یا مربی برجسته‌ای را حتی در صورت معرفی‌نشدن از سوی فدراسیون کشورش، وارد فهرست نامزدها کند. اسناد منتشرشده همچنین نشان می‌دهد که در ارزیابی جوایز، نتایج تیم‌های ملی و باشگاهی، افتخارات فردی و دستاوردهای کسب‌شده در رقابت‌های بین‌المللی، قاره‌ای و داخلی مورد توجه قرار می‌گیرند.

وزن هر دستاورد نیز با توجه به نوع جایزه و سطح رقابت متفاوت است. معمای شانس بیرانوند در رقابت با الدوساری و البریکان گزارش الشرق الاوسط تصویری روشن‌تر از سازوکار انتخاب بهترین بازیکن آسیا ارائه می‌کند اما برای تعیین جایگاه واقعی بیرانوند در رقابت با دو نامزد عربستانی، تنها انتشار همین اطلاعات کافی نیست.

به همین دلیل نمی‌توان بر اساس معیارهای پیشین نتیجه گرفت که کدام‌یک از این سه بازیکن در موقعیت بهتری قرار دارد. برای چنین مقایسه‌ای باید تمام دستاوردهای مشمول ارزیابی در بازه زمانی تعیین‌شده، جوایز فردی رسمی و نتایج تیمی هر بازیکن بررسی و سپس با معیارهای معتبر دوره ۲۰۲۶ تطبیق داده شود.

این در حالی است که بیرانوند با توجه به انتخاب شدن به عنوان بهترین بازیکن دیدار ایران مقابل بلژیک در جام جهانی ۶۰ امتیاز بالاقوه دریافت کرده و عملکردش با تراکتور در رقابت‌های فصل گذشته لیگ نخبگان آسیا هم قطعا می‌تواند به امتیازگیری بیشتر او در این رقابت‌ جذاب کمک کند. مراسم اهدای جوایز سال ۲۰۲۶ قرار است ۱۹ نوامبر (پنج‌شنبه ۲۸ آبان ماه) در بانکوک تایلند برگزار شود؛ مراسمی که در آن مشخص خواهد شد رقابت میان نماینده ایران و دو ستاره عربستانی در نهایت به سود کدام بازیکن تمام می‌شود.