مدیریت فرهنگ و ارشاد کردستان به کدام سمت خواهد رفت؟
نشست اخیر اصحاب رسانه با مسئولان استان کردستان به بررسی چالش‌ها، مطالبات فرهنگی و عملکردهای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی این استان پرداخت.
رسانه، فرهنگ و هنر، سه ضلع اثرگذار در شکل‌دهی به افکار عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی هر جامعه‌ای هستند؛ حوزه‌هایی که بیش از هر عرصه دیگری، نیازمند گفت‌وگو، تعامل و پذیرش دیدگاه‌های متفاوت‌اند. در چنین فضایی، نقد عملکرد مدیران فرهنگی نه یک تهدید، بلکه بخشی از فرآیند طبیعی مدیریت پویا و فرصتی برای شناسایی ظرفیت‌ها، رفع کاستی‌ها و حرکت به سمت شرایط مطلوب‌تر است.
کردستان به عنوان یکی از غنی‌ترین مناطق کشور در حوزه فرهنگ، ادب، هنر و رسانه، همواره از سرمایه‌های انسانی ارزشمندی برخوردار بوده است؛ از نویسندگان و شاعران گرفته تا هنرمندان، فعالان رسانه‌ای و گروه‌های فرهنگی که هر کدام بخشی از هویت فرهنگی این دیار را شکل داده‌اند. طبیعی است که مدیریت چنین ظرفیت گسترده‌ای، علاوه بر برنامه‌ریزی و اقدام اجرایی، نیازمند شنیدن دیدگاه‌های مختلف، ارتباط مستمر با بدنه فرهنگی جامعه و ایجاد توازن میان مرکز استان و شهرستان‌ها باشد.
نقد فرهنگی؛ فرصتی برای اصلاح و ارتقا عملکرد هر مجموعه مدیریتی، به‌ویژه در حوزه فرهنگ، همواره با نگاه‌ها و برداشت‌های متفاوتی همراه است. اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان نیز در سال‌های اخیر از این قاعده مستثنی نبوده و در کنار اقدامات انجام‌شده، برخی نقدها و مطالبات از سوی اهالی فرهنگ، هنر و رسانه مطرح شده است.
بخشی از این نقدها به موضوعاتی همچون نحوه ارتباط مدیریت با جامعه فرهنگی، حمایت از هنرمندان، توجه به ظرفیت شهرستان‌ها، تحقق برخی وعده‌ها و همچنین فرآیندهای مرتبط با حوزه رسانه از جمله موضوع توزیع آگهی‌های دولتی بازمی‌گردد؛ موضوعی که مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان نیز از آن به عنوان یکی از چالش‌های مهم و حساس این حوزه یاد کرده است. طرح این مسائل، زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که در چارچوب گفت‌وگوی منطقی، مستند و به دور از نگاه‌های شخصی دنبال شود؛ چراکه هدف اصلی نقد در حوزه فرهنگ، باید ارتقای کیفیت خدمات و تقویت جریان فرهنگی استان باشد.
فرصتی برای بیان دغدغه‌های رسانه‌ای نشست اخیر نماینده ولی‌فقیه در استان کردستان با اصحاب رسانه، بستری برای بیان بخشی از دغدغه‌ها و دیدگاه‌های فعالان رسانه‌ای فراهم کرد؛ نشستی که در آن برخی نقدها نسبت به مدریت مجموعه فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مطرح شد و مدیرکل این دستگاه نیز توضیحاتی درباره رویکردها، برنامه‌ها و اقدامات انجام‌شده ارائه کرد. علی‌اصغر دریایی در پاسخ به این دیدگاه‌ها، بر برخی اقدامات انجام‌شده در دوره مدیریت خود تأکید کرد و گفت رویکرد این مجموعه، حرکت به سمت تمرکززدایی، توجه بیشتر به شهرستان‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت مناطق مختلف استان بوده است.
وی همچنین با اشاره به ضرورت قضاوت مبتنی بر اسناد و عملکرد واقعی، اعلام کرد که اقدامات اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در قالب نمایشگاه‌های عملکردی ارائه شده و مستندات فعالیت‌ها در اختیار افکار عمومی قرار گرفته است. مدیریت فرهنگی؛ میان عملکرد و انتظار عمومی بدون تردید ارزیابی یک دوره مدیریتی، نیازمند بررسی همزمان اقدامات انجام‌شده، میزان تحقق برنامه‌ها و سطح رضایتمندی جامعه هدف است.
حوزه فرهنگ نیز به دلیل گستردگی مخاطبان و تنوع سلایق، همواره با انتظارات فراوانی روبه‌روست. از یک سو، مجموعه فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال‌های اخیر برنامه‌ها و رویدادهای مختلفی را در حوزه‌های فرهنگی، هنری و رسانه‌ای برگزار کرده و از سوی دیگر، بخشی از فعالان این حوزه همچنان مطالباتی دارند که انتظار دارند در فرآیند تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
ایجاد ارتباط نزدیک‌تر میان مدیران فرهنگی و بدنه فعال این حوزه می‌تواند فاصله احتمالی میان اقدامات انجام‌شده و برداشت جامعه فرهنگی را کاهش دهد. اعلام آمادگی برای شنیدن نقدها یکی از بخش‌های قابل توجه سخنان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان، اعلام آمادگی برای پذیرش نقد و قرار گرفتن در معرض ارزیابی افکار عمومی بود.
وی به صراحت در این نشست اعلام کرد که اگر نقدهای مطرح‌شده درباره عملکرد چهار ساله مدیریت وی مستند باشد و در یک جلسه با حضور منتقدان مطرح و اثبات شود و تعداد نفرات به 10 نفر برسد، آمادگی دارد استعفا و عطای ارشاد را به لقایش ببخشد؛ عین جمله‌ای که از زبان وی جاری شد و تاکید داشت که ثبت شود. فارغ از هرگونه قضاوت درباره این اظهارات یا عملکرد مدیریت فعلی، اصل پذیرش گفت‌وگو و دعوت به طرح دیدگاه‌های مستند، می‌تواند زمینه‌ای برای روشن‌تر شدن نقاط اختلاف و نزدیک‌تر شدن نگاه مدیران و فعالان فرهنگی باشد.
آینده فرهنگ کردستان؛ نیازمند تعامل بیشتر اکنون مهم‌ترین موضوع، تبدیل این فضای گفت‌وگو به یک روند سازنده است؛ مسیری که در آن منتقدان، دیدگاه‌های خود را با استدلال و مستندات مطرح کنند و مدیران نیز با سعه صدر، پیشنهادها و نقدهای مطرح‌شده را مورد بررسی قرار دهند. البته باید منتظر ماند و دید که آیا تعداد منتقدان مدیریت فعلی 10 نفر خواهد بود یا خیر.
فرهنگ و هنر کردستان ظرفیت‌هایی فراتر از مرزهای استان دارد و تقویت این جایگاه نیازمند همکاری همه جریان‌های فرهنگی، هنری و رسانه‌ای است. آنچه می‌تواند به سود آینده فرهنگی استان باشد، نه نادیده گرفتن نقدها و نه دفاع صرف از عملکردها، بلکه شکل‌گیری فضایی مبتنی بر شفافیت، پاسخگویی و هم‌افزایی است؛ فضایی که در آن هدف مشترک، ارتقای جایگاه فرهنگ و هنر کردستان باشد.
اکنون باید منتظر ماند و دید این دعوت به گفت‌وگو و ارزیابی عملکرد، تا چه اندازه به یک تعامل واقعی میان مدیریت فرهنگی استان و جامعه فرهنگ و هنر منجر خواهد شد و چه دستاوردی برای آینده فرهنگی کردستان به همراه خواهد داشت و مسیر مدیریت فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان در ادامه به کدام سمت خواهد رفت.