رفیعی: امام عسکری(ع) زمینه آشنایی شیعیان با دوران غیبت را فراهم کرد

حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی در خطبه های نماز جمعه این هفته قم با تبریک میلاد باسعادت امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: دوران امامت این امام بزرگوار از چند جهت با دوره امامت دیگر ائمه اطهار(ع) تفاوت داشت و همین ویژگی‌ها شرایط خاصی را در زندگی و رسالت ایشان رقم زد. وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) در ۲۲ سالگی به امامت رسید و در ۲۸ سالگی به شهادت رسید و در نتیجه با شش سال، کوتاه‌ترین دوران امامت را در میان ائمه اطهار(ع) داشت.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه امام حسن عسکری(ع) در سلسله امامت افزود: ایشان آخرین امامی بودند که در دوران حضور ائمه(ع) در میان مردم زندگی می‌کردند و پس از شهادت آن حضرت، دوران امامت امامی آغاز شد که از دیده‌ها غایب بود. رفیعی بیان کرد: امام حسن عسکری(ع) پدر بزرگوار حضرت ولی عصر(عج) بودند و امام زمان(عج) در دوران حیات ایشان متولد شد و از همین رو یکی از مسئولیت‌های مهم آن حضرت، حفظ جان آخرین وصی پیامبر(ص) و فراهم کردن زمینه آشنایی تدریجی شیعیان با امام غایب بود.

گسترش تشیع در عصر امام عسکری(ع) وی با اشاره به گذشت حدود ۲۵۰ سال از آغاز دوران امامت تا عصر امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: در این دوره، جامعه شیعه نسبت به زمان امیرالمؤمنین(ع) توسعه فراوانی پیدا کرده بود و شیعیان در شهرهای مختلفی از جمله قم، بغداد، اهواز، نیشابور و سیستان حضور داشتند. استاد حوزه و دانشگاه افزود: گسترش تشیع در مناطق مختلف، در کنار افزایش جریان‌ها و فرقه‌های انحرافی، شرایط متفاوتی را برای امام حسن عسکری(ع) ایجاد کرده بود و پیروان آن حضرت نیازمند هدایت و ارتباط مستمر با امام بودند.

رفیعی ادامه داد: واقفیه که امامت امام موسی کاظم(ع) را پایان امامت می‌دانستند، اسماعیلیه که امامت را در امام صادق(ع) متوقف می‌کردند و زیدیه که زید بن علی را امام می‌دانستند، از جمله جریان‌هایی بودند که در آن دوره حضور داشتند. وی با اشاره به شرایط خاص زندگی امام حسن عسکری(ع) گفت: آن حضرت تقریباً تمام دوران امامت خود را در سامرا و تحت نظارت حکومت سپری کردند و برخلاف بسیاری از ائمه(ع) امکان ارتباط مستقیم و گسترده با مردم برای ایشان وجود نداشت.

امام عسکری(ع) با نامه با شیعیان ارتباط داشت استاد حوزه و دانشگاه یکی از مهم‌ترین شیوه‌های ارتباط امام حسن عسکری(ع) با شیعیان را نامه‌نگاری دانست و بیان کرد: با توجه به محدودیت‌های موجود، نامه یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی امام با پیروانشان در شهرهای مختلف بود. رفیعی گفت: حدود ۱۴۰ نامه از امام حسن عسکری(ع) در منابع گردآوری شده است و مرحوم آیت‌الله احمدی میانجی نیز در کتاب مکاتیب الائمه نامه‌های ائمه اطهار(ع) را جمع‌آوری کرده است.

وی ادامه داد: نامه‌های امام حسن عسکری(ع) موضوعات گوناگونی داشت و در میان آنها مباحث اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی دیده می‌شود و آن حضرت از همین مسیر با شیعیان مناطق مختلف ارتباط برقرار می‌کردند. استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به نامه‌های امام حسن عسکری(ع) به شیعیان قم و آوه افزود: از جمله این مکاتبات، نامه آن حضرت به ابن‌بابویه قمی است و همچنین در منابع به نامه ایشان به ابراهیم بن عبدو در نیشابور اشاره شده است.

رفیعی بیان کرد: شمار زیادی از مردم به دلیل شرایط حاکم امکان دیدار مستقیم با امام حسن عسکری(ع) را نداشتند و به همین دلیل مکاتبات، نقش مهمی در انتقال پیام و هدایت شیعیان ایفا می‌کرد. نقش شبکه وکالت در دوران امام عسکری(ع) وی دومین شیوه مهم ارتباط امام حسن عسکری(ع) با شیعیان را شبکه وکالت عنوان کرد و گفت: از دوره امام موسی کاظم(ع) که ارتباط مستقیم مردم با امامان دشوارتر شد، نظام وکالت در شهرهای مختلف شکل گرفت و ائمه(ع) از طریق نمایندگان مورد اعتماد با شیعیان ارتباط برقرار می‌کردند.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: در این شبکه، افرادی در شهرهای مختلف به عنوان وکیل امام فعالیت می‌کردند و امور مربوط به ارتباط با شیعیان، انتقال نامه‌ها و برخی مسائل مالی را بر عهده داشتند. رفیعی با اشاره به احمد بن اسحاق اشعری قمی اظهار کرد: احمد بن اسحاق از وکلای امام حسن عسکری(ع) در قم بود و بارها به محضر آن حضرت رسید و میان امام و شیعیان ارتباط برقرار می‌کرد.

وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) در دیداری با احمد بن اسحاق، حضرت ولی عصر(عج) را که در آن زمان کودکی خردسال بودند به او معرفی کردند و از ایشان به عنوان فرزند و جانشین خود پس از شهادت یاد کردند. استاد حوزه و دانشگاه افزود: احمد بن اسحاق در همان دیدار با مشاهده سخن گفتن حضرت ولی عصر(عج) اطمینان بیشتری پیدا کرد و امام حسن عسکری(ع) درباره فرزند خود فرمودند که همانند حضرت خضر(ع) و ذوالقرنین، دوران غیبت و عمر طولانی خواهد داشت.

امام عسکری(ع) شیعیان را به خدمت مردم فراخواند رفیعی با اشاره به نقش احمد بن اسحاق در شبکه وکالت امام حسن عسکری(ع) بیان کرد: وی در بازگشت از یکی از سفرهای خود در منطقه حلوان که همان سرپل‌ذهاب امروزی است از دنیا رفت و در همان منطقه به خاک سپرده شد و آرامگاه او همچنان مورد توجه قرار دارد. وی ادامه داد: عثمان بن سعید نیز از وکلای امام حسن عسکری(ع) بود که پس از شهادت آن حضرت نیز به عنوان نخستین وکیل خاص حضرت ولی عصر(عج) فعالیت کرد.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به این شواهد گفت: نامه‌نگاری و شبکه وکالت دو مسیر اصلی ارتباط امام حسن عسکری(ع) با شیعیان بود و آثار مکتوب فراوانی از این مکاتبات و فعالیت‌ها در منابع اسلامی به جا مانده است. رفیعی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش جامعه شیعه در دوران امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: افزایش شمار شیعیان، ضرورت تبیین وظایف آنان را نیز بیشتر کرده بود و ائمه اطهار(ع) در روایات مختلف ویژگی‌های پیروان واقعی خود را بیان کرده‌اند.

وی افزود: شیعه تنها یک عنوان و نام نیست و پیروی از اهل‌بیت(ع) باید در رفتار انسان نمود داشته باشد و امام حسن عسکری(ع) در روایتی، از ویژگی‌های شیعیان امیرالمؤمنین(ع) و پیروان واقعی اهل‌بیت(ع) سخن گفته‌اند. شیعیان باید دیگران را بر خود مقدم کنند استاد حوزه و دانشگاه گفت: یکی از ویژگی‌هایی که امام حسن عسکری(ع) برای شیعیان بیان کرده‌اند، مقدم داشتن دیگران بر خود است و این ویژگی باید در زندگی اجتماعی و رفتار مؤمنان نمود داشته باشد.

رفیعی با اشاره به شرایط اقتصادی جامعه ادامه داد: در جامعه افرادی وجود دارند که با مشکلات مالی و فشارهای اقتصادی مواجه هستند و انسان مؤمن نباید نسبت به گرفتاری اطرافیان خود بی‌تفاوت باشد. وی افزود: ممکن است خانواده‌ای توان تأمین جهیزیه فرزند خود را نداشته باشد یا فردی به دلیل بدهی و مشکلات مالی در فشار قرار گرفته باشد و در چنین شرایطی کسانی که توان کمک دارند باید برای برداشتن بخشی از بار زندگی دیگران اقدام کنند.

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به روایتی از امام حسن عسکری(ع) بیان کرد: ایمان به خدا و سود رساندن به برادران دینی از ارزشمندترین امور معرفی شده است و خدمت به مردم و گره‌گشایی از مشکلات آنان جایگاه ویژه‌ای دارد. رفیعی ادامه داد: در روایتی درباره پاداش گره‌گشایی از کار مؤمنان آمده است که در روز قیامت، شادی‌ای که انسان در دل برادر مؤمن خود ایجاد کرده است در برابر او حاضر می‌شود و به او اطمینان و آرامش می‌دهد.

صداقت و امانت از نشانه‌های شیعیان است وی یکی دیگر از ویژگی‌های شیعیان را رعایت فرمان‌های الهی دانست و گفت: شیعیان واقعی کسانی هستند که در جایی که خداوند از حضور در آن نهی کرده است حاضر نمی‌شوند و در اموری که خداوند به آن فرمان داده است حضور و عمل دارند. استاد حوزه و دانشگاه افزود: امام حسن عسکری(ع) همچنین صداقت و امانتداری را از ویژگی‌های برجسته شیعیان دانسته‌اند و این دو ویژگی در زندگی پیروان اهل‌بیت(ع) باید جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

رفیعی با اشاره به اهمیت صداقت و امانت در آموزه‌های دینی بیان کرد: در روایات آمده است که خداوند پیامبران را جز با ویژگی‌هایی همچون راستگویی و ادای امانت مبعوث نکرده است و این دو خصلت از پایه‌های مهم زندگی مؤمنانه به شمار می‌رود. وی در پایان با تبریک میلاد امام حسن عسکری(ع) اظهار کرد: امیدواریم جامعه شیعی با الگو قرار دادن سیره امام حسن عسکری(ع)، در ایمان به خدا، خدمت به مردم، رعایت دستورات الهی، صداقت و امانتداری توفیق بیشتری پیدا کند.

قم- استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به جایگاه امام حسن عسکری(ع) گفت: آن حضرت با معرفی حضرت ولی‌عصر(عج) و تقویت ارتباط با شیعیان، آنان را برای ورود به دوران غیبت آماده کردند. کد مطلب 6950676