دلایل فنی و راه‌های ایمنی برای رفع برق‌گرفتگی بدنه یخچال

احساس برق‌گرفتگی یا سوزش خفیف هنگام لمس یخچال می‌تواند به دلایلی مانند نقص اتصال به زمین، خرابی سیم‌کشی، پریز یا نشتی جریان در یکی از قطعات دستگاه ایجاد شود و در برخی شرایط خطر برق‌گرفتگی جدی‌تری را به دنبال داشته باشد.

اگر هنگام لمس بدنه یخچال احساس گزگز، سوزش یا شوک می‌کنیم، احتمال وجود جریان نشتی یا ولتاژ روی قسمت فلزی دستگاه وجود دارد. بدنه یخچال در حالت عادی نباید چنین حالتی داشته باشد. جریان نشتی زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از جریان الکتریکی از مسیر اصلی خارج شود و به بدنه برسد.

قطع بودن یا اجرای نادرست سیستم ارت باعث می‌شود جریان نشتی مسیر مناسبی برای تخلیه نداشته باشد و روی بدنه احساس شود. شل بودن اتصالات، خرابی پریز یا آسیب دیدن دوشاخه می‌تواند شرایط مناسبی برای انتقال جریان ایجاد کند.

پارگی، فرسودگی یا صدمه به روکش کابل ممکن است باعث تماس بخش‌های برق‌دار با قسمت‌های فلزی شود. در اثر گرما، فرسودگی یا آسیب مکانیکی، عایق سیم‌های داخل دستگاه ممکن است از بین برود و جریان به بدنه منتقل شود.

خرابی عایق الکتریکی کمپرسور، برد یا ترموستات می‌تواند باعث ایجاد جریان نشتی و برق‌دار شدن بدنه شود. رسیدن آب به قسمت‌های الکتریکی، به‌خصوص در اثر شست‌وشوی نادرست یا رطوبت زیاد، احتمال بروز مشکل را افزایش می‌دهد.

اگر فقط هنگام لمس یخچال این حالت ایجاد شود، احتمال دارد منشأ مشکل خود دستگاه یا محل اتصال آن باشد. اما اگر چند وسیله برقی نیز هنگام لمس حالت مشابهی ایجاد کنند، احتمال وجود ایراد در پریز، سیم‌کشی یا سیستم برق ساختمان بیشتر است.

به منظور تشخیص دقیق، بررسی مدار برق توسط برقکار متخصص توصیه می‌شود. در صورت احساس برق، استفاده از دستگاه را متوقف کرده و در صورت امکان بدون تماس با قسمت فلزی، برق آن را از مدار خارج نمایید.

تا زمان مشخص شدن علت، بدنه را لمس نکرده و برای رفع مشکل هیچ سیمی به‌صورت خودسرانه به بدنه وصل نکنید. در صورتی که ایراد از برق ساختمان باشد، برقکار و اگر منشأ آن خود دستگاه باشد، تعمیرکار یخچال باید مشکل را بررسی کند.

برق‌دار بودن بدنه می‌تواند خطر برق‌گرفتگی ایجاد کند و شدت خطر به میزان جریان، شرایط محیط و مسیر عبور آن از بدن بستگی دارد. رطوبت می‌تواند خطر را بیشتر کند و نباید آن را نادیده گرفت.

محافظ برق عمدتاً برای مقابله با نوسانات ولتاژ کاربرد دارد و جایگزین سیستم ارت یا تجهیزات حفاظت در برابر نشتی جریان نیست. استفاده از تجهیزات حفاظتی مانند کلید محافظ جان می‌تواند خطر را کاهش دهد، اما خرابی اصلی را برطرف نمی‌کند.

نوع یخچال به‌تنهایی عامل برق‌دار شدن بدنه نیست، اما ساختار مدل‌های مختلف شرایط بررسی و نصب را متفاوت می‌کند. به‌صرفه بودن تعمیر به سن دستگاه، هزینه قطعات، اجرت و ارزش فعلی یخچال بستگی دارد.

استفاده از پریز استاندارد، بررسی دوره‌ای کابل و دوشاخه و جلوگیری از تماس آب با بخش‌های برقی از بروز اتصالات نامناسب جلوگیری می‌کند. رعایت فاصله مناسب یخچال از دیوار و استفاده صحیح از محافظ برق نیز اهمیت دارد.

در صورت مشاهده علائمی مانند صدای غیرعادی برق، بوی سوختگی یا گرم شدن کابل، استفاده از دستگاه باید متوقف شده و وضعیت آن توسط متخصص بررسی شود.