ونس: هر توافقی با ایران باید شامل کاهش غنی‌سازی باشد نه صرفا تضمین‌هایی درباره کاهش احتمالی فعالیت‌های هسته‌ای در آینده

جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهوری آمریکا در تداوم زیاده‌خواهی‌های واشنگتن ادعا کرد که ایران برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا و پایان دادن به تجاوز بی دلیل هفت‌ماهه، باید توانایی غنی سازی هسته‌ای خود را به‌طور «معناداری» کاهش دهد. معاون ترامپ روز سه‌شنبه به وقت محلی در گفت‌ وگو با رویترز پس از سفر انتخاباتی خود به آلاسکا، مدعی شد: هر توافقی با ایران باید شامل کاهش ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای این کشور باشد، نه اینکه صرفا تضمین‌هایی درباره کاهش احتمالی فعالیت‌های هسته‌ای در آینده ارائه کند.

رویترز نوشت: ونس که از دیرباز نسبت به دخالت آمریکا در جنگ‌های خارجی تردید داشته، نقش اصلی در مذاکرات برای پایان دادن به این درگیری را بر عهده گرفته و در ماه سپتامبر میانجی توافق موقت صلحی شد که به سرعت از هم فروپاشید. تجاوز بی دلیل آمریکا علیه ایران بازارهای جهانی انرژی را متلاطم کرده و پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، به یک مساله سیاسی دردسرساز برای دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا و جمهوری‌خواهان تبدیل شده است.

معاون ترامپ در توجیه زیاده‌خواهی‌های واشنگتن مدعی شد: «اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهید، پس چرا به سوخت غنی‌شده ۶۰ درصدی نیاز دارید؟ اگر می‌خواهید تعهد خود را به عدم ساخت سلاح هسته‌ای نشان دهید، سوخت با غنای بالا نسازید.

این یک مساله بسیار اساسی است.» ونس در توجیه ادعاهای واشنگتن ادعا کرد: «به نظر من اگر آنها می‌خواهند تعهد خود را به عدم ساخت سلاح هسته‌ای نشان دهند، باید اقدام معنادار در مورد ظرفیت غنی‌سازی خود انجام دهند.» معاون رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد: آمریکا همچنان برای دستیابی به توافق آمادگی دارد، اما این توافق باید شامل امتیازات و اقدامات مشخص هسته‌ای از سوی ایران باشد. «ما قرار نیست حرف را با عمل معاوضه کنیم.» برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران طی سال‌های گذشته همواره هدف فشارهای سیاسی و اتهامات بی‌اساس کشورهای غربی قرار داشته است.

این رویکرد در ماه‌های اخیر، با تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران و تلاش کشورهای اروپایی برای احیای تحریم‌ها از طریق سازوکار غیرقانونی اسنپ‌بک، ابعاد تازه‌ای یافته است. جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هسته‌ای کشور کاملاً صلح‌آمیز و در چارچوب حقوق و تعهدات پادمانی دنبال می‌شود و هرگونه همکاری با آژانس باید با در نظر گرفتن واقعیت‌های امنیتی پس از حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای ایران ارزیابی شود.

تهران همچنین تأکید دارد که حمله به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان، نقض آشکار حقوق بین‌الملل و تهدیدی جدی علیه نظام عدم اشاعه است و آژانس، به‌جای تکرار ادعاهای سیاسی، باید نسبت به محکومیت این اقدامات و جلوگیری از عادی‌سازی حمله به مراکز هسته‌ای موضعی روشن و بی‌طرفانه اتخاذ کند. ونس همچنین به رویترز گفت که برای ارزیابی شرایط میدان جنگ، شخصا با فرماندهان میدانی گفت‌ وگو کرده است.

وی نگرانی‌ها درباره کمبود شدید مهمات حیاتی را رد و ادعا کرد: نیروهای ایرانی اگرچه به‌طور دوره‌ای قادر هستند به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز حمله کنند، اما تا حد زیادی قادر به جلوگیری از صادرات انرژی از طریق این آبراه نیستند. رویترز ادامه داد: جنگ علیه ایران که ماهانه حدود ۳ میلیارد دلار هزینه دارد به یکی از مسائل اصلی در کارزارهای انتخاباتی تبدیل شده است.

افزایش قیمت انرژی، ترامپ و جمهوری‌خواهان را در ایالت‌های رقابتی که تعیین خواهند کرد کنترل کنگره در اختیار کدام حزب باشد، در موضع دفاعی قرار داده است. ونس تلاش کرده است انتقادها از نحوه مدیریت جنگ توسط ترامپ را کاهش دهد و به رای دهندگان گفته است که اجازه ندهند این مساله مانع حمایت آنها از جمهوری‌خواهان در انتخابات ماه آینده شود.

ونس در آلاسکا برای دن سالیوان سناتور جمهوری‌خواه که در رقابتی نزدیک برای انتخاب مجدد با مری پلتولا نامزد دموکرات قرار دارد، سخنرانی انتخاباتی کرد. ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ در آلاسکا با اختلاف ۱۳ درصد پیروز شد، اما افزایش هزینه‌های روزمره زندگی باعث شده است که این ایالت به یک میدان رقابتی تبدیل شود.

ونس پیش از سخنرانی خود، بخش قابل‌توجهی از صحبت‌هایش را به نگرانی‌های مربوط به هزینه‌های زندگی به‌ویژه قیمت انرژی، اختصاص داد. موقعیت جغرافیایی دورافتاده آلاسکا باعث گران‌تر شدن کالاهای مصرفی شده و تولید انرژی نیز یکی از صنایع اصلی این ایالت است.

حاضران در تجمع انتخاباتی وقتی سالیوان هنگام معرفی ونس، نزدیک بود به اشتباه او را به‌جای معاون رئیس‌جمهور، «رئیس‌جمهور آمریکا» معرفی کند، او را تشویق کردند. ونس یکی از گزینه‌های اصلی جمهوری‌خواهان برای جانشینی ترامپ در کاخ سفید محسوب می‌شود.

ونس پس از این تجمع به رویترز گفت که هنوز تصمیم نگرفته است که در سال ۲۰۲۸ برای ریاست‌جمهوری نامزد شود یا خیر. وی افزود: «من ذاتا آدمی هستم که کارها را به تعویق می‌اندازد.

واقعا زیاد به آن فکر نکرده‌ام.»