محمدرضا خردمندان: وسوسه ساخت فیلم کوتاه هرگز فیلمساز را رها نمی کند/ فیلمسازان موفق نباید پس از اختتامیه رها شوند

محمدرضا خردمندان کارگردان سینما که امسال با فیلم کوتاه «کاش خانه‌ات پنجره نداشت» در چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران حضور دارد درباره اهمیت جایگاه فیلم کوتاه و لزوم توجه نهادهای متولی به اکران عمومی این آثار بیان کرد: هنوز آن‌طور که باید و شاید قدر فیلم‌های کوتاهی که در کشور تولید می‌شود، دانسته نمی‌شود. نهادهای فرهنگ‌ساز و پخش‌کننده باید عزم جدی‌تری برای حمایت از این آثار باکیفیت سالانه داشته باشند و آن‌ها را به دست مردم برسانند؛ با این وجود معتقدم آثاری که به واقع خوب و استاندارد باشند در نهایت مسیر خود را پیدا کرده و به مخاطبان خواهند رسید.

بسته نبودن مسیر با بازماندن از یک جشنواره وی در پاسخ به دغدغه افزایش هزینه‌های تولید و ناامیدی فیلمسازانی که آثارشان پشت درهای جشنواره فیلم کوتاه تهران مانده است، اظهار کرد: جشنواره فیلم کوتاه تهران تنها درگاه عرضه آثار نیست و هزاران جشنواره معتبر در داخل و سراسر دنیا وجود دارد. اگر اثری به این جشنواره راه پیدا نکرد می‌تواند در دیگر رویدادها شرکت داده شود، چرا که اثر باکیفیت در هر صورت دیده خواهد شد.

مسیر فیلمسازی بسته نیست و فیلمسازان نباید نگران باشند؛ فیلم کوتاه جایگاهی بسیار جذاب دارد اما همه چیز و نقطه پایان به شمار نمی‌رود و جریان کار باید تداوم یابد. این کارگردان با اشاره به راهکارهای غلبه بر گرانی تولید فیلم کوتاه افزود: امروزه زمینه‌های بسیار جذاب و کم‌هزینه‌ای برای تولید شکل گرفته است که ساخت فیلم‌های عمودی با گوشی تلفن همراه از جمله آن‌هاست و حتی ساخت سریال نیز با این روش میسر شده است.

از سوی دیگر پلتفرم‌ها و فضاهای نوینی در حال ورود به چرخه نمایش هستند و هزاران مسیر برای دیده شدن خلاقیت‌ها وجود دارد. فیلمسازان در ابتدای راه می‌توانند با تکیه بر ایده‌های ارزان، توانمندی کارگردانی خود را به سرمایه‌گذاران و تهیه‌کنندگان اثبات کنند و پس از تثبیت هویت هنری، به سراغ سرمایه‌های بزرگ‌تر و تهیه‌کنندگان حرفه‌ای‌تر بروند، بنابراین کمبود سرمایه در نقطه آغاز مانعی قطعی برای دیده شدن تلقی نمی‌شود.

فیلم کوتاه؛ خوراک اصلی مخاطبان کم‌حوصله عصر مدرن کارگردان فیلم سینمایی «بیست و یک روز بعد» در ادامه به تغییر ذائقه جامعه در پی گسترش فضای مجازی اشاره کرد و گفت: گرایش به فیلم کوتاه از ویژگی‌های بنیادین این مدیوم برای برآوردن نیاز مخاطبان کم‌حوصله و افرادی است که فرصت اندکی برای تماشای آثار بلند دارند، فضای مجازی و فضاهای مدرن نمایش فرصتی طلایی را برای پاسخ به این نیاز فراهم ساخته‌اند. وی ایجاز را نقطه قوت و شناسه اصلی فیلم کوتاه دانست و تصریح کرد: ویژگی بنیادین فیلم کوتاه در بیان کم‌گوی و گزیده‌گوی پیام نهفته است و اثر هر اندازه متمرکزتر و کوتاه‌تر باشد، جذابیت بیشتری برای تماشاگر به همراه خواهد داشت.

فیلم‌های بسیار کوتاه؛ سکوی پرتاب به دنیای سینمای بلند خردمندان درباره تجربه زیسته خود و جاذبه‌های بازگشت به سینمای کوتاه عنوان کرد: هویت هنری من با تولید فیلم‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای و خیلی کوتاه شکل گرفت و خود را به نوعی وام‌دار فیلم‌های بسیار کوتاه می‌دانم و برخی از همان آثار ابتدایی بازدیدهای میلیونی به دست آوردند و همین اتفاق زمینه شناخته شدن و جلب اعتماد تهیه‌کنندگان برای ورود به عرصه فیلم‌های بلند را فراهم کرد. وی مهارت در ساخت فیلم‌های کوتاه را مقدمه‌ای مهم برای سینمای بلند توصیف کرد و یادآور شد: سینماگری که بتواند در بازه زمانی دو تا پنج دقیقه اثری اثرگذار خلق کند، بر طراحی قصه، درک ساختار و کشف مفهوم ایجاز مسلط شده و توانسته جهانی مستقل بیافریند؛ چنین فردی بدون تردید ظرفیت توفیق در عرصه فیلم بلند را نیز خواهد داشت.

خردمندان در خصوص کشش بازگشت کارگردانان سینمای بلند به فیلم کوتاه خاطرنشان کرد: این تمایل به روحیات افراد بازمی‌گردد، با این حال فیلمسازانی که تجربه خود را از فیلم کوتاه آغاز کرده‌اند همواره با وسوسه تولید این آثار همراه خواهند بود و این اشتیاق تا پایان دوران فعالیت حرفه‌ای آن‌ها را رها نمی‌کند. لزوم حمایت زنجیره‌ای و پرهیز از رها کردن استعدادها این کارگردان سینما در ارزیابی مهم‌ترین چالش جشنواره فیلم کوتاه تهران و ضرورت بازنگری در ساختار حمایتی تاکید کرد: متولیان جشنواره باید بیشترین ظرفیت خود را بر پخش بین‌المللی و داخلی آثار موفق و رساندن فیلم‌ها به مخاطبان متمرکز کنند و چالش جدی این است که فیلمسازان برتر نباید پس از پایان رویداد به حال خود رها شوند، بلکه باید با برنامه‌ریزی هدفمند در ریل حمایتی قرار گیرند تا بتوانند پروژه‌های بعدی خود را با ثبات بیشتری به سرانجام برسانند.