با مسدودسازی، از دنیای فناوری و هوش مصنوعی عقب می‌مانیم

سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست مشترک با رؤسای مجامع نمایندگان مجلس شورای اسلامی، گزارشی از اقدامات و برنامه‌های این وزارتخانه در دولت چهاردهم ارائه کرد و با اشاره به محدودیت‌های منابع و شرایط پیچیده ناشی از جنگ تحمیلی سوم، بر تداوم مسیر توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور تأکید کرد. تداوم خدمات ارتباطی با وجود خسارت‌های جنگ وزیر ارتباطات با تشریح بخشی از خسارت‌های واردشده به زیرساخت‌های ارتباطی کشور در جنگ رمضان، اظهار کرد: در این دوره، بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم آسیب دیدند و تعداد قابل‌توجهی از مراکز مخابراتی به‌طور کامل منهدم شدند.

همچنین ارتباط با جزایر در چند مرحله قطع شد و زیرساخت‌های سازمان صداوسیما، به‌ویژه در استان‌های بزرگی مانند تهران، با تهدید اختلال در پخش سراسری مواجه شدند. وی افزود: در شرایط جنگی، موضوعاتی همچون توزیع کالا در استان‌های مختلف، ارتباط میان مردم و استمرار ارائه خدمات عمومی نیز می‌توانست به چالش تبدیل شود.

با این حال، تلاش مجموعه ارتباطات کشور بر این متمرکز بود که زیرساخت‌های حیاتی و خدمات موردنیاز مردم، با وجود حملات و محدودیت‌های موجود، فعال بمانند. هاشمی با اشاره به تأثیر شرایط جنگی بر روند توسعه کشور گفت: خسارت‌های جنگ نباید فراموش شود؛ کشور در شرایط عادی قرار نداشت و طبیعی است که آهنگ توسعه در چنین وضعیتی کند شود، اما برنامه‌های توسعه‌ای کشور متوقف نشد و این موضوع، با وجود محدودیت‌های جدی، دستاورد مهمی به شمار می‌رود.

او با اشاره به تأثیر خسارت‌های جنگ بر توسعه ارتباطات روستایی بیان کرد: ظرفیت سالانه کشور برای توسعه و راه‌اندازی سایت‌های ارتباطی روستایی، حدود ۶۰۰ سایت بود؛ در حالی که تنها در یک سال اخیر، حدود ۵۰۰ سایت ارتباطی آسیب دیدند یا از بین رفتند. وی این وضعیت را نشانه‌ای از تأثیر گسترده شرایط جنگی بر بخش‌های مختلف ارتباطات کشور دانست و خاطرنشان کرد که بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده و ادامه برنامه‌های توسعه‌ای، به منابع و زمان بیشتری نیاز دارد.

چهار اولویت راهبردی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم وزیر ارتباطات با اشاره به محدودیت منابع در دولت چهاردهم، از تعیین اولویت‌های راهبردی برای تمرکز بر مهم‌ترین نیازهای کشور خبر داد و گفت: توسعه دولت هوشمند، پیشبرد شبکه ملی اطلاعات، توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و تمرکز بر خدمات فضایی، از محورهای اصلی برنامه‌های این وزارتخانه است. وی با اشاره به آسیب‌دیدن زیرساخت‌های فضایی در جریان جنگ، امنیت سایبری را نیز یکی از حوزه‌های مهم و پیچیده فعالیت وزارت ارتباطات دانست و افزود: فعالان این حوزه همواره با تهدیدهای سایبری مواجه‌اند، اما در شرایط جنگی، پیچیدگی و دشواری این تهدیدها افزایش یافت.

با وجود این شرایط، تلاش همکاران ما بر این بود که ارائه خدمات دولت الکترونیکی متوقف نشود. هاشمی در تشریح اقدامات حوزه فضایی کشور اظهار کرد: در دولت چهاردهم، سه ماهواره به‌صورت هم‌زمان در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار گرفتند که تجربه‌ای کم‌سابقه در برنامه فضایی کشور به شمار می‌رود.

