سرمایه‌گذاری بیش از ۷ میلیارد دلاری در زنجیره معدن و فولاد/ تولید فولاد کشور به ۴۰ میلیون تن می‌رسد

علیرضا ابراهیمی، عضو انجمن فولاد ایران، با اشاره به سرمایه‌گذاری بیش از ۷ میلیارد دلاری در فولاد گفت: این مجموعه با بیش از ۴۰ مجتمع صنعتی و اشتغال مستقیم حدود ۲۵ هزار نفر، بیش از ۱۲ درصد ظرفیت تولید فولاد کشور را در اختیار دارد. عضو انجمن فولاد ایران، با تشریح روند شکل‌گیری و فعالیت مجموعه اظهار کرد: این مجموعه در سال ۱۳۸۷ با هدف ایجاد یک بنگاه بزرگ اقتصادی کاملاً خصوصی در حوزه معدن و صنایع معدنی تأسیس شد تا علاوه بر فعالیت صنعتی، به‌عنوان محرکی برای توسعه اقتصادی کشور عمل کند.

وی افزود: در حال حاضر یکی از بنگاه‌های بزرگ فعال در بازار سرمایه کشور است و با تکمیل زنجیره ارزش معدن و فولاد، از مرحله اکتشاف و استخراج معادن تا فرآوری سنگ‌آهن، تولید گندله، احیای مستقیم و فولادسازی را به‌صورت یکپارچه در اختیار دارد؛ ساختاری که در نوع خود در کشور کم‌نظیر است. ابراهیمی با بیان اینکه بیش از ۷ میلیارد دلار در این مجموعه سرمایه‌گذاری شده است، تصریح کرد: بیش از ۴۰ مجتمع بزرگ صنعتی در این زیرمجموعه ای فعالیت می‌کنند و حدود ۲۵ هزار نفر به‌صورت مستقیم در آن مشغول به کار هستند.

عضو انجمن فولاد ایران با اشاره به آثار اقتصادی صنعت فولاد گفت: صنایع فولادی به دلیل ماهیت زیرساختی و ارتباط گسترده با سایر بخش‌های اقتصادی، علاوه بر اشتغال مستقیم، بین ۱۰ تا ۲۰ برابر آن اشتغال غیرمستقیم ایجاد می‌کنند. از این رو، توسعه این صنعت می‌تواند نقش مهمی در رونق اقتصادی کشور داشته باشد.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای سال ۱۴۰۵ بیان کرد: در این سال، زنجیره ارزش مجموعه مطابق با اهداف پیش‌بینی‌شده در چشم‌انداز اولیه تکمیل شده است. همچنین این مجموعه از ذخایر معدنی قابل توجه و بیش از ۲۰۰ دستگاه ماشین‌آلات سنگین معدنی برخوردار است و ناوگان بزرگی برای عملیات استخراج در اختیار دارد.

ابراهیمی ادامه داد: در بخش سنگ‌آهن، چندین کارخانه فرآوری و در بخش فولاد نیز واحدهای بزرگ تولیدی در این مجموعه فعالیت می‌کنند. در حوزه مس نیز زنجیره تولید با استفاده از روشی دانش‌بنیان و با ادعای برخورداری از نوآوری در سطح جهانی دنبال می‌شود.

وی با اشاره به تولید مواد اولیه و مواد جانبی مورد نیاز صنایع فولادی در داخل مجموعه گفت: فعالیت معادن زغال‌سنگ، کارخانه‌های زغال‌شویی و واحدهای تولید آهک باعث شده است وابستگی مجموعه به تأمین مواد اولیه و مواد کمکی از خارج از زنجیره تولید کاهش پیدا کند. تأمین برق صنایع از طریق نیروگاه اختصاصی عضو انجمن فولاد ایران با اشاره به وابستگی صنعت فولاد به انرژی و آب اظهار کرد: برای تأمین پایدار انرژی، یک نیروگاه سیکل ترکیبی با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات احداث شده است که بخش گازی آن در سال ۱۴۰۳ وارد مدار شد و بخش بخار آن نیز در ابتدای سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری رسید.

وی افزود: با تکمیل این نیروگاه، امکان تأمین برق مورد نیاز مجموعه فراهم شده و بخشی از برق تولیدی نیز می‌تواند به شبکه برق کشور تزریق شود. ابراهیمی همچنین به اقدامات انجام‌شده برای تأمین پایدار آب اشاره کرد و گفت: با اجرای طرح توسعه شبکه جمع‌آوری فاضلاب شهر کرمان و احداث تصفیه‌خانه، آب مورد نیاز صنایع این مجموعه از محل تصفیه فاضلاب شهری تأمین می‌شود.

وی ادامه داد: این اقدام علاوه بر کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، به رفع یکی از مشکلات دیرینه شهر کرمان در حوزه فاضلاب کمک کرده است. با توجه به شرایط زمین‌شناسی منطقه و دشواری نفوذ آب در بستر خاک، مدیریت فاضلاب همواره یکی از چالش‌های این شهر بوده است.

صادرات فولاد تابع شرایط اقتصادی و نرخ ارز است ابراهیمی در پاسخ به پرسشی درباره هدف‌گذاری صادراتی مجموعه در پایان سال ۱۴۰۵ گفت: در حال حاضر ظرفیت تولید فولاد کشور بیش از ۴۰ میلیون تن است و میزان صادرات و عرضه داخلی محصولات فولادی تحت تأثیر شرایط اقتصادی و مؤلفه‌های بازار قرار دارد؛ بنابراین نمی‌توان بدون در نظر گرفتن این عوامل، هدف مشخصی برای صادرات مستقیم تعیین کرد. وی با اشاره به تأثیر اختلاف نرخ ارز بر تصمیم تولیدکنندگان برای صادرات مستقیم اظهار کرد: هنگامی که فاصله میان نرخ ارز آزاد و نرخ ارز مورد استفاده در سازوکارهای رسمی افزایش پیدا می‌کند، انگیزه تولیدکننده برای صادرات مستقیم و بازگرداندن ارز حاصل از صادرات بیشتر می‌شود.

عضو انجمن فولاد ایران افزود: در چنین شرایطی، برخی تجار و فعالان اقتصادی که برای واردات کالا و تأمین نیازهای خود به ارز نیاز دارند، ترجیح می‌دهند محصولات فولادی را از تولیدکنندگان داخلی خریداری و صادر کنند تا از این طریق ارز مورد نیازشان را تأمین کنند. این موضوع بر نحوه عرضه محصولات فولادی در داخل و خارج از کشور تأثیر می‌گذارد.

وی تأکید کرد: انتخاب میان فروش داخلی و صادرات مستقیم تابع شرایط بازار، نرخ ارز و منافع اقتصادی تولیدکننده است و به همین دلیل، نمی‌توان یک نسبت ثابت را برای صادرات مستقیم این مجموعه در نظر گرفت. ابراهیمی در ادامه درباره برنامه عرضه شرکت فولاد در بازار سرمایه گفت: عرضه این شرکت در بورس تهران از جمله برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت مجموعه است و مذاکرات و مقدمات لازم در این زمینه دنبال می‌شود.

وی ابراز امیدواری کرد که در صورت تکمیل مراحل و انجام مقدمات مورد نیاز، عرضه سهام این شرکت در بورس انجام شود. عضو انجمن فولاد ایران در پاسخ به پرسشی درباره میزان استفاده مجموعه از تسهیلات بانکی و بدهی به بانک پاسارگاد اظهار کرد: ایجاد صنایع بزرگ فولادی به سرمایه‌گذاری قابل توجه نیاز دارد و به دلیل ضرورت دستیابی به مقیاس اقتصادی، احداث این واحدها با سرمایه‌های محدود امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: برای تأمین مالی چنین طرح‌هایی، دو مسیر اصلی وجود دارد؛ نخست سرمایه‌گذاری دولت از محل درآمدهای عمومی و منابع نفتی و دوم استفاده از منابع بانکی و سرمایه‌های غیردولتی. بسیاری از صنایع بزرگ کشور در گذشته با منابع عمومی ایجاد شده‌اند و پس از آن در فرآیند خصوصی‌سازی به بخش خصوصی واگذار شده‌اند.

ابراهیمی با بیان اینکه تأمین مالی پروژه‌های بزرگ صنعتی از طریق منابع بانکی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی باشد، تصریح کرد: در این مجموعه، منابع تأمین‌شده در زیرساخت‌های صنعتی، احداث کارخانه‌ها و ایجاد ظرفیت تولیدی سرمایه‌گذاری شده است. وی ادامه داد: حدود ۲۵ هزار نفر به‌صورت مستقیم در این مجموعه اشتغال دارند و در کنار آن، اشتغال غیرمستقیم قابل توجهی نیز در زنجیره تأمین و فعالیت‌های وابسته ایجاد شده است.

عضو انجمن فولاد ایران تأکید کرد: تسهیلاتی که برای توسعه این مجموعه استفاده شده، صرف ایجاد ظرفیت‌های صنعتی و اشتغال در داخل کشور شده است و منابع حاصل از آن به کارخانه‌ها و زیرساخت‌های تولیدی تبدیل شده‌اند. به گفته وی، این سرمایه‌گذاری‌ها در حال بهره‌برداری هستند و بازپرداخت تعهدات مالی نیز در جریان است.

ابراهیمی با اشاره به ضرورت ارزیابی عملکرد بنگاه‌های بزرگ اقتصادی گفت: برای بررسی اثربخشی تسهیلات باید میزان سرمایه‌گذاری، ظرفیت تولید، اشتغال ایجادشده، بازده اقتصادی و نحوه بازپرداخت منابع در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت سهامداران و روند افزایش سرمایه شرکت‌ها اظهار کرد: فرآیندهای اداری و الزامات مربوط به افزایش سرمایه می‌تواند زمان‌بر باشد و شرکت‌ها برای تکمیل مراحل قانونی و دریافت مجوزهای لازم با دشواری‌هایی مواجه شوند ابراهیمی با اشاره به تجربه پیگیری افزایش سرمایه در مجموعه گفت: گاهی شرکت‌ها برای پیشبرد فرآیندهای مربوط به افزایش سرمایه با ایرادهای متعدد آیین‌نامه‌ای و اداری مواجه می‌شوند و ناچارند مراحل مختلفی را طی کنند؛ موضوعی که می‌تواند روند تأمین مالی و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای را طولانی کند.

وی بر ضرورت تسهیل فرآیندهای اداری و فراهم شدن زمینه مناسب برای تأمین مالی شرکت‌های تولیدی تأکید کرد.