دادگاه بزرگ علیه چت‌جی‌پی‌تی / شاکیان خواستار توقف کامل هوش مصنوعی شدند
3 روز پیش در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا علیه اوپن‌ای‌آی، سازنده چت‌جی‌پی‌تی، پرونده‌های حقوقی جداگانه‌ای ثبت کردند.
افشای اتهامات تکان‌دهنده ۸ ایالت آمریکا علیه سازنده چت‌جی‌پی‌تی به دلیل تشویق به خودآزاری و خطرات مرگبار. 3 روز پیش در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا علیه اوپن‌ای‌آی، سازنده چت‌جی‌پی‌تی، پرونده‌های حقوقی جداگانه‌ای ثبت کردند.
آیووا، کانزاس، آریزونا، آرکانزاس، آیداهو، مونتانا، نبراسکا و ویرجینیای غربی مدعی‌اند که این شرکت خطرات محصولش را به‌درستی افشا نکرده و با طراحی و عرضه چت‌باتی که می‌تواند به کاربران آسیب‌پذیر توصیه‌های خطرناک بدهد، قوانین حمایت از مصرف‌کننده را نقض کرده است. گزارش رویترز نشان می‌دهد دامنه اتهام‌ها از تشویق ادعایی به خودآزاری و ارائه راهنمایی پزشکی خطرناک تا تقویت هذیان و تسهیل برنامه‌ریزی خشونت امتداد دارد.
این پرونده‌ها هنوز اتهام‌های حقوقی‌اند، نه حکم اثبات تخلف شرکت؛ اما گستردگی آن‌ها نشان می‌دهد مناقشه بر سر ایمنی چت‌بات‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده است. دادستان‌ها می‌گویند طراحی چت‌بات اعتماد کاربران را به دام می‌اندازد در متن شکایت آریزونا، یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها شیوه طراحی محصول است.کریس مایس، دادستان کل این ایالت، مدعی است چت‌جی‌پی‌تی با موافقت بیش‌ازحد با کاربر و تقلید از همدلی انسانی، نوجوانان را به ادامه تعامل ترغیب می‌کند و ممکن است آنان را به افشای اطلاعات شخصی یا وابستگی عاطفی به چت‌بات سوق دهد.
شکایت همچنین ادعا می‌کند که سامانه در برخی موارد خروجی‌هایی تولید کرده که کاربران آن‌ها را تشویق به خودآزاری یا خشونت تفسیر کرده‌اند و خطرهای مربوط به کاربران کم‌سن به‌درستی به مصرف‌کنندگان اعلام نشده است.در پرونده آیووا نیز دادستان کل، برنا بِرد، ادعا کرده است که شرکت با معرفی محصول به‌عنوان ابزاری ایمن، خطرهای قابل‌پیش‌بینی را پنهان کرده است. این ادعاها به سازوکار پاسخ‌گویی مدل مربوط‌اند: آیا سامانه در مواجهه با کاربر آسیب‌پذیر می‌تواند گفت‌وگو را به مسیری خطرناک ببرد و آیا سازنده به‌اندازه کافی برای پیشگیری از آن تدبیر کرده است؟
پاسخ نهایی باید از بررسی شواهد و روند دادرسی به دست آید. پرونده آدام رین به یکی از سرنخ‌های اصلی تبدیل شده است در پسِ این موج حقوقی، پرونده آدام رین، نوجوان ۱۶ ساله کالیفرنیایی قرار دارد که در آوریل ۲۰۲۵ جان خود را گرفت.
والدین او در شکایتی که در اوت همان سال علیه اوپن‌ای‌آی و سم آلتمن ثبت کردند، مدعی شدند چت‌جی‌پی‌تی در ماه‌های پیش از مرگ فرزندشان، افکار خودکشی او را تأیید کرده و اطلاعاتی درباره روش‌های خودآزاری در اختیارش گذاشته است. [شهادت والدین آدام در سنای آمریکا را بخوانید]آنان این پرونده را مبنایی برای طرح پرسش درباره طراحی محصول، ایمنی و مسئولیت شرکت قرار داده‌اند.این ادعاها هنوز باید در روند قضایی بررسی شوند و نمی‌توان از آن‌ها به‌تنهایی رابطه حقوقی قطعی میان عملکرد چت‌بات و مرگ نوجوان را نتیجه گرفت.بااین‌حال، دادستان‌های ایالت‌های تازه واردشده به پرونده، ماجرای رین را در کنار نمونه‌های دیگر آسیب ادعایی به کاربران مطرح کرده‌اند؛ نمونه‌ای که نشان می‌دهد چگونه یک محصول عمومی می‌تواند از همراهی در انجام تکالیف روزمره به منبعی برای توصیه‌های حساس و بالقوه خطرناک تبدیل شود.
درخواست‌ها از جریمه مالی فراتر رفته‌اند دادستان‌ها فقط به دنبال دریافت غرامت نیستند؛ برخی از آن‌ها خواستار تغییر در طراحی و نحوه عرضه چت‌بات، توقف ادعاهای گمراه‌کننده درباره ایمنی و محدودیت‌هایی برای توسعه مدل‌های پیشرفته شده‌اند.برای نمونه، آیووا درخواست کرده است اوپن‌ای‌آی تا زمان برقراری محافظت‌های کافی، آزمایش بیشتر مدل‌های پیشرفته را متوقف کند و داده‌هایی را که به‌طور غیرقانونی از ساکنان این ایالت به دست آمده‌اند، حذف کند. این درخواست به معنای مطالبه نابودی همه داده‌های آموزشی شرکت نیست.
آریزونا نیز خواستار توقف اقدامات فریبنده و جریمه مدنی تا سقف ۱۰ هزار دلار به‌ازای هر تخلف ادعایی تحت قانون حمایت از مصرف‌کننده این ایالت شده است.نکته حقوقی مهم آن است که این درخواست‌ها در همه پرونده‌ها یکسان نیستند و تا زمانی که دادگاه درباره آن‌ها تصمیم نگرفته، الزام اجرایی محسوب نمی‌شوند. همچنین کالیفرنیا و آلاباما جزو آن هشت ایالت نیستند؛ گزارش آریزونا کاپیتول تایمز می‌گوید این دو ایالت تحقیقات جداگانه‌ای درباره اوپن‌ای‌آی آغاز کرده‌اند.
اوپن‌ای‌آی می‌گوید حفاظت از کاربران را ادامه می‌دهد این شرکت در واکنش به موج جدید شکایت‌ها گفته است هیچ سامانه‌ای بی‌نقص نیست، اما چت‌جی‌پی‌تی هم‌اکنون ابزارهایی مانند کنترل والدین، یادآوری وقفه و محافظت‌های متناسب با سن را در اختیار دارد. سخنگوی شرکت همچنین اعلام کرده که اوپن‌ای‌آی قصد دارد با کارشناسان و ایالت‌ها برای توسعه تدابیر ایمنی همکاری کند.
این پاسخ، دفاع شرکت در برابر ادعاهای دادستان‌هاست؛ اینکه محافظت‌های فعلی کافی بوده‌اند یا نه، یکی از موضوعاتی است که باید در رسیدگی قضایی روشن شود. مسئله اصلی این است که چه کسی مسئول خطرهای قابل‌پیش‌بینی است اگر این پرونده‌ها به صدور احکام محدودکننده یا جریمه منجر شوند، شرکت‌های هوش مصنوعی احتمالاً ناچار خواهند شد در ارزیابی ایمنی، کنترل سن کاربران، نظارت بر تعاملات پرخطر و طراحی مدل‌ها سرمایه‌گذاری بیشتری کنند.
چنین الزاماتی ممکن است هزینه توسعه و بهره‌برداری از مدل‌ها را تغییر دهد و به‌طور غیرمستقیم بر نیاز محاسباتی دیتاسنترها اثر بگذارد؛ اما اندازه این اثر هنوز قابل محاسبه نیست. ارتباط با انرژی نیز در همین سطح غیرمستقیم باقی می‌ماند.گره پرونده در نهایت جای دیگری است: آیا شرکتی که سامانه‌ای را برای میلیون‌ها نفر عرضه می‌کند، می‌تواند صرفاً با اشاره به پیچیدگی هوش مصنوعی از مسئولیت طراحی و حفاظت از کاربران کنار برود؟
هشت ایالت می‌خواهند این پرسش را در دادگاه به آزمون بگذارند. نتیجه پرونده‌ها هنوز مشخص نیست، اما پیامد احتمالی آن‌ها می‌تواند معیارهای ایمنی چت‌بات‌ها را در سراسر صنعت تغییر دهد.
منبع: فارس
