سعودی‌ها وعده‌های مصر را به سخره گرفتند: قبلا شما را امتحان کرده‌ایم!

اظهارات رئیس جمهور مصر درباره حمایت از عربستان مقابل یمن، با تمسخر و خشم در میان سعودی‌ها همراه بود. به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، در حالی که سعودی‌ها از حمایت مستقیم و مستحکم همپیمانان خود، چه غربی و چه عربی، در درگیری‌های کنونی با یمن ناامید شده‌اند، روز گذشته عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر طی سخنانی به بهانه آنچه حمایت از امنیت و حاکمیت عربستان خواند، تجاوزات وحشیانه این رژیم به یمن و ادامه محاصره ظالمانه مردم این کشور را نادیده گرفت و بر اتخاذ هرگونه اقدامی برای حفاظت از آل سعود تاکید کرد.

السیسی گفت که اقدامات لازم برای حفاظت از عربستان سعودی و دفاع از آن، به تصویب پارلمان نیاز دارد. امیدوارم پارلمان در جلسه‌ای فوق‌العاده تشکیل جلسه دهد تا اختیار لازم را به ما بدهد.

رئیس جمهور مصر در تلاش برای توجیه اقدامات خود علیه مردم یمن با حمایت از جنگ و تجاوزات سعودی مدعی شد که امنیت کشورهای عربی منطقه، جزء جدایی ناپذیر از امنیت ملی مصر است و هرگونه تهدید علیه امنیت پادشاهی سعودی بر امنیت عربی و مصری تاثیر می گذارد. خشم کاربران سعودی از موضع السیسی برای دفاع و محافظت از عربستان اما این صحبت‌های السیسی و تعهد او برای محافظت و دفاع از عربستان سعودی، موجی از خشم و انتقاد را در میان کاربران سعودی برانگیخت.

برخی وعده‌های قبلی وی برای محافظت از کشورهای خلیج فارس، معروف به "فاصله یک راه آهن" را یادآوری کردند، در حالی که برخی دیگر اظهارات او را به سپرده‌های عربستان سعودی به بانک مرکزی مصر مرتبط دانستند. به فاصله یک راه آهن، اصطلاحی است که در سال 2014 زمانی که عبدالفتاح السیسی آن را در چارچوب بحث در مورد آمادگی مصر برای حمایت از کشورهای عربی در صورت مواجهه با تهدید واقعی امنیت ملی به کار برد، برجسته شد.

بعدها این اصطلاح به یک اصطلاح رسانه‌ای برای دیدگاهی تبدیل شد که امنیت کشورهای خلیج فارس را بخش جدایی‌ناپذیر امنیت ملی مصر می‌داند و با تهدیدهای پیش روی این کشورها به عنوان مسائلی جدا از قاهره برخورد نمی‌کند، اما با این حال مواضع سیاسی در زمانی معنی پیدا می‌کنند که با گام‌های عملی همراه باشند. ادهوان الاحمری، روزنامه‌نگار سعودی، متن سخنرانی السیسی را روز شنبه در مراسم فارغ‌التحصیلی یک کلاس از آکادمی نظامی مصر منتشر کرد و نوشت: السیسی در سخنرانی خود اظهار داشت که کشورش آماده است تا مطابق با دستورالعمل‌های ملک سلمان بن عبدالعزیز و محمد بن سلمان، هر اقدامی را برای محافظت و دفاع از عربستان سعودی انجام دهد.

وی افزود: رئیس جمهور مصر گفت که مطابق با دستورالعمل‌های ملک سلمان و محمد بن سلمان، قاهره آماده است هرگونه اقدام لازم را برای محافظت یا دفاع از شما انجام دهد. عبارت «برای محافظت و دفاع از شما» اعتراضات گسترده‌ای را در میان کاربران سعودی برانگیخت.

برخی از کاربران گفتند که این عبارت معنای تحقیر و توهین را در پی دارد و به معنای نیاز عربستان سعودی به محافظت خارجی است. عادل ابوحاتم، در این زمینه گفت که موضع مصر قابل تقدیر است، اما زبان مشترکی بین کشورها وجود دارد و عبارت «ما از شما دفاع و محافظت خواهیم کرد» حاوی «پارادوکس نظامی و سیاسی کاذب» است.

بنابراین بهتر بود رئیس جمهور مصر از عباراتی مانند «ما با شما هستیم»، «آماده مشارکت» یا «نیروهای مسلح ما با شما هستند» استفاده کند. برخی کاربران هم نظرات کنایه آمیزی داشتند مانند: «چه کسی از ما محافظت و دفاع خواهد کرد؟

عربستان سعودی قادر به دفاع از خود و مصر است». یکی از کاربران هم انگیزه‌های پشت مداخله احتمالی مصر را زیر سوال برد و استدلال کرد که اگرچه مشارکت قاهره در تأمین امنیت باب المندب و کانال سوئز ممکن است به منافع اقتصادی مستقیم آن خدمت کند، اما به این معنی نیست که عربستان سعودی به حمایت آن نیاز دارد.

عربستان قبلا عدم صداقت مصری‌ها را دیده است این کاربر نوشت: السیسی واقعاً فکر می‌کند کیست؟! اگر مصر می‌خواهد برای محافظت از منافع خود در باب المندب و کانال سوئز در برابر یمنی‌ها مداخله کند، این قابل ستایش است و منافع مشترک بین ما و مصر را نشان می‌دهد.

اما محافظت و دفاع از ما فراتر از توان مصر است. عبدالکریم سلیمان المقرن، دیگر کاربر سعودی هم با انتقاد شدید از عبارت السیسی تحت عنوان محافظت و دفاع از شما، تاکید کرد که قاهره فراموش نکند عربستان چگونه بعد از سال 2013 از آن حمایت کرد.

این صحبت‌های رئیس جمهور مصر احمقانه و خنده‌دار است؛ زیرا این عربستان است که از مصر و همه کشورهای اسلامی محافظت می‌کند و هیچکس فراموش نمی‌کند عربستان بود که در سال 2013 برای مصر رئیس جمهور انتخاب و به آن کمک کرد که روی پای خودش بایستد. کاربران سعودی همچنین موضع عبدالفتاح السیسی در طول جنگ یمن در سال 2015 را یادآوری کرده بودند که گفته بود «ارتش مصر برای مصر است و نه هیچ کس دیگر».

مصر در آن زمان به ویژه از طریق نیروی دریایی خود در علیه یمن مشارکت کرد، اما نیروی زمینی برای جنگ به یمن نفرستاد. در همین زمینه یک کاربر سعودی با کنایه خطاب به رئیس جمهور مصر گفت که ما قبلاً شما را امتحان کرده‌ایم و عدم صداقتتان را آزموده‌ایم و این جمله را فراموش نمی‌کنیم: «ارتش مصر فقط برای حفاظت از مصر است».

مصر به جای وعده کمک، پول‌های عربستان را پس بدهد اما این انتقادات صرفاً محدود به جنبه نظامی نبود و برخی از کاربران وعده السیسی برای دفاع از عربستان را به زمان مذاکرات جاری در مورد تمدید میلیاردها دلار سپرده سعودی در بانک مرکزی مصر مرتبط دانستند. پیشتر روز جمعه رسانه‌های عربی گزارش داده بودند که مصر در حال مذاکره با عربستان سعودی برای تمدید 5.3 میلیارد دلار سپرده‌ ریاض در بانک مرکزی مصر است که سررسید آنها در اکتبر امسال بود.

روزنامه سعودی الشرق الاوسط به نقل از یک منبع آگاه نوشت که مذاکرات بر تعیین مدت زمان جدید برای سپرده‌ها متمرکز است، اما هنوز هیچ توافق نهایی حاصل نشده است. ارزش کل سپرده‌های سعودی نزد بانک مرکزی مصر تقریباً 10.3 میلیارد دلار است، از جمله 5 میلیارد دلار سپرده‌های کوتاه‌مدت که سالانه تمدید می‌شوند، علاوه بر 5.3 میلیارد دلاری که این ماه سررسید شد.

انتشار این اطلاعات همزمان با اظهارات السیسی درباره محافظت از عربستان بود و باعث شد برخی از کاربران سعودی انگیزه‌های او را زیر سوال ببرند و به جای بحث در مورد محفاظت از این کشور، خواستار بازگشت وجوه عربستان شوند. یکی از کاربران نوشت: عربستان سعودی به کسی برای دفاع از خود نیاز ندارد و ما منتظر بازگشت سپرده 5 میلیارد دلاری خودمان هستیم.

یکی دیگر از کاربران هم زمان بندی ین اظهارات السیسی با سررسید زمان بازگشت وجوه عربستان از بانک مرکزی را به سخره گرفت و گفت که تمرکز مصر باید بر درخواست تمدید سپرده‌های سررسید شده در ماه اکتبر باشد، نه تعهد به حمایت نظامی از عربستان سعودی. اما صحبت‌های دیروز السیسی درباره اعلام آمادگی برای کمک به عربستان مقابل یمن درحالی است که اخیرا، در بحبوحه شکست تلاش‌های عربستان برای یارگیری و تشکیل ائتلاف جهت مشارکت در جنگ علیه یمن، قاهره پیشنهاد عربستان برای اعزام نیروی زمینی به خاک یمن را رد می‌کند، زیرا نگران است که این مشارکت به یک تعهد نظامی بی‌پایان تبدیل شود؛ به ویژه اینکه مصر اصرار دارد نقش خود را به حفاظت از ناوبری دریایی محدود کند و اولویت آن راهکار سیاسی است نه نظامی.

بر اساس این گزارش، مصر در موضع خود در قبال بحران یمن، بین دو ملاحظه تعادل برقرار می‌کند: تأمین امنیت ناوبری در دریای سرخ و تنگه باب المندب برای محافظت از درآمدهای کانال سوئز و منافع استراتژیک آنها؛ و اجتناب از رویارویی مستقیم با جنبش انصارالله یمن و متحدان منطقه‌ای آن. به گفته منابع آگاه که با الاخبار صحبت کردند، مذاکرات و ارتباطات اخیر بین مقامات مصری و سعودی بر «حفاظت از ثبات اقتصادی و امنیتی عربستان به عنوان بخش حیاتی امنیت ملی آن، با ترجیح تکیه بر دارایی‌های دریایی، هوایی و اطلاعاتی و تأکید بر یک راه حل سیاسی برای کاهش خطر گسترش درگیری» متمرکز بوده است.

این منابع گزارش دادند که هرگونه تهدیدی برای کشتی‌های تجاری یا نفتکش‌ها در دریای سرخ می‌تواند قاهره را به اتخاذ اقداماتی برای محافظت از تجارت وادار کند، بدون اینکه لزوماً به معنای دخالت مستقیم در عملیات نظامی در داخل یمن باشد.