سلیمی: نیاز نیست برای داشتن هویت ایرانی و انقلابی به جنگ همه چیز رفت

حسین سلیمی در مقدمه نشست رونمایی از سه جلد کتاب جدید محمدجواد ظریف وزیر خارجه پیشین ایران با اشاره به تحولات اخیر در منطقه و در جامعه ایران و زمان بندی رونمایی‌های کتاب‌های محمدجواد ظریف گفت: مسائلی که در این کتاب‌ها نگاشته شده است، همگی جلوه‌ دیگری از اندیشه‌های سیاسی است و به ما کمک می‌کنند تا تحولات را به شیوه دیگری درک کنیم. او افزود: یک اندیشه سیاسی، صرفا مجموعه‌ای از افکار سیاسی نیست که به ذهن متفکر رسیده، اندیشه‌ها را نمی‌توان این چنین فهمید.

اندیشه‌های سیاسی، هرکدام یک کنش گفتاری هستند، در واقع صاحب یک اندیشه که در یک دوره‌ای در حال ارایه تفکری است، صرفا به دنبال معناپردازی نیست، بلکه او در حال انجام یک کنش در دوران خود است. همان‌گونه که سخن گفتن انسان حاوی کنشی در درون خود است، بنابراین هر کتاب سیاسی نیز حاوی یک کنش است.

سلیمی با اشاره به کتاب مشهور «شهریار» ماکیاولی گفت: ماکیاولی با انتشار کتاب شهریار در دوران رنسانس یک کنشی انجام داد، او با انتشار کتاب خود، روح زمانه خود رو نشان داد و این کتاب، نمونه‌ای است از فهم در زمانه که به باور ماکیاولی این مسئله می‌تواند به عبور از مسائل رنسانس کمک کند. به همین خاطر نمی‌توان از کتاب‌ها ساده گذشت و فقط از دید آکادمیک آنها را بررسی کرد، بلکه باید اندیشه‌ها را در قامت یک کنش گفتاری در زمان خودش بدانیم.

سلیمی اظهار کرد: کتاب آقای ظریف، مخصوصا کتاب ایشان به اسم «دیپلماسی ایرانی در جهان پساقطبی»، به عنوان یک کنش گفتاری، مخصوصا در شرایط کنونی، کتاب بسیار مهمی است و باید آن را بررسی و مطالعه کرد. این کتاب واقعا مصداق یک کنش گفتاری در این زمانه است.

کنش سیاسی با استفاده از هویت ایرانی در جهان امروزی ممکن است وی ادامه داد: کنش سیاسی با استفاده از هویت ایرانی در جهان امروزی ممکن است و لازم نیست برای داشتن هویت ایرانی و هویت ناشی از انقلاب اسلامی به جنگ همه چیز رفت. بلکه می‌توان با داشتن همه ارزش‌های ایرانی و ارزش‌های انقلاب اسلامی، کنش سازنده داشت.

او با اشاره به گذر نظم جهانی و شکل‌گیری جهانی چند قطبی اظهار کرد: این بدین معنا نیست که قطب‌های بزرگ اثرگذار نباشند. بلکه به معنای شکل‌گیری چند قطب قدرتمند است.

همین جنگ‌هایی که به ایران تحمیل کردند، همگی نشان‌دهنده این است که جهان دیگر تک قطبی نیست. در نظم جهانی تک قطبی، یک قدرت منطقه‌ای نمی‌توانست در برابر آن قطب واحد قدرت‌نمایی کند، بنابراین در جهان پسا قطبی، همانطور که در کتاب آقای ظریف تصریح شده است، ایران از توانمندی‌هایی برخوردار است که می‌تواند با استفاده از این قدرت‌ها و ارزش ها در نظام پسا قطبی جایگاهی تازه پیدا کند.

سلیمی اظهار کرد: آمریکا در حال از بین بردن نظم بین‌الملل است، اما نظم و نظام با یکدیگر متفاوت هستند. نظام بین‌الملل به معنای نحوه تقسیم و پراکندگی قدرت است.

نظم بین‌المللی توسط دولت کنونی آمریکا فروپاشیده شده است و نظام بین‌المللی نیز در حال تحول است. قدرت‌های در حال ظهور، قدرت‌های غربی نیستند و برخی از قدرت‌های سنتی غربی به حاشیه نظام بین‌الملل رانده شده‌اند.

بنابراین در اثر آقای ظریف شاهد کنش گفتاری هستیم که به دنبال بازتاب دادن هویت‌یابی ایران در نظام بین‌المللی تازه است. روبیو به دنبال بازتاب گفتمان جنگ تمدنی است این استاد دانشگاه با اشاره به سخنان اخیر مارکو روبیو، وزیر امورخارجه آمریکا علیه ایران، تصریح کرد: من نمی‌دانم چه کسی به ایشان گفته که می‌تواند از منظر تاریخی صحبت کند.

روبیو بارها درباره جنگی عظیم در برابر تفکر شیعی و مهدویت صحبت کرده است اما این نشان می‌دهد که او نه از آخرالزمان چیزی می‌داند و نه مهدویت و تفکر شیعی را می‌شناسد با این حال او چنین گفتمانی را انجام می‌دهد. صحبت اخیر او نیز، گفتمان تمدنی است، او با اشاره به یونان باستان، به‌دنبال القای این تفکر است که ایران به‌عنوان یک کشور تمدنی همواره در برابر تمدن غرب ایستاده است، اما این مسئله هم نشان می‌دهد که او از تاریخ باستان نیز چیزی نمی‌داند.

اگر ایرانیان در دوران باستان به رشد تفکر یونانی کمک نمی‌کردند، اروپاییان از تفکر یونانی بویی نمی‌بردند. او افزود: سخنان روبیو هیچ مبنای تاریخی ندارد، ولی او به دنبال بازتاب گفتمان جنگ تمدنی است.

آثار آقای ظریف گونه‌ای متفاوت و سازنده را از فهم جهان امروز ارائه می‌کنند این استاد دانشگاه تصریح کرد: پدیده‌های بین‌المللی نظام‌های آگاهی متنوعی هستند و همواره در حال دگرگونی و دگرگونی آفرین؛ «آن‌گونه که جهان را بفهمی، جهانت همانگونه خواهد بود.» بنابراین به نظر من، آثار آقای ظریف از این جهت مهم هستند که یک گونه متفاوت و سازنده را از فهم جهان امروز ارائه می‌کنند که این فهم، کنش تازه‌ای به همراه خواهد داشت و این کنش می‌تواند راهگشای سیاست خارجی ایران در عرصه بین‌الملل باشد. او افزود: این کتاب‌ها از تجربیات و ایده‌ای ناشی از کنش سیاسی و آکادمیک آقای ظریف حاصل شده‌اند.

به نظر من تلاش شده است تا از ارزش‌های دینی و اسلامی بهره گرفته و نشان داده شود که جهان پیش‌رو، پذیرای هویت ایرانی و هویت برگرفته از انقلاب اسلامی است. سلیمی در پایان گفت: کتاب‌های آقای ظریف می‌تواند یک منبع آموزشی برای دیپلمات‌هایمان باشد.