ترخیص کالا سریع‌تر می‌شود؛ دستورالعمل جدید گمرک برای کاهش توقف کامیون‌ها

فرود عسگری رئیس کل گمرک ایران در حاشیه حضور در اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در این نشست درباره روان‌سازی ورود و خروج کالا، ترافیک کامیون‌ها در مرزها، ارزش‌گذاری کالا، ضمانت‌نامه‌ها و ترخیص درصدی کالا اظهار کرد: در دوره جنگ، مجموعه‌ای از تسهیلات گمرکی را از مراجع مجاز دریافت کردیم، به دولت بردیم و به تصویب رساندیم. رئیس‌جمهور نیز این مصوبات را در تاریخ ۱۶ مهر امضا کرد و اکنون در حال آماده‌سازی دستورالعمل اجرایی آن هستیم تا مفاد مصوبه به‌صورت یکسان در گمرکات سراسر کشور اجرا شود. وی با بیان اینکه محور اصلی این دستورالعمل، جلوگیری از توقف کالا در مبادی ورودی و خروجی کشور است، افزود: در حوزه صادرات، به دنبال آن هستیم که ارزیابی کالاها با استفاده از ظرفیت گمرکات داخلی انجام شود تا محموله‌ها پس از طی مراحل ارزیابی، مجدداً در مرزها متوقف نشوند.

مدیریت ریسک و تسهیل عبور محموله‌های صادراتی رئیس‌کل گمرک ایران با تشریح سازوکار پیش‌بینی‌شده برای کنترل محموله‌ها در مرزها گفت: مدیریت ریسک در مبادی مرزی اعمال می‌شود و محموله‌هایی که بر اساس ارزیابی ریسک به کنترل بیشتر نیاز دارند، برای بررسی‌های لازم به اسکله‌ها هدایت خواهند شد؛ اما سایر کالاها باید با اتکا به اعتماد متقابل و پلمب الصاق‌شده از سوی گمرک مبدأ، از مسیر سبز عبور کنند تا از کنترل‌های تکراری و توقف غیرضروری آنها جلوگیری شود. عسگری تأکید کرد: هدف این است که کنترل‌های گمرکی متناسب با میزان ریسک هر محموله انجام شود و کالاهایی که به بررسی مجدد نیاز ندارند، بدون تحمیل تشریفات و توقف اضافی از مرز عبور کنند. تعیین مهلت برای صدور مجوزهای وارداتی وی با اشاره به پیش‌بینی سازوکار زمان‌بندی در حوزه واردات اظهار کرد: برای دستگاه‌های مختلف درگیر در فرایند واردات، زمان مشخصی در نظر گرفته شده است و دستگاه‌هایی که مسئول صدور مجوز هستند، باید مجوزهای مربوط را در مهلت تعیین‌شده صادر کنند.

رئیس‌کل گمرک ایران ادامه داد: دستگاه‌های مسئول باید در چارچوب زمان‌بندی مشخص، درباره کالاهای وارداتی و فرایندهای مربوط به آنها تعیین تکلیف کنند. اگر دستگاهی در مهلت مقرر اقدام نکند، باید در برابر مراجع ذی‌ربط پاسخگو باشد. عسگری افزود: گمرک نیز اطلاعات مربوط به زمان سنجی انجام فرایندها و صدور مجوزها را استخراج می‌کند و گزارش عملکرد دستگاه‌ها را در اختیار مقامات کشور قرار خواهد داد تا موانع موجود در مسیر ترخیص کالا مشخص و پیگیری شود.

وی با اشاره به مشکلاتی که در فرایند ثبت سفارش و نمونه‌برداری از کالاها وجود دارد، گفت: در تدوین این مصوبه، مسائل مربوط به ثبت سفارش، نمونه‌برداری‌های تکراری و اقداماتی که ضرورت نداشته اما موجب دوباره‌کاری و افزایش زمان انجام فرایندها می‌شد، مورد توجه قرار گرفت و تلاش کردیم راهکارهای لازم برای رفع این مشکلات پیش‌بینی شود. رئیس‌کل گمرک ایران ابراز امیدواری کرد با اجرای دستورالعمل جدید، تحول قابل‌توجهی در روند ورود و خروج کالا از مبادی گمرکی کشور ایجاد شود و فعالان اقتصادی بتوانند کالاهای خود را با سرعت و سهولت بیشتری ترخیص کنند. افزایش ظرفیت عبور کامیون‌ها با پیگیری‌های مرزی عسگری در ادامه، در پاسخ به موضوع توقف کامیون‌ها و ترافیک در مرزهای کشور و اقدامات انجام‌شده برای رفع این مشکل اظهار کرد: بخشی از مسائل موجود باید از سوی خود گمرک پیگیری شود.

در همین راستا، نشست‌های مرزی با رؤسای گمرکات کشورهای همسایه برگزار کرده‌ایم تا برای رفع موانع و افزایش ظرفیت تردد کامیون‌ها هماهنگی بیشتری صورت گیرد. وی افزود: با رؤسای گمرکات ارمنستان و جمهوری آذربایجان نشست‌هایی برگزار شده و این هفته نیز رئیس گمرک ترکمنستان در خاک جمهوری اسلامی ایران حضور یافت و مذاکراتی در این زمینه انجام شد. طرف‌های مقابل نیز برای همکاری و افزایش ظرفیت تردد کامیون‌ها اعلام آمادگی کرده‌اند.

رئیس‌کل گمرک ایران با اشاره به بازدیدهای عملیاتی از گمرکات مهم مرزی کشور گفت: در این بازدیدها، مشکلات مربوط به دستگاه‌های مختلف و موانع موجود در فرایند تردد و ترخیص کالا بررسی شد. بخش قابل‌توجهی از این مسائل در نشست هفته گذشته با وزیر امور اقتصادی و دارایی مطرح شد که بسیاری از آنها قابلیت حل داشتند و تعدادی نیز برطرف شده‌اند. عبور روزانه ۸۰۰ دستگاه از مرز دوغارون عسگری برای تشریح نتایج این پیگیری‌ها به مرز دوغارون اشاره کرد و گفت: پیش از بازدیدهای عملیاتی، روزانه حدود ۴۰۰ دستگاه کامیون از این مرز عبور می‌کرد، اما این ظرفیت اکنون به حدود ۸۰۰ دستگاه در روز رسیده است.

وی با بیان اینکه برخی موانع و اقداماتی که موجب اختلال در روند کار شده بود نیز از طریق پیگیری‌های انجام‌شده اصلاح شده‌اند، ابراز امیدواری کرد با ادامه این اقدامات، ظرفیت تردد کامیون‌ها افزایش یابد و مدت توقف آنها در مرزهای کشور کاهش پیدا کند. رئیس‌کل گمرک ایران در پایان تأکید کرد: اجرای یکسان دستورالعمل تسهیلات گمرکی در سراسر کشور، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، زمان‌بندی فرایندهای اداری و پیگیری مشکلات مرزی می‌تواند به روان‌تر شدن جریان تجارت و کاهش موانع پیش روی صادرکنندگان و واردکنندگان کمک کند. عسگری برای تشریح نتایج این پیگیری‌ها به مرز دوغارون اشاره کرد و گفت: پیش از بازدیدهای عملیاتی، روزانه حدود ۴۰۰ دستگاه کامیون از این مرز عبور می‌کرد، اما این ظرفیت اکنون به حدود ۸۰۰ دستگاه در روز رسیده است.

وی با اشاره به مشکلات فعالان اقتصادی در حوزه ثبت سفارش، نمونه‌برداری‌های تکراری و فرآیندهای موازی گفت: اقدامات لازم برای رفع این موانع در حال انجام است و امیدواریم اجرای دستورالعمل جدید، تحول قابل توجهی در روند ورود و خروج کالا از مبادی کشور ایجاد کند. به گفته وی، ظرفیت پذیرش کامیون در مرز دوغارون از حدود ۴۰۰ دستگاه در روز پیش از بازدیدهای اخیر، به حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دستگاه در روز افزایش یافته است.