وی همچنین از ادامه اجرای منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی با مشارکت بخش خصوصی خبر داد و گفت: اجرای این پروژه مطابق برنامه زمان‌بندی ادامه یافته است و امیدواریم در صورت فراهم‌شدن شرایط مناسب، تا پایان سال سه ماهواره دیگر از مجموعه ۲۴ ماهواره‌ای این منظومه در مدار قرار گیرند. وزیر ارتباطات با اشاره به اهمیت این پروژه در توسعه ظرفیت‌های فضایی کشور، اجرای آن را گامی در مسیر دستیابی به منظومه‌های ماهواره‌ای و گسترش خدمات مبتنی بر فناوری فضایی ارزیابی کرد.

پیشبرد مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری وی در ادامه، پروژه مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری را از طرح‌های مهم زیرساختی کشور دانست و اظهار کرد: پس از حدود یک قرن استفاده از بستر سیم مسی، ضرورت جایگزینی این فناوری با فیبر نوری، متناسب با نیازهای ارتباطی امروز، بیش از پیش احساس می‌شود. هاشمی با اشاره به اجرای این طرح با محوریت شرکت مخابرات ایران افزود: روند اجرای پروژه در برخی شهرها، با همکاری مناسب مدیریت شهری، پیشرفت مطلوبی داشته است؛ اما در برخی مناطق، از جمله تهران، موانع اجرایی موجب کندی کار شده است.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری مدیریت شهری در اجرای این طرح گفت: بر اساس ماده ۶۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت، الزامات قانونی لازم برای اجرای بخش‌هایی از این پروژه، از جمله حفاری، پیش‌بینی شده است؛ با این حال، در برخی شهرها همکاری لازم صورت نگرفته و وزارت ارتباطات پیگیری‌های حقوقی و مکاتبات مربوط به این موضوع را در دستور کار قرار داده است. وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به افزایش هزینه‌های اجرای پروژه تصریح کرد: قیمت هر متر فیبر نوری با رشد حدود ۱۰ برابری مواجه شده است که این موضوع نیز بر روند اجرای طرح تأثیر می‌گذارد.

با وجود این، توسعه زیرساخت فیبر نوری و اتصال مشترکان به این شبکه، از برنامه‌های مهم وزارتخانه است و با بهبود شرایط، باید با سرعت بیشتری دنبال شود. توسعه دولت هوشمند و حمایت از زیست‌بوم خدمات دیجیتال هاشمی با اشاره به برنامه‌های وزارت ارتباطات برای ارتقای خدمات الکترونیکی گفت: توسعه زیست‌بوم دولت هوشمند از جمله اقدامات جدیدی است که با مشارکت بخش خصوصی و اتکا به سرمایه‌گذاری این بخش دنبال می‌شود و می‌تواند زمینه‌ساز تحول در ارائه خدمات دولت الکترونیکی باشد.

وی با تأکید بر نقش زیرساخت‌های ارتباطی در فعالیت‌های روزمره مردم و کسب‌وکارها افزود: ارائه خدمات عمومی، توزیع کالا، فعالیت فروشگاه‌ها و جایگاه‌های سوخت و بسیاری از فرایندهای اقتصادی و اجتماعی، به عملکرد پایدار شبکه ارتباطات کشور وابسته است. از این رو، حفظ پایداری شبکه در شرایط بحرانی، اهمیتی فراتر از یک خدمت تخصصی دارد و استمرار فعالیت بخش‌های مختلف کشور به آن وابسته است.

رفع موانع توسعه نسل پنجم تلفن همراه وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود، به اقدامات انجام‌شده برای توسعه نسل پنجم تلفن همراه اشاره کرد و گفت: در کنار توسعه زیرساخت‌های ارتباطی ثابت، واگذاری باندهای فرکانسی در محدوده یک‌هزار و ۶۰۰ تا سه‌هزار و ۸۰۰ مگاهرتز انجام شد؛ موضوعی که به دلیل اختلاف‌نظرهای موجود، برای مدتی طولانی بلاتکلیف مانده بود. وی این اقدام را بخشی از برنامه وزارت ارتباطات برای تقویت ظرفیت شبکه‌های ارتباطی و فراهم‌کردن زمینه توسعه خدمات مبتنی بر فناوری‌های نوین دانست.

توانمندسازی دانش‌آموزان با برنامه ایران دیجیتال هاشمی در ادامه، با اشاره به توسعه برنامه «ایران دیجیتال» در سراسر کشور اظهار کرد: هنر نفی فضای مجازی نیست، هنر تبدیل فضای مجازی به یک فرصت است و با همین رویکرد برنامه «ایران دیجیتال» در دستور کار قرار گرفت. این برنامه با هدف توانمندسازی دانش‌آموزان دوره متوسطه در حوزه مهارت‌های دیجیتال و شناسایی استعدادهای آنان، با همکاری وزارت آموزش‌وپرورش و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری اجرا می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت تبدیل فضای مجازی به فرصتی برای یادگیری و خلق ارزش افزود: حضور فرزندان کشور در فضای مجازی واقعیتی انکارناپذیر است و رویکرد درست، فراهم‌کردن زمینه بهره‌گیری هدفمند از این فضا برای آموزش، تولید محتوا و خلق ثروت است. در چارچوب برنامه ایران دیجیتال، استعدادها و استمرار فعالیت دانش‌آموزان ارزیابی می‌شود تا زمینه هدایت آنان به مسیرهای مرتبط با تولید محتوا، مهارت‌آموزی و فعالیت‌های اقتصادی دیجیتال فراهم شود.

حمایت ۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومانی از سکوهای داخلی وزیر ارتباطات با اشاره به حمایت از سکوهای داخلی و سامانه شاد در دوره جنگ رمضان گفت: وزارت ارتباطات برای نخستین بار از محل منابع داخلی خود، در مجموع حدود ۲ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از پیام‌رسان‌ها و سکوهای داخلی و همچنین سامانه شاد حمایت کرد. این حمایت‌ها در شرایطی انجام شد که وزارتخانه خود با نیازهای مالی گسترده، محدودیت منابع و افزایش هزینه‌های پروژه‌ها در پی نوسانات ارزی مواجه بود؛ با این حال، استمرار فعالیت سکوهای پرکاربرد و خدمات موردنیاز مردم، از اولویت‌های این مجموعه بود.

هاشمی با اشاره به تداوم خدمات پستی در کشور نیز تأکید کرد که مجموعه ارتباطات کشور در دوره جنگ تلاش کرد خدمات عمومی و الکترونیکی را بدون توقف ادامه دهد. در دوران جنگ تحمیلی تلاش بسیاری شد که کشور در حوزه ارتباطات و خدمات خاموش شود، با اشاره به تلاش‌های صورت‌گرفته برای جلوگیری از اختلال گسترده و خاموش کردن خدمات ارتباطی و دیجیتال کشور، پایداری شبکه را یکی از الزامات استمرار فعالیت‌های روزمره مردم و اقتصاد دانست و بر اهمیت حفظ و تقویت زیرساخت‌های ارتباطی در شرایط عادی و بحرانی تأکید کرد.

نباید از دنیای فناورانه عقب بمانیم همچنین وزیر ارتباطات درباره مدیریت فضای مجازی و نگاهی که به این حوزه وجود دارد، با اشاره به تاکید رهبر شهید انقلاب به استفاده حداکثری از ظرفیت‌های فضای مجازی تصریح کرد: اگر به سمت مسدودسازی حرکت کنیم باید هوش مصنوعی را فراموش کنیم.وی با اشاره به اهمیت حوزه ارتباطات در تمام شئونات زندگی مردم، تاکید کرد: اگر با نگاه استفاده حداکثری این حوزه تقویت شود می‌توانیم در عرصه جهانی حرفی برای گفتن داشته باشیم و در غیر این صورت از دنیای فناورانه با این سرعت بالا به شدت عقب می‌مانیم. هاشمی با تاکید به اینکه بازار فیلترفروشها شبکه ارتباطی را آلوده کرده است، گفت: بخش عمده مشکلات سایبری به دلیل همین فیلترشکن‌ها از داخل کشور است و نیاز است که در کشور نگاه جدیدی در این حوزه پیگیری شود.

همچنین در ادامه این نشست، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات، به تشریح بخش دیگری از برنامه‌ها و اقدامات این وزارتخانه پرداخت. روسای مجامع استان‌های مجلس نیز در این دیدار به موضوعاتی مانند، الزام همکاری شهرداری‌ها بر اساس قانون برای اجرای پروژه فیبرنوری، اجرای شدن سند تسهیم، پیگیری اینترنت کودک، تسریع در ارتباطات روستایی، بازسازی سایت‌های آسیب دیده در جنگ، ضرورت توسعه ارتباطات در شهرک‌های صنعتی و جاده‌های مواصلاتی و مدیریت فضای مجازی، اشاره کردند